Kể từ khi rời công việc toàn thời gian gần nhất cách đây năm năm, Ezra nói rằng mình luôn mang trong người nỗi sợ khi nghĩ đến việc quay lại một môi trường làm việc mới.
Ezra là người phi nhị giới, và cho biết công việc trước đây khiến họ vừa cảm thấy không thoải mái, vừa không hề an toàn. Việc liên tục bị gọi sai giới tính càng khiến trung tâm cuộc gọi nơi họ làm việc trở thành một nơi thiếu sự chào đón.
Rồi đến một ngày, khi Ezra đeo một chiếc vòng cổ đi làm, mọi việc vượt khỏi giới hạn.
"Tôi đang nghe điện thoại, đang nói chuyện với một khách hàng thì nhớ là có một người đàn ông – anh ta không thuộc bộ phận của tôi nhưng làm cùng tầng – tiến lại từ phía sau và giật mạnh sợi vòng cổ của tôi. Tôi chỉ đứng sững lại, chết lặng, tự hỏi không biết chuyện vừa xảy ra có phải là thật hay không.”
Sau khi nói chuyện với một đồng nghiệp và báo cáo sự việc với quản lý, Ezra cho biết họ sớm nhận ra rằng hành vi quấy rối này không được xem xét một cách nghiêm túc.
"Tôi nghĩ hôm đó tôi đã khóc trong nhà vệ sinh, rồi khi về nhà cũng khóc. Quản lý nói sẽ phản ánh lại với quản lý của người kia. Sau đó sự việc được chuyển lên cấp quản lý cao hơn, họ có nói chuyện với anh ta, nhưng rồi cũng chẳng có kết quả gì. Tôi không cảm thấy mình được hỗ trợ hay an toàn tại nơi làm việc. Tôi rất lo âu và thường xuyên lên cơn hoảng loạn vì chuyện này. Họ vẫn muốn tôi quay lại làm việc. Tôi đã xin được chuyển sang tầng khác, khu vực khác, hoặc sang một bộ phận khác, nhưng họ từ chối thẳng thừng. Cuối cùng tôi đã nghỉ việc. Tình trạng sức khỏe tinh thần của tôi lúc đó vốn đã không ổn, và kể từ khi rời khỏi ngân hàng đó, tôi không còn làm việc toàn thời gian nữa."
Đã hơn 50 năm kể từ khi Nam Úc trở thành tiểu bang đầu tiên tại Úc hợp pháp hóa quan hệ đồng giới nam.
Cũng đã gần một thập kỷ kể từ khi người dân Úc bỏ phiếu ủng hộ luật hôn nhân đồng giới.
Với sự hiện diện ngày càng rõ trong chính trị, văn hóa đại chúng và cả thể thao chuyên nghiệp, nhiều người có thể nghĩ rằng nỗ lực thúc đẩy sự hòa nhập của cộng đồng LGBTIQ+ đã đạt được mục tiêu.
Nhưng thực tế không phải như vậy.
Dữ liệu mới từ Hội đồng Đa dạng Úc cho thấy tình trạng phân biệt đối xử tại nơi làm việc đối với người lao động đồng tính và đa dạng giới đang gia tăng.
"Điều đó không khiến tôi ngạc nhiên. Chúng tôi biết rằng phân biệt đối xử luôn là một vấn đề nghiêm trọng đối với cộng đồng của mình. Nó có thể hủy hoại cuộc sống của con người, và dĩ nhiên cũng gây tổn hại cho chính các doanh nghiệp – từ sức khỏe tinh thần của nhân viên, an toàn nơi làm việc cho đến các chi phí tài chính."
Vừa rồi là bà Heather Corkhill, Giám đốc pháp lý của Equality Australia, bà cho rằng sự gia tăng của ngôn từ thù ghét trong xã hội Úc nói chung đang khiến vấn đề này trầm trọng hơn.
"Một trong những vấn đề lớn là tình trạng ngôn từ thù ghét nhắm vào cộng đồng của chúng tôi ngày càng leo thang. Người lao động cũng là những con người có cuộc sống bên ngoài công việc, và họ có thể bị tác động bởi thông tin sai lệch, truyền thông tiêu cực và mạng xã hội nói về cộng đồng của chúng tôi."
Trong một khảo sát gần đây với 3.000 người lao động trên khắp nước Úc, nghiên cứu cho thấy gần một nửa, tức 46%, người lao động LGBTIQ+ đã trải qua phân biệt đối xử và/hoặc quấy rối tại nơi làm việc trong vòng một năm qua.
Con số này tăng 24% so với khảo sát năm 2024, và theo Hội đồng Đa dạng Úc, kết quả này cho thấy những nỗ lực ngăn chặn hành vi phân biệt vẫn chưa đủ.
Ông Charlie Hamra, Chủ tịch tổ chức Pride in Law Nam Úc, cho biết sự loại trừ trong môi trường làm việc đôi khi xuất phát từ định kiến và thiếu hiểu biết, nhưng cũng có khi rất công khai.
