Chỉ vài giờ sau khi đe dọa phát động một cuộc tấn công được mô tả là lớn hơn và mạnh mẽ hơn vào Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng một thỏa thuận giờ đây có thể đã nằm trong tầm tay. Sự thay đổi đột ngột này đã làm dấy lên hy vọng rằng, một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn có thể được tránh khỏi. Nhưng trong khi các nhà ngoại giao đang bàn về các thỏa thuận và lệnh ngừng bắn, các gia đình trên khắp Trung Đông và các khu vực khác, vẫn đang phải gánh chịu hậu quả của một cuộc xung đột hiện gây ảnh hưởng sâu rộng khắp khu vực.
Sau nhiều tuần căng thẳng leo thang, các cuộc trao đổi quân sự và những lời đe dọa tấn công tiếp theo, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran, đã tiến triển đến mức một thỏa thuận chính thức ,có thể được ký kết trong vài ngày tới.
Phát biểu từ Phòng Bầu dục, ông Trump tuyên bố thỏa thuận này sẽ ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và mở đường cho việc mở lại eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới.
Ông tin rằng thỏa thuận này, có thể đánh dấu một bước ngoặt cho khu vực.
"Quan trọng nhất là chúng ta đã đạt được một thỏa thuận rằng, Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân, đó là toàn bộ mục đích của những gì chúng ta phải trải qua để đạt được điều này, vì vậy đây là một điều rất lớn, nhưng chúng ta sắp ký kết và các văn kiện đã gần hoàn thiện, vì vậy chúng ta hãy chờ xem, rất tốt. Sẽ được hoàn thành, sẽ được hoàn thành khá nhanh chóng, họ cũng muốn điều đó như mọi người khác”, Donald Trump.
Ông nói rằng giao thông hàng hải sẽ được nối lại, sau khi thỏa thuận được ký kết chính thức.
Chỉ vài giờ trước khi tuyên bố bước đột phá, tổng thống Mỹ đã đe dọa sẽ tấn công Iran "rất mạnh" và gợi ý rằng. Hoa Kỳ có thể kiểm soát đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu mỏ chủ yếu của Iran.
Thế nhưng phản ứng của Iran rất nhanh chóng.
Giới chức ở Tehran cảnh báo rằng, bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ, sẽ dẫn đến sự trả đũa nghiêm trọng.
Ebrahim Azizi, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, cáo buộc ông Trump liên tục đưa ra những lời đe dọa và nói rằng, quân đội Iran đã sẵn sàng đáp trả.
"Tổng thống ảo tưởng của Hoa Kỳ... luôn đưa ra những lời đe dọa kiểu này, nhưng chắc chắn Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ đáp trả một cách quyết liệt, tàn khốc, đau đớn và đáng tiếc, đối với những hành động và hành vi này”, Ebrahim Azizi.
Trong khi đó ở Ấn Độ, các gia đình đang thương tiếc cái chết của ba thủy thủ thiệt mạng, trong một chiến dịch của Mỹ, nhắm vào một tàu chở dầu ngoài khơi bờ biển Oman.
Con tàu này nằm trong số một số tàu bị chặn lại, như một phần nỗ lực của Washington, nhằm thực thi lệnh phong tỏa đối với hoạt động vận chuyển, liên quan đến Iran.
Một trong những người thiệt mạng là học viên hàng hải Aditya Sharma, đến từ bang Himachal Pradesh, miền bắc Ấn Độ.
Gia đình anh hiện yêu cầu câu trả lời.
Chú của anh, ông Himanshu Sharma nói rằng, Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm và đã trực tiếp kêu gọi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, giúp đưa thi thể cháu trai mình về nước.
"Trước hết, ai sẽ chịu trách nhiệm cho tất cả những điều này? Liệu chính phủ Hoa Kỳ có nhận trách nhiệm và thừa nhận... Đó là lỗi của họ. Họ lẽ ra phải phong tỏa các tàu. Nếu họ cố gắng vượt qua bằng vũ lực, thì họ có thể phong tỏa tàu. Tôi cảm thấy việc tấn công một tàu thương mại, thực sự là trái với nhân đạo”, Himanshu Sharma.
