"Để điều đó xảy ra, bạn biết đấy, nó đã làm chúng tôi suy sụp, toàn bộ cảm giác xấu hổ, tức giận, tuyệt vọng và tất cả những thứ tương tự, và không biết phải làm gì nữa, đó là điều lớn nhất, rằng chúng tôi không biết phải làm gì”, Moe Turaga.
Đó là người sống sót sau chế độ nô lệ hiện đại và là người tranh đấu cho tình trạng bất công, ông Moe Turaga.
Ông lớn lên ở Fiji và đến Úc vào cuối những năm 1980, để làm việc trong ngành nông nghiệp, với hy vọng gửi tiền về nhà cho gia đình.
Phải hơn 2 năm sau ông mới biết rằng, điều đó đã không xảy ra.
"Hồi đó, chúng tôi khá biệt lập, nên không có điện thoại di động".
"Nếu chúng tôi may mắn đi bộ được khoảng một tiếng rưỡi đến một trạm điện thoại công cộng, để cố gắng nói chuyện với gia đình ở quê nhà".
"Chúng tôi cũng khá mới mẻ với Úc, chúng tôi không biết điều gì là đúng ở Úc, điều gì là đúng và điều gì là sai".
"Chúng tôi có cơ hội đến nhà thờ vào một ngày Chủ Nhật, nơi chúng tôi tìm thấy điện thoại".
"Tôi cho rằng, cuộc đấu tranh là nghe mẹ tôi hỏi câu hỏi, ‘con có bao giờ gởi tiền về nhà không’?", Moe Turaga.
Được biết một người điều hành thuê lao động đã sắp xếp cho anh ta làm việc tại trang trại, cùng với 9 người họ hàng khác.
Moe nói rằng ông ta đã quản lý sổ thông hành và đánh cắp tiền của họ.
Kiểu bóc lột này đang được chú ý, khi quốc hội New South Wales mở cuộc điều tra về chế độ nô lệ hiện đại trong ngành nông nghiệp, làm vườn và chế biến thịt.
Đây là Tiến sĩ James Cockayne, Ủy viên Chống Chế độ Nô lệ của New South Wales.
"Những gì chúng tôi thấy từ các báo cáo trên toàn tiểu bang, là có một tỷ lệ lao động di cư tạm thời, đặc biệt là ở vùng nông thôn và các vùng ở New South Wales, họ phải chịu đựng những điều kiện lao động cưỡng bức, nô lệ vì nợ, tuyển dụng tình dục và trong một số trường hợp thậm chí là nô lệ tình dục”, James Cockayne.
Được biết một người điều hành thuê lao động đã sắp xếp cho anh ta làm việc tại trang trại, cùng với 9 người họ hàng khác.
Moe nói rằng ông ta đã quản lý sổ thông hành và đánh cắp tiền của họ.
Kiểu bóc lột này đang được chú ý, khi quốc hội New South Wales mở cuộc điều tra về chế độ nô lệ hiện đại trong ngành nông nghiệp, làm vườn và chế biến thịt.
Đây là Tiến sĩ James Cockayne, Ủy viên Chống Chế độ Nô lệ của New South Wales.
"Trong nghiên cứu của chúng tôi, chúng tôi phát hiện ra rằng vào năm 2019, chỉ có chưa đầy 6 ngàn người từ các quốc đảo Thái Bình Dương, tham gia vào 2 chương trình trước chương trình PALM".
"Kể từ đó, con số này đã tăng lên hơn 30 ngàn người vào cuối năm 2023".
"Chúng tôi biết rằng, đã có một sự gia tăng nhẹ kể từ đó và chính quyền Liên bang thông báo rằng, một chương trình tương tự sẽ được giới thiệu cho những người lao động từ Việt Nam, thay vì PALM sẽ có VALM".
"Vì vậy mọi người đều kỳ vọng rằng, chương trình sẽ tiếp tục mở rộng”, James Cockayne.
Tiến sĩ Harrington cho biết những người lao động trong chương trình PALM chiếm khoảng 10 phần trăm lực lượng lao động nông nghiệp của Úc và gần 1 phần 4 trong số những người làm việc trong ngành chế biến thịt.
Trong khi đó ông Jonathon Cook đại diện cho nhiều người lao động này, với tư cách là Nhà tổ chức quốc gia về nông nghiệp, làm vườn và chăn nuôi tại Liên đoàn công nhân Úc.
Ông cho biết, Chương trình PALM đã có tác động tích cực nói chung và nhìn chung đã cải thiện điều kiện làm việc, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề.
"Đối với những người lao động PALM nói riêng, chúng tôi đã nghe rất nhiều quan ngại về các vấn đề tại nơi làm việc, liên quan đến việc trả lương thấp, mức lương theo sản phẩm rất thấp, những điều trái với hợp đồng, họ phải khấu trừ rất cao cho chỗ ở, phương tiện đi lại, chăm sóc sức khỏe, điều này chỉ làm giảm khả năng kiếm tiền của họ".
"Cuối cùng bạn thực sự ở rất xa gia đình, bị mất kết nối với các mạng lưới xã hội của mình, khi ở một vùng xa xôi hoặc hẻo lánh và phải làm việc rất nhiều ngày".
