Giữa những tòa nhà kính thép của trung tâm Sydney, giữa tiếng xe điện, còi tàu và nhịp sống hối hả của một đô thị toàn cầu, đôi khi người ta bắt gặp một hình ảnh dường như thuộc về thời khác: những sĩ quan cảnh sát trong bộ quân phục chỉnh tề, ngồi thẳng lưng trên lưng ngựa, lặng lẽ tiến qua phố.
Đó không phải là màn trình diễn du lịch. Đó là một trong những đơn vị lâu đời và đặc biệt nhất của lực lượng cảnh sát Úc – Đội Cảnh sát Kỵ binh bang New South Wales, với lịch sử hơn 200 năm.
“Chúng tôi vẫn là cảnh sát, với đầy đủ quyền hạn và trách nhiệm như bất kỳ cảnh sát nào khác,” Trung sĩ Sarah Maxwell, người đã có 12 năm phục vụ tại đơn vị, chia sẻ. “Chỉ khác là chúng tôi thực hiện nhiệm vụ trên lưng ngựa.”
Một ngày bắt đầu từ 6 giờ sáng
Ngày làm việc của đội kỵ binh bắt đầu khi phần lớn thành phố còn đang ngái ngủ. Từ 6 giờ sáng, các sĩ quan đã có mặt tại doanh trại. Trước khi nghĩ đến chuyện tuần tra, họ phải chăm sóc bạn đồng hành bốn chân của mình.
Ngựa được đưa ra sân vận động, kiểm tra sức khỏe, chải lông, cho ăn. Mỗi con có lịch làm việc và nghỉ ngơi riêng, bởi không phải tất cả đều ra phố mỗi ngày. “Giống như chúng tôi, ngựa cũng cần ngày nghỉ,” Trung sĩ Maxwell nói.
Sau khi hoàn tất các công việc đầu ngày, tùy theo kế hoạch, các sĩ quan có thể xuất phát tuần tra. Từ cổng doanh trại, họ cưỡi ngựa tiến vào trung tâm Sydney, đi qua những biểu tượng như Nhà hát Opera, Cầu cảng, các khu thương mại sầm uất và công viên.
Sự hiện diện ấy được gọi là “high visibility policing” – tuần tra với mức độ hiện diện cao.
“Chúng tôi thực sự ở ngoài đó, giữa công chúng, để mọi người nhìn thấy,” bà Maxwell nói. “Điều đó vừa có tác dụng răn đe, vừa tạo cảm giác an toàn.”
“Chúng tôi đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau”
Cảnh sát kỵ binh không chỉ đơn thuần là “cảnh sát cưỡi ngựa đi dạo phố”.
“Chúng tôi đảm nhiệm nhiều vai trò,” Trung sĩ Maxwell giải thích. “Tuần tra hiện diện cao, tham gia tìm kiếm người mất tích trên thực địa, thực hiện nhiệm vụ nghi lễ, và kiểm soát đám đông trong các sự kiện lớn.”
Trong các cuộc biểu tình quy mô hàng ngàn người, lợi thế của cảnh sát kỵ binh trở nên đặc biệt rõ rệt. Ở vị trí cao hơn mặt đất, sĩ quan có thể quan sát vượt qua đám đông, nhận diện những điểm nóng và điều phối đội hình hiệu quả hơn.
“Chúng tôi có thể nhìn thấy những gì đang diễn ra từ trên cao. Điều đó giúp giám sát tình hình và phản ứng kịp thời,” bà nói.
Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất, theo bà, lại nằm ở sự tiếp cận cộng đồng.
“Ngựa phá vỡ rào cản. Người dân muốn đến chào hỏi, muốn vuốt ve ngựa. Nhờ vậy, chúng tôi có cơ hội trò chuyện, kết nối và xây dựng niềm tin.”
Tuyển chọn khắt khe: Không phải con ngựa nào cũng phù hợp
Để trở thành “cảnh mã”, tiêu chuẩn đầu tiên nghe có vẻ đơn giản nhưng lại mang tính truyền thống: ngựa phải có màu hạt dẻ, đen hoặc nâu. Sự đồng bộ về màu sắc giúp duy trì hình ảnh thống nhất – một truyền thống được giữ gìn suốt hơn hai thế kỷ.
Ngựa cũng phải cao tối thiểu khoảng 1m63 tính đến vai, đủ để tạo ưu thế về tầm nhìn.
Nhưng tiêu chí quan trọng nhất lại nằm ở tính khí.
“Chúng phải bình tĩnh và thư thái khi tuần tra, nhưng cũng phải tự tin,” Trung sĩ Maxwell nhấn mạnh. “Đôi khi công việc này rất vất vả. Vì vậy, chúng phải khỏe mạnh, thể lực tốt và có tinh thần vững vàng.”
