Lời cam kết được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh ở Paris, của Liên minh các quốc gia sẵn sàng hợp tác, chủ yếu là các quốc gia châu Âu, nhằm củng cố các bảo đảm an ninh để trấn an Ukraine, trong trường hợp đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Nga, quốc gia đã xâm lược nước láng giềng vào năm 2014 và một lần nữa trên quy mô toàn diện vào năm 2022.
Không giống như các cuộc họp Liên minh trước đây, hội nghị thượng đỉnh này cũng có sự tham dự của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cũng như tướng Alexus Grynkewich, chỉ huy quân đội Mỹ tại châu Âu, người một ngày trước đó đã làm rõ chi tiết các bảo đảm an ninh với các tướng lãnh quân đội châu Âu.
Ông Witkoff, người đã dẫn đầu các cuộc đàm phán với Nga, cho biết sau hội nghị thượng đỉnh rằng, ông Trump "kiên quyết ủng hộ các biện pháp an ninh".
"Các biện pháp an ninh đó, nhằm mục đích ngăn chặn bất kỳ cuộc tấn công nào, bất kỳ cuộc tấn công nào nữa vào Ukraine, và nếu có bất kỳ cuộc tấn công nào, chúng nhằm mục đích phòng thủ, và chúng sẽ làm cả hai. Chúng mạnh mẽ hơn bất kỳ ai từng thấy”, Steve Witkoff.
Được biết Mỹ cho biết quân sự 'luôn là một lựa chọn', sau phản ứng dữ dội trước những lời đe dọa mới đối với Greenland.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho rằng, nên tiết chế các kỳ vọng.
“Không nên kỳ vọng, các quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra ở Paris. Có thể các văn kiện phê chuẩn lập trường chung của Mỹ và châu Âu, sẽ được ký kết trong những ngày tới, có lẽ ở Washington. Vấn đề đó vẫn còn bỏ ngỏ”, Donald Tusk.
Trong khi đó một tuyên bố của các nhà lãnh đạo Liên minh cũng cho biết, các đồng minh sẽ tham gia vào cơ chế giám sát và xác minh lệnh ngừng bắn do Mỹ dẫn đầu, được đề nghị.
Các viên chức cho biết, điều này có thể sẽ liên quan đến máy bay không người lái, cảm biến và vệ tinh, chứ không phải quân đội Mỹ.
Trong khi đó ông Zelenskyy, viết trên Telegram sau cuộc họp cho biết.
“Các thỏa thuận là một tín hiệu cho thấy, châu Âu và toàn bộ liên minh các nước, sẵn sàng hợp tác nghiêm túc như thế nào, để bảo đảm an ninh thực sự", Volodymyr Zelenskyy.
Nhưng ông nói thêm rằng, vẫn cần phải xác định cách thức giám sát sẽ hoạt động và quân đội Ukraine sẽ được hỗ trợ và tài trợ như thế nào.
Ông cảm ơn Mỹ, "vì sự sẵn sàng làm chỗ dựa vững chắc trong mọi lãnh vực, bảo đảm an ninh, giám sát lệnh ngừng bắn và tái thiết”.
Đồng thời ông cho biết, phái đoàn Ukraine sẽ tiếp tục đàm phán về các vấn đề quan trọng vào thứ Tư.
“Mọi quốc gia đều quan trọng, và mọi quốc gia tự do ở châu Âu đều xứng đáng được là một phần của ngôi nhà chung châu Âu của chúng ta. Và đó là điều làm cho châu Âu ổn định và hòa bình. Ukraine cũng xứng đáng được là một phần bình đẳng, của ngôi nhà chung châu Âu của chúng ta", Volodymyr Zelenskyy.
Tuyên bố này không được Mỹ tán thành một cách rõ ràng và các chi tiết về vai trò của Mỹ đã được giảm nhẹ, so với bản dự thảo trước đó, đặc biệt là việc loại bỏ ngôn ngữ nêu rõ, việc sử dụng năng lực của Mỹ, để hỗ trợ một lực lượng đa quốc gia ở Ukraine.
Thế nhưng các viên chức châu Âu đã hoan nghênh sự tham gia của các phái viên Mỹ và những bình luận mạnh mẽ của họ, như bằng chứng cho thấy, Mỹ ủng hộ khuôn khổ an ninh.
Được biết các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần bốn năm đã được đẩy nhanh kể từ tháng 11, nhưng Nga vẫn chưa cho thấy sự sẵn lòng nhượng bộ, sau khi Ukraine thúc đẩy những thay đổi đối với đề nghị của Mỹ, vốn ban đầu ủng hộ các yêu cầu chính của Nga.
Nga cũng không đưa ra dấu hiệu công khai nào cho thấy, họ sẽ chấp nhận một thỏa thuận hòa bình với các bảo đảm an ninh mà các đồng minh của Ukraine hình dung, mà trước đây, Nga đã bác bỏ bất kỳ thành viên NATO nào, có quân đội bên trong Ukraine.
Thế nhưng câu hỏi đặt ra là liệu Liên minh sẽ 'hoàn thiện các cam kết ràng buộc' hay không?
Cho đến gần đây, phần lớn sự chú ý tập trung vào các cam kết viện trợ quân sự cho lực lượng Ukraine và những đóng góp có thể có, cho một lực lượng trấn an quốc tế.
Nhưng giờ đây, sự chú ý đã chuyển sang các bảo đảm ràng buộc về mặt pháp lý, để hỗ trợ Ukraine trong trường hợp Nga tấn công lần nữa.
Khả năng đáp trả quân sự có thể sẽ gây ra tranh luận ở nhiều quốc gia châu Âu, các nhà ngoại giao cho biết.
"Những cam kết này có thể bao gồm, việc sử dụng năng lực quân sự, hỗ trợ tình báo và hậu cần, các sáng kiến ngoại giao, áp dụng các biện pháp trừng phạt bổ sung và sẽ hoàn thiện các cam kết ràng buộc", một nhà ngpại giao.
Trong khi đó Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu trong một cuộc họp báo sau hội nghị thượng đỉnh.
"Tất cả chúng ta đều muốn hòa bình ở Ukraine phải công bằng, lâu dài và minh bạch. Chúng ta muốn nền hòa bình này phải có những bảo đảm”, Emmanuel Macron.
Được biết các nhà lãnh đạo châu Âu có mặt tại cuộc họp, bao gồm Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, đều nhấn mạnh rằng tuyên bố này thể hiện sự đoàn kết mới, giữa châu Âu và Mỹ trong việc giúp đỡ Ukraine.
Tuyên bố của các nhà lãnh đạo cũng cam kết thành lập một "Lực lượng đa quốc gia vì Ukraine" do châu Âu dẫn đầu, để hỗ trợ việc tái thiết lực lượng vũ trang Ukraine và tăng cường khả năng răn đe", với "sự hỗ trợ được đề nghị của Mỹ".
Được biết Ukraine từ lâu đã khẳng định rằng, họ không thể an toàn, nếu không có những bảo đảm, tương đương với thỏa thuận phòng thủ chung của liên minh NATO, nhằm ngăn chặn Nga tấn công trở lại.
Trong khi đó, Nga muốn bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải cấm Ukraine tham gia các liên minh quân sự.
READ MORE
SBS Việt ngữ