"Tôi biết một trường hợp trong đó một luật sư chuyển giới bị gọi bằng tên khai sinh trong phòng xử án bởi chính một thẩm phán. Nghĩa là mức độ có thể công khai đến như vậy. Ngoài ra còn có những hành vi mang tính vi mô – tức là những giả định về xu hướng tính dục hay giới tính của một người – những điều nhỏ nhặt nhưng tích tụ mỗi ngày. Ví dụ như việc mặc định giới tính của bạn đời, hoặc thậm chí là những lời bình luận khiếm nhã, những câu đùa mang tính tình dục – đó chính là quấy rối tình dục, nhưng lại thường bị bỏ qua và xem như chỉ là đùa cợt."
Hội đồng Đa dạng Úc cho rằng đây không phải là những sự cố cá biệt, mà là tình trạng loại trừ kéo dài trong môi trường làm việc.
Trước khi luật về ngôn từ thù ghét được thông qua sau vụ tấn công khủng bố tại Bondi, một số tổ chức bảo vệ quyền lợi đã kêu gọi chính phủ đưa vào các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn đối với cộng đồng LGBTIQ+.
Bà Heather Corkhill cho rằng cộng đồng này đã bị bỏ quên trong những cải cách pháp lý có thể tạo ra khác biệt thực sự.
"Hiện nay, luật yêu cầu người sử dụng lao động phải chủ động ngăn chặn phân biệt giới tính và quấy rối trước khi nó xảy ra. Tuy nhiên, các cải cách này lại không bao gồm chúng tôi, giống như các cải cách về tội phạm thù ghét gần đây. Người LGBTIQ+ xứng đáng được bảo vệ tương đương trước ngôn từ thù ghét và phân biệt đối xử. Chúng tôi cho rằng nghĩa vụ tích cực nhằm loại bỏ phân biệt đối xử sẽ giúp cải thiện văn hóa nơi làm việc, thay vì chỉ phản ứng sau khi tổn hại đã xảy ra."
Hội đồng cũng cho biết những giai đoạn xã hội phân cực mạnh về bản dạng có thể tạo điều kiện để định kiến được bộc lộ công khai hơn trong môi trường làm việc.
Sự nổi lên của các nhóm tân phát xít tại Úc, cùng với các đạo luật hạn chế hoặc đảo ngược việc chăm sóc khẳng định giới cho thanh thiếu niên ở một số bang, đang khiến ngôn ngữ kỳ thị và sự chú ý tiêu cực của truyền thông trở nên bình thường hóa.
Dù cố ý hay không, phân biệt đối xử tại nơi làm việc đều tạo ra môi trường có nguy cơ dẫn đến những tổn hại nghiêm trọng hơn.
Ông Charlie Hamra cho biết các quy trình hiện nay khiến nhiều vụ không được báo cáo.
"Chúng ta đang chứng kiến những con số rất lớn người LGBTQIA+ bị phân biệt hoặc quấy rối tại nơi làm việc, và điều đó không làm chúng tôi ngạc nhiên. Chúng tôi nghe thấy điều này mỗi ngày từ thực tế. Và dù trên giấy tờ có những cơ chế bảo vệ, cách thức vận hành của hệ thống hiện nay khiến người ta ngại khiếu nại. Trong vòng năm năm, chỉ có 39 đơn khiếu nại được gửi đến Ủy ban Cơ hội Bình đẳng tại Nam Úc."
Để giải quyết vấn đề này, các tổ chức bảo vệ quyền lợi cho rằng cần đầu tư nhiều hơn vào các dịch vụ pháp lý chuyên biệt dành cho người lao động LGBTIQ+.
"Nếu bạn là người LGBTQI+ đang bị phân biệt đối xử tại nơi làm việc, thì việc có thể tìm đến một dịch vụ pháp lý do chính người LGBTQI+ xây dựng và vận hành sẽ tạo ra khác biệt rất lớn, giúp bạn có sự hỗ trợ pháp lý phù hợp khi tiếp cận hệ thống chống phân biệt đối xử."
Bên cạnh đó, các chuyên gia cho rằng người sử dụng lao động có thể làm nhiều hơn những cử chỉ mang tính biểu tượng, như thành lập các ủy ban Pride tại nơi làm việc, tổ chức đào tạo về phân biệt đối xử, và khẳng định rõ ràng rằng mọi hình thức kỳ thị đều không được chấp nhận.
Báo cáo đầy đủ về tình trạng hòa nhập trong lực lượng lao động Úc trong năm qua dự kiến sẽ được công bố vào cuối tháng này.
Trở lại với câu chuyện của Ezra, hiện nay, Ezra làm nghề viết và tham gia vận động xã hội.
Ezra cho biết việc được là chính mình giúp họ có thể dồn năng lượng trở lại cho công việc.
"Đó là sự kết hợp của nhiều yếu tố – có một mạng lưới hỗ trợ xung quanh tôi, sử dụng các nhân viên hỗ trợ do tôi có khuyết tật tâm lý – xã hội, và quan trọng nhất là hiện tôi đang ở trong một môi trường mà tôi cảm thấy mình thuộc về, cảm thấy an toàn và được là chính mình. Khi không còn phải che giấu con người thật và không phải tiêu tốn năng lượng tinh thần cho việc đó, tôi có thể dành toàn bộ năng lượng cho công việc."
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