Những cái chết này xảy ra chỉ vài ngày trước khi Thủ tướng Ấn Độ, Narendra Modi, dự kiến gặp Tổng thống Trump bên lề hội nghị thượng đỉnh G-7.
Những thay đổi nhanh chóng giữa các mối đe dọa và ngoại giao, đã khiến nhiều nhà quan sát khó dự đoán điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Trong khi đó, tại Liên Hiệp Quốc, Tổng thư ký Antonio Guterres cảnh báo rằng Trung Đông vẫn đang ở rất gần một cuộc chiến tranh rộng lớn hơn nhiều.
Phó phát ngôn viên của ông, Farhan Haq, cho biết các cuộc tấn công gần đây và những lời lẽ ngày càng hung hăng có nguy cơ làm đảo ngược những nỗ lực kiềm chế giao tranh trong nhiều tháng qua.
Ông Haq cho biết , ông Tổng thư ký lo ngại khu vực này có thể sớm quay trở lại xung đột toàn diện.
"Sáng nay, ông Tổng thư ký đã cảnh báo Hội đồng Bảo an rằng, Trung Đông đang bị kéo sâu hơn vào cuộc khủng hoảng và hậu quả của nó lan rộng ra ngoài khu vực. Tuần này, đã chứng kiến các cuộc tấn công lan rộng hơn và tình hình xấu đi hơn nữa. Ông vô cùng lo ngại, điều này có thể dẫn đến việc xung đột leo thang toàn diện. Chúng ta không nên xem nhẹ nguy cơ các cuộc xung đột nhỏ lẻ, leo thang thành xung đột toàn diện, nói cách khác là chiến tranh toàn diện”, Farhan Haq.
Trong khi đó, các cuộc tấn công mới của Israel đã khiến khói bốc lên nghi ngút khắp miền nam Lebanon, theo truyền thông nhà nước Lebanon.
Ông Haq cũng bày tỏ mối quan ngại của Tổng thư ký Liên hợp quốc về tình hình ở đó.
“Về Lebanon, ông cảnh báo rằng kể từ tháng 3, chúng ta đã chứng kiến sự leo thang nghiêm trọng, khi Israel tăng cường các hoạt động trên lãnh thổ Lebanon và Hezbollah bắn sâu hơn vào Israel. Tất cả các bên phải nỗ lực hướng tới một giải pháp ngoại giao, tôn trọng đầy đủ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và độc lập chính trị của Lebanon, trong phạm vi biên giới được quốc tế công nhận”, Farhan Haq.
Các cuộc tấn công diễn ra chỉ hai ngày sau một loạt các cuộc không kích và tấn công bằng máy bay không người lái được cho là đã giết chết ít nhất 16 người và làm bị thương hàng chục người khác.
Cuộc tấn công gây chết người nhất nhắm vào một khu dân cư ở thành phố Tyre phía nam, nơi 8 người thiệt mạng và 32 người khác bị thương.
Lebanon cho biết Israel đã thực hiện gần 3.500 cuộc tấn công, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn được công bố, trong khi hơn 3.600 người đã thiệt mạng và hơn một triệu người phải di dời, kể từ khi xung đột leo thang.
Đồng thời, sự chia rẽ đang ngày càng gia tăng bên trong Israel.
Cảnh sát ở Tel Aviv đã đụng độ với những người biểu tình theo đạo Do Thái cực đoan, phản đối kế hoạch mở rộng nghĩa vụ quân sự bắt buộc, với việc người biểu tình chặn các tuyến đường chính, trước khi bị cảnh sát giải tán.
Tranh chấp xoay quanh các miễn trừ lâu đời, cho phép hầu hết nam giới Do Thái theo đạo Chính thống cực đoan, tránh được nghĩa vụ quân sự bắt buộc.
Nhưng sau gần hai năm giao tranh ở Gaza và Lebanon, nhiều người Israel cho rằng những miễn trừ đó ngày càng khó biện minh.
Từ đường phố Tel Aviv đến các cảng của Oman, từ Gaza đến eo biển Hormuz, hậu quả của chiến tranh tiếp tục định hình cuộc sống trên khắp khu vực.
Liệu nỗ lực ngoại giao mới nhất, có mang lại sự ổn định lâu dài hay không, mọi chuyện sẽ rõ trong những ngày tới.
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
