Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Người dân Jamaica đấu tranh để giành quyền được tắm trên các bãi biển của chính đất nước mình

One of a number of protests to campaign for beach access rights to be legally recognised for all Jamaicans.(SBS).jpg

Một nhóm vận động của Jamaica nói rằng người dân địa phương chỉ có thể tiếp cận được chưa đến một phần trăm các bãi biển của hòn đảo, nơi mà chủ đất tư nhân và khách du lịch nước ngoài thống trị. Giờ đây họ muốn lấy lại các bãi biển của họ.


Nước của Blue Lagoon đổi màu trong ngày, từ màu ngọc lam lấp lánh đến màu xanh lam đậm, tùy thuộc vào độ cao của mặt trời.

Được tiếp nguồn nước từ một suối khoáng nước ngọt, Blue Lagoon lấp lánh chạm vào những bãi biển đầy cát khi nó mở ra biển.

Người đàn ông địa phương Wilbourn Carr có những kỷ niệm đẹp về Lagoon, nơi anh từng đến khi lớn lên.

"Khi tôi 14 tuổi, tôi học bơi ở Blue Lagoon. Từ đó, tôi đã gắn bó với Blue Lagoon. Mọi thành viên trong gia đình tôi, cho đến thành viên bé nhất, đều đã đến Blue Lagoon vì ấn tượng mà nơi này mang lại cho tôi."

Alex Moore- Minott là một thầy lang bản địa đến từ Portland gần đó, và ông cho biết đầm phá là nơi mang lại sự yên tĩnh, chữa lành và nghỉ ngơi cho nhiều người trong cộng đồng của ông.

Đó là một nơi có tầm quan trọng vô cùng về mặt tâm linh và văn hóa. Mọi người sẽ đến thăm nơi này từ rất sớm vào buổi sáng trước khi đi làm, trước khi lịch trình bận rộn của họ bắt đầu, và đó sẽ là một nguồn cho sự tĩnh tâm, một dạng không gian thiền định.

Nhưng việc tiếp cận đầm phá và bãi biển đang ngày càng bị hạn chế.

Trong vài thập niên qua, 238 mẫu đất xung quanh hồ bơi và bãi biển đã được bán cho các chủ sở hữu tư nhân.

Ngoài ra, NHT — cơ quan chính phủ được chỉ định để bảo tồn và bảo vệ các di sản văn hóa của đất nước — đã tuyên bố Blue Lagoon tạm thời đóng cửa để bảo trì vào tháng 8 năm 2022.

Một hàng rào cao đã được dựng lên trên con đường công cộng, mà không có sự tham vấn của cộng đồng hoặc mốc thời gian rõ ràng từ chính quyền địa phương về thời điểm mở cửa trở lại.

"Và vẫn còn những hạn chế đối với nó ngày nay. Và như tôi đã nói, đó là lối vào công cộng duy nhất cho bờ biển dài hai km, bờ biển đẹp nhất ở Jamaica, nơi công chúng nên được phép tiếp cận. Nhưng những chủ sở hữu tư nhân hiện đã khóa nó khỏi chúng tôi."

Việc tiếp cận bãi biển ngày càng thu hẹp mà Carr và cộng đồng của anh gặp phải là một câu chuyện phổ biến trên khắp hòn đảo.

Đó là lý do thúc đẩy Tiến sĩ Devon Taylor thành lập JaBBEM — một tổ chức vận động công nhận và bảo vệ quyền tiếp cận bãi biển cho tất cả người Jamaica.

Tiến sĩ Taylor cho biết người dân Jamaica hiện chỉ có thể tiếp cận chưa đến 1 phần trăm các bãi biển của Đảo, do sự mở rộng nhanh chóng của cả các khu nghỉ dưỡng ven biển tư nhân và các khu nghỉ dưỡng trọn gói, nhiều khu nghỉ dưỡng trong số đó cung cấp quyền tiếp cận bãi biển độc quyền cho khách.

Những người Jamaica sống bên kia đường, những người trong nhiều thế hệ có thể đi ngang qua con đường và xuống biển, giờ không thể làm như vậy nữa. Đó là sự thật hiển nhiên. Rất rõ ràng. Chúng tôi đã mất đi một mức độ lớn về khả năng tiếp cận.

JaBBEM đã khởi kiện một loạt các vụ kiện chống lại chính phủ, chủ đất tư nhân và các công ty khách sạn để bảo vệ quyền của công chúng được tiếp cận các bãi biển và đường thủy của hòn đảo.

Marcus Goffe là luật sư nhân quyền đại diện cho JaBBEM và các thành viên cộng đồng trong các vụ kiện này.

