Nhà hoạt động mạng xã hội Julie Scelfo, người sáng lập và giám đốc điều hành tổ chức Mothers Against Media Addiction tại Mỹ, đã phát biểu sau phán quyết chưa từng có tiền lệ nhằm vào Meta và YouTube
“Phán quyết ngày hôm nay ở California và phán quyết ngày hôm qua ở New Mexico, cùng nhau đánh dấu một cột mốc rất quan trọng trong cuộc chiến chống lại các tập đoàn công nghệ lớn. Chúng ta biết rằng họ không còn là những thế lực bất khả xâm phạm. Chúng ta biết rằng người dân bình thường và các nhà lập pháp sẽ không còn chấp nhận việc họ khai thác trẻ em để kiếm lợi nhuận.”
Bà đưa ra nhận định này khi nói về hai vụ kiện mang tính bước ngoặt nhằm vào các “ông lớn” công nghệ: vụ thứ nhất tại bang New Mexico, nơi bồi thẩm đoàn kết luận Meta, công ty sở hữu Facebook và Instagram, đã cố ý gây tổn hại đến sức khỏe tâm thần của trẻ em và che giấu những gì họ biết về tình trạng bóc lột tình dục trẻ em trên các nền tảng của mình.
Chánh án của phiên tòa này, ông Bryan Biedscheid, cho biết Meta bị xác định đã đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn, đồng thời che giấu những hiểu biết của họ về các nguy cơ bóc lột tình dục trẻ em và tác động đến sức khỏe tâm thần của trẻ.
“Ở câu hỏi thứ nhất, liệu META có vi phạm Đạo luật Thực hành Không Công bằng bằng cách tham gia vào hành vi thương mại không công bằng hoặc gây hiểu lầm hay không? Bồi thẩm đoàn trả lời là có. Câu hỏi thứ hai, liệu Meta có cố ý thực hiện hành vi thương mại không công bằng hoặc gây hiểu lầm hay không? Câu trả lời là có.”
Bồi thẩm đoàn xác định có hàng ngàn vi phạm, mỗi vi phạm được tính riêng, dẫn đến tổng mức phạt lên tới 540 triệu đô la Úc.
Trong vụ thứ hai tại California, bồi thẩm đoàn kết luận Meta phải bồi thường 4,2 triệu USD (tương đương 6 triệu đô la Úc), và Google phải bồi thường 1,8 triệu USD (tương đương 2,6 triệu đô la Úc).
Sự việc liên quan đến một phụ nữ 20 tuổi, được gọi tại tòa bằng tên riêng là Kaley. Vào thời điểm sự việc mới bắt đầu cô mới chỉ là trẻ vị thành niên.
Cô cho biết mình đã trở nên nghiện YouTube và Instagram từ khi còn nhỏ, do thiết kế thu hút sự chú ý của các nền tảng này.
Bồi thẩm đoàn kết luận Google và Meta đã thiếu trách nhiệm trong thiết kế của cả hai ứng dụng và không cảnh báo về những nguy hiểm tiềm ẩn.
Luật sư của Kaley, ông Mark Lanier, nói rằng cuối cùng thì trách nhiệm giải trình cũng đã đến.
“Thông điệp này rất quan trọng đối với Kaley và gia đình cô ấy, nhưng nó còn có ý nghĩa lớn đối với cả một thế hệ đã bị ảnh hưởng. Trong suốt phiên tòa, chúng tôi đã có nhiều thành viên gia đình luôn có mặt để hỗ trợ về tinh thần, về niềm tin, về cảm xúc. Có rất nhiều gia đình đã bị tổn thương một cách bi thảm bởi sự nghiện mạng xã hội.”
Các khoản bồi thường mang tính trừng phạt đối với các công ty sẽ được quyết định sau, nhưng hiện tại, dù số tiền có vẻ lớn, thì vẫn là nhỏ so với quy mô của hai trong số những công ty giá trị nhất thế giới.
Meta cho biết vào tháng Một rằng họ dự kiến chi tiêu vốn trong năm 2026 sẽ nằm trong khoảng từ 165 tỷ đến 195 tỷ đô la Úc.
Alphabet cũng cho biết trong cùng tháng rằng họ dự kiến chi từ 250 tỷ đến 280 tỷ đô la Úc trong năm 2026.
Meta không đồng ý với phán quyết và các luật sư của công ty được cho là đang xem xét các lựa chọn pháp lý.
Google cho biết họ sẽ kháng cáo.
Ông Stephen Scheeler, cựu giám đốc điều hành Facebook tại Úc và New Zealand, nói với Channel Seven rằng dù kết quả tiếp theo ra sao, đây vẫn là một bước ngoặt lớn, và nhiều quốc gia sẽ theo dõi cách Úc triển khai lệnh cấm mạng xã hội đối với người trẻ.
“Cả hai nền tảng đều có cơ hội kháng cáo phán quyết này. Kết quả có thể thay đổi sau khi kháng cáo và chúng ta có thể quay lại điểm xuất phát. Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng bạn đã thấy được, thứ nhất là ngày càng nhiều chính phủ can thiệp, các bang ở Mỹ, các quốc gia như Úc đã áp đặt nhiều quy định và kiểm soát bắt buộc hơn đối với các nền tảng này về việc ai có thể sử dụng và loại nội dung nào được phép hiển thị. Tôi nghĩ điều thứ hai là chính các nền tảng cũng sẽ đưa ra nhiều biện pháp kiểm soát hơn, những thay đổi rõ ràng theo mặc định, nó không còn gây nghiện ngay từ đầu như trước đây.”
Mary Rodee là một trong những người ủng hộ vụ kiện của Kaley tại California.
Con trai bà, Riley Basford, đã tự kết liễu đời mình sau khi bị tống tiền bởi một tài khoản giả mạo trên mạng.
Bà cho rằng đối với các công ty này, tất cả chỉ xoay quanh lợi nhuận.
“Họ sẽ làm mọi thứ để khiến những đứa trẻ dán mắt vào màn hình, đó chính là thông điệp. Không có gia đình nào đơn độc trong chuyện này. Bất kỳ đứa trẻ nào có điện thoại, có thiết bị, có camera và kết nối Internet đều đang gặp nguy hiểm. Ngay cả khi bạn khai đúng tuổi của các em, họ cũng không quan tâm. Điều họ quan tâm chỉ là số tiền mà những đứa trẻ này mang lại cho họ.”
Nếu bạn hoặc người quen cần hỗ trợ khẩn cấp, hãy liên hệ Lifeline qua số 13 11 14, dịch vụ Suicide Call Back Service qua số 1300 659 467, hoặc Kids Helpline qua số 1800 55 1800 (dành cho người dưới 25 tuổi).
Thông tin và hỗ trợ về sức khỏe tâm thần cũng có tại beyondblue.org.au hoặc số điện thoại 1300 22 4636.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