Ngựa được tuyển từ nhiều nguồn: có thể từ thị trường mua bán, hoặc do người dân giới thiệu. Đơn vị sẽ trực tiếp đến xem, cưỡi thử, đánh giá kinh nghiệm và tính cách trước khi đưa về thử việc trong ba tháng.
Trong thời gian này, chúng được làm quen dần với môi trường đô thị: tiếng còi xe, đám đông, trực thăng, tiếng hô vang trong biểu tình. Việc huấn luyện diễn ra từ tốn, theo từng bước.
“Mỗi con ngựa khác nhau,” bà Maxwell nói. “Có con sinh ra đã có sẵn sự điềm tĩnh. Có con cần thời gian để xây dựng sự tự tin. Nhưng tất cả đều phải có xu hướng tin tưởng người cưỡi.”
Huấn luyện không bao giờ thực sự kết thúc. Ngay cả những con ngựa đã dày dạn kinh nghiệm vẫn tiếp tục được rèn luyện hằng ngày để duy trì sự ổn định và tự tin.
Niềm tin hai chiều giữa người và ngựa
Trong những cuộc biểu tình lớn, khi đám đông có thể trở nên căng thẳng hoặc kích động, mối quan hệ giữa sĩ quan và ngựa trở thành yếu tố sống còn.
“Bạn phải tin rằng con ngựa của mình sẽ bảo vệ mình,” Trung sĩ Maxwell nói. “Nhưng đồng thời, chúng cũng nhìn vào bạn để tìm sự trấn an.”
Ngựa là loài vật rất nhạy cảm. Chúng có thể cảm nhận sự căng thẳng qua tư thế ngồi, lực siết dây cương, thậm chí qua nhịp thở của người cưỡi.
“Nếu bạn lo lắng hoặc thiếu chắc chắn, chúng sẽ cảm nhận được. Và ngược lại, khi chúng bình tĩnh và tự tin, bạn cũng cảm nhận điều đó qua cơ thể và nhịp chuyển động của chúng.”
Bà thường cưỡi một chú ngựa tên Joker trong các sự kiện lớn. “Joker luôn rất vững vàng. Có những lần giữa biển người đầy cảm xúc, tôi thực sự cảm nhận được rằng nó đang ‘giữ lưng’ cho mình.”
Mối quan hệ ấy không chỉ được xây dựng khi tuần tra. Nó được vun đắp mỗi ngày qua việc chải lông, cho ăn, chăm sóc và đơn giản là ở cạnh nhau hàng giờ.
“Không chỉ là mối quan hệ trên lưng ngựa. Mà là cả trên mặt đất,” bà nói.
Một lịch sử với bề dày hơn hơn 200 năm
Với bề dày hơn hai thế kỷ, đơn vị vẫn duy trì nhiều truyền thống, trong đó có các bài tập đội hình (drill) có nguồn gốc từ quân đội. Những động tác này không chỉ phục vụ biểu diễn – như tại Sydney Royal Easter Show – mà còn đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát đám đông.
Drill giúp các sĩ quan và ngựa di chuyển như một khối thống nhất, tuân theo mệnh lệnh chính xác trong môi trường áp lực cao.
“Sức mạnh của chúng tôi không nằm ở từng cá nhân, mà ở việc làm việc như một đội, một tốp,” bà Maxwell nói. “Chúng tôi luôn hoạt động tối thiểu theo cặp, và thường là cả một đội hình.”
Mỗi ngày, họ đều luyện tập đội hình để bảo đảm phản xạ thuần thục khi cần triển khai thực tế.
Dù vậy, đơn vị không đứng yên trong quá khứ. Công nghệ, phương pháp huấn luyện và chiến lược triển khai đều được cập nhật liên tục.
“Chúng tôi luôn tìm cách cải thiện dịch vụ và cách làm việc,” bà nói. “Nhưng đồng thời, chúng tôi trân trọng những bài học từ lịch sử để tiếp tục phát triển.”
Trong bối cảnh Năm Ngọ, hình ảnh ngựa mang nhiều ý nghĩa biểu tượng: sức mạnh, trung thành, và tinh thần tiến về phía trước.
“Là một cảnh sát kỵ binh, tôi thấy mỗi ngày cách mà ngựa gắn kết con người,” Trung sĩ Maxwell nói.
Với bà, “ngựa tiến về phía trước” không chỉ là hình ảnh, mà là triết lý.
“Đó là sự tiến bộ được xây dựng trên nền tảng niềm tin.
“Thông điệp của tôi cho Năm Ngọ là sự đoàn kết – cùng nhau tiến về phía trước như một cộng đồng với sự tôn trọng, thấu cảm và lòng trắc ẩn dành cho nhau.
“Nếu bạn thấy chúng tôi ngoài phố, hãy đến chào hỏi. Hãy gặp những chú ngựa, vuốt ve chúng. Chúng tôi rất thích được trò chuyện với người dân.”
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