Ông nói rằng cốt lõi của vấn đề tiếp cận bãi biển là luật thời kỳ thuộc địa có tên là Đạo luật Kiểm soát Bãi biển, ưu tiên chủ đất tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài hơn người dân Jamaica bình thường.

Theo Đạo luật này, người dân Jamaica không có quyền tắm, đi bộ hoặc câu cá tại các bãi biển của hòn đảo, và chủ sở hữu bất động sản ven biển duy trì mọi quyền tiếp cận và sử dụng bãi biển.

Ông Goffe cho biết Đạo luật này, hiện vẫn có hiệu lực mặc dù Jamaica đã giành được độc lập vào năm 1962, là một phần của lịch sử lâu dài về bất bình đẳng và tước đoạt thuộc địa.

Đạo luật nhấn mạnh đến quyền của chủ đất. Theo lịch sử, họ là những người chủ nô, những người thực dân, chủ yếu đến từ Anh quốc.

Sau khi được giải phóng vào năm 1838, những nô lệ trước đây không nhận được bất kỳ đất đai hay tiền bồi thường nào, Taylor nói rằng điều này vẫn tiếp tục gây bất lợi cho con cháu họ cho đến ngày nay.

"Những gì chúng tôi đã trải nghiệm và chịu đựng theo thời gian là trở thành công dân hạng hai về quyền đối với tài nguyên, về quyền đối với đất đai."

Tiến sĩ Taylor cho hay các bãi biển của Jamaica là những nơi mà bất bình đẳng và sự thiệt thòi đang diễn ra rõ rệt.

Nếu một chủ sở hữu tư nhân hoặc khách sạn cho phép người dân địa phương tiếp cận, ông cho biết họ thường tính phí cắt cổ mà người Jamaica trung bình thường không đủ khả năng chi trả.

Kết quả là các bãi biển ngày càng trở thành không gian tách biệt, nơi khách du lịch nước ngoài chiếm đa số.

"Bạn có thể dành bảy ngày trên bãi biển trong một khu nghỉ dưỡng và không bao giờ trải nghiệm được văn hóa và cuộc sống của đất nước đó. Bạn thậm chí có thể không nhìn thấy một người Jamaica da đen nào trên biển. Bạn có thể có một người phục vụ, một người trông nom phòng của bạn, và vào cuối ngày sau khi họ làm việc tám giờ, họ không thể ra biển để thư giãn. Họ phải đi qua cánh cổng đó và rời đi."

Để ứng phó với mối lo ngại ngày càng tăng, chính phủ đã hứa sẽ tăng số lượng bãi biển được chỉ định cho mục đích sử dụng công cộng.

Thủ tướng Jamaica, Andrew Holness đã công bố kế hoạch nâng cấp chín bãi biển cộng đồng miễn phí trên khắp hòn đảo.

Tuy nhiên, ông Goffe cho biết ngay cả khi nhiều bãi biển được chỉ định là 'công cộng', Đạo luật Kiểm soát Bãi biển có nghĩa là khả năng tiếp cận của công chúng vẫn chưa chắc chắn.

"Quyền của công chúng không được đảm bảo và an toàn. Trong khi một chủ đất tư nhân có thể mua đất và truyền lại cho các đời con cháu chắt của mình, công chúng lại không có bất kỳ sự bảo vệ nào như vậy."

Nếu một sự thay đổi toàn diện vẫn chưa được thực hiện, ông Goffe hy vọng các vụ kiện hiện đang được tòa án thụ lý sẽ ít nhất đảm bảo quyền tiếp cận cho các cộng đồng mà ông đại diện.

Wilbourn Carr, người sẽ tham dự phiên tòa xét xử Blue Lagoon vào cuối tháng này với tư cách là nguyên đơn, hy vọng vụ kiện này là một bước quan trọng hướng tới tương lai, mà tại đó người dân Jamaica không còn bị cô lập khỏi bờ biển của chính họ nữa.

"Chúng ta không thể để mất đi lối vào công cộng cuối cùng đến Blue Lagoon. Mọi người sẽ không còn được tiếp cận bờ biển Jamaica nữa. Và điều này không chỉ xảy ra ở Portland, mà còn lan rộng khắp Jamaica và khiến những người trong chúng ta có ý thức về văn hóa rất, rất sợ hãi."

Tường thuật này này được sản xuất với sự hợp tác của SBS Dateline. Quý vị có thể đọc thêm về câu chuyện này cũng như nhiều câu chuyện thú vị khác tại www.sbs.com/news/dateline.


Share

Follow SBS Vietnamese

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now