"Những gì họ thấy, là số tiền họ kiếm được bị ăn mòn, bởi tất cả các chi phí được áp dụng cho họ trong chương trình”, Jonathon Cook.
Còn ông Moe Turaga giải thích, cách khấu trừ cho chỗ ở, thực phẩm và các dịch vụ như giặt giũ, có thể khiến người lao động còn ít tiền trong số lương mang về nhà.
"Một số công nhân mà tôi đang làm việc hiện tại, họ đang làm việc với mức lương 800 đô la một tuần, mới đến Úc và 600 đô la trong số đó đang bị khấu trừ".
"Họ dự trù sẽ sống với 200 đô la một tuần, để chu cấp cho gia đình họ ở đây và chu cấp cho gia đình còn lại ở quốc gia mà họ đến”, Moe Turaga.
Chương trình này cũng khiến người lao động khó thay đổi chủ lao động, một tình huống mà Ủy viên Cockayne cho biết, khiến họ khó thoát khỏi sự bóc lột hơn.
"Vì vậy hiện tại theo chương trình PALM, người lao động đến và bị ràng buộc với một chủ lao động cụ thể, trong 9 tháng, hoặc thậm chí lên đến 4 năm, nếu họ làm việc lâu dài và đó là một khoảng thời gian rất dài, để bất kỳ ai phụ thuộc vào một chủ lao động".
"Nếu chúng ta để người lao động, bị ràng buộc với một chủ lao động cụ thể trong thời gian dài như vậy, chúng ta cần thực sự chắc chắn rằng, các cơ chế khiếu nại của chúng ta là hiệu quả và an toàn".
"Hiện tại, có rất nhiều vấn đề thực tế với những cơ chế đó”, James Cockayne.
Một vấn đề là khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ phiên dịch, rồi một vấn đề khác là không được tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế.
Rồi khi người lao động bỏ chương trình vì bị ngược đãi, mọi thứ có thể trở nên tồi tệ hơn.
"Khi họ rút lui, họ thực sự dễ bị bóc lột hơn".
"Họ thường mất quyền tiếp cận nơi ở của mình, vì vậy họ phải ngủ ngoài trời".
"Ở Griffith và Leeton, chúng tôi nghe nói rằng các tổ chức xã hội dân sự hỗ trợ những người như vậy, không chỉ hết giường khủng hoảng, giường nhà ở khủng hoảng, mà còn hết lều để mọi người ngủ ngoài trời trong công viên".
"Họ mất quyền tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế và mất quyền tiếp cận thu nhập”, James Cockayne.
Ủy viên Cockayne cũng đã lắng nghe ý kiến của những công nhân nữ đã mang thai và không được chăm sóc trước khi sinh, vì hoàn cảnh dễ bị tổn thương của họ.
Người tổ chức công đoàn Jonathon Cook cho biết, ông đã nghe nói về những công nhân bị gãy cổ tay và được đưa lên máy bay trở về nhà, thay vì được chăm sóc.
Có những thay đổi đang được tiến hành để giải quyết các vấn đề như thế này, ví dụ như chính phủ liên bang đang thử nghiệm quyền tiếp cận Medicare, cho 200 công nhân PALM và gia đình của họ.
Một phát ngôn viên của Văn phòng Thanh tra Công bằng Lao động cũng cho biết, việc tuân thủ luật pháp tại nơi làm việc trong lãnh vực nông nghiệp là trọng tâm ưu tiên.
Ủy viên Cockayne nói rằng, ông rất phấn khởi trước những nỗ lực đang được thực hiện, để giảm thiểu nguy cơ chế độ nô lệ hiện đại, trong các lãnh vực nông nghiệp, làm vườn và chế biến thịt, cũng như cuộc điều tra của Quốc hội tại New South Wales được khởi động vào cuối tuần trước.
"Tôi lạc quan rằng, chúng ta sẽ thấy kết luận từ cuộc điều tra vào nửa đầu năm sau, nếu mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch và sẽ có một số ý tưởng thực tế được đưa ra thảo luận”, James Cockayne.
Trong khi đó Ủy viên Cockayne và nhà tổ chức công đoàn Jonathon Cook đều nhấn mạnh rằng, hầu hết những người lao động nhập cư tạm thời đều được đối xử tốt, ông Moe Turaga cũng đồng ý.
Nhưng ông cũng biết từ kinh nghiệm của mình rằng, trở thành một trong số ít những người kém may mắn, phải trải qua chế độ nô lệ hiện đại là như thế nào.
"Tôi tin vào một ngày làm việc công bằng, để được trả công xứng đáng và điều này nên phổ biến với tất cả các nhà tuyển dụng ngoài kia, rằng chúng ta cần những người này làm việc cho chúng ta".
"Chúng ta cần những người lao động nhập cư ở đây tại Úc, làm việc cho chúng ta và nên dành sự tôn trọng tương tự cho sự hiện diện của họ khi ở đây”, Moe Turaga.
Đó là một lời nhắc nhở quan trọng, khi Úc tìm cách tăng cường sự phụ thuộc vào lao động tạm thời ở Thái Bình Dương.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
