Một vấn đề rất thực tế với nhiều người Việt mới sang Úc, đó là: nếu chưa giỏi tiếng Anh thì phải làm sao khi cần phải đi khám bệnh, làm giấy tờ, giải quyết các vấn đề pháp lý… Tại Úc, hệ thống dịch vụ công đã được thiết kế để hỗ trợ người dân, từ phiên dịch, dịch thuật đến các trung tâm cộng đồng chuyên biệt.
Không biết hoặc chưa tự tin sử dụng tiếng Anh là tình trạng phổ biến với nhiều người mới định cư tại Úc. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bạn bị hạn chế trong việc tiếp cận dịch vụ y tế, pháp lý hay các hỗ trợ của chính phủ.
Dưới đây là những dịch vụ quan trọng mà người Việt tại Úc nên biết.
1. TIS National: dịch vụ phiên dịch 24/7 của chính phủ Úc
Một trong những dịch vụ quan trọng nhất là TIS National, thuộc Bộ Nội vụ Úc.
Dịch vụ này cung cấp hỗ trợ phiên dịch qua điện thoại, video hoặc trực tiếp, giúp người không nói tiếng Anh có thể giao tiếp với:
· bệnh viện và bác sĩ
· Centrelink
· cảnh sát và dịch vụ khẩn cấp
· trường học và cơ quan chính phủ
Người dân có thể gọi trực tiếp số 131 450 để được kết nối với thông dịch viên trong nhiều ngôn ngữ khác nhau.
Theo thông tin từ Chính phủ Úc, dịch vụ này hoạt động 24/7 và được sử dụng rộng rãi trên toàn quốc.
2. Dịch vụ dịch thuật miễn phí khi mới định cư
Ngoài phiên dịch, nhiều người mới đến Úc còn có thể được hỗ trợ dịch thuật miễn phí giấy tờ cá nhân thông qua chương trình của TIS National.
Chương trình này cho phép một số nhóm visa đủ điều kiện dịch miễn phí tối đa 10 tài liệu quan trọng như:
· giấy khai sinh
· bằng cấp
· giấy tờ y tế
· tài liệu hành chính phục vụ xin việc hoặc học tập
Theo Bộ Nội vụ Úc, chương trình này nhằm giúp người nhập cư dễ dàng tiếp cận việc làm, giáo dục và dịch vụ công trong giai đoạn đầu ổn định cuộc sống.
3. Trung tâm pháp lý cộng đồng (Community Legal Centre)
Khi gặp vấn đề pháp lý nhưng hạn chế tiếng Anh, người dân có thể tìm đến các community legal centre, trung tâm hỗ trợ pháp lý cộng đồng, ví dụ Legal Aid NSW hay Victoria Legal Aid.
Các trung tâm này cung cấp:
· tư vấn pháp lý miễn phí hoặc chi phí thấp
· hỗ trợ tranh chấp nhà ở, lao động, gia đình
· hỗ trợ người nhập cư và người dễ bị tổn thương
Ví dụ, một số tổ chức như inTouch Legal Centre chuyên hỗ trợ phụ nữ di dân và người tị nạn trong các vấn đề pháp lý và bạo lực gia đình, kết hợp tư vấn luật và hỗ trợ xã hội trong cùng một hệ thống.
Để tiếp cận các trung tâm này, người dân có thể liên lạc qua trường học, nhân viên xã hội, hoặc trung tâm cộng đồng để nhờ họ sắp xếp.
Đa số trung tâm pháp lý cộng đồng ở Úc đều phục vụ người không nói tiếng Anh và chủ động cung cấp thông dịch viên khi cần.
4. Dịch vụ y tế đa văn hóa (Multicultural Health)
Hệ thống y tế Úc cũng có các chương trình dịch vụ y tế đa văn hoác, nhằm đảm bảo người không nói tiếng Anh vẫn có thể tiếp cận dịch vụ y tế an toàn.
Bạn chỉ cần nói với lễ tân hoặc bác sĩ rằng mình cần thông dịch viên, các cơ sở y tế sẽ có trách nhiệm cung cấp dịch vụ thông dịch viên cho bạn.
Các hỗ trợ bao gồm:
· thông dịch viên tại bệnh viện
· tài liệu y tế đa ngôn ngữ
· nhân viên hỗ trợ cộng đồng
· chương trình chăm sóc sức khỏe cho người nhập cư
Nhiều bệnh viện công tại Úc được yêu cầu cung cấp thông dịch viên miễn phí cho bệnh nhân khi cần thiết.
5. Trung tâm hỗ trợ người di cư (Migrant Resource Centre)
Các migrant resource centre là nơi cung cấp hỗ trợ thiết thực cho người mới đến, bao gồm:
· hướng dẫn tìm việc và viết CV
· lớp học tiếng Anh
· tư vấn nhà ở và phúc lợi
· kết nối dịch vụ cộng đồng địa phương
Các trung tâm này thường hoạt động tại từng tiểu bang và được xem là “cầu nối” giúp người nhập cư hòa nhập nhanh hơn với cuộc sống tại Úc.
Khi nào bạn nên sử dụng các dịch vụ này?
Các chuyên gia khuyến nghị người không giỏi tiếng Anh nên chủ động sử dụng các dịch vụ hỗ trợ ngay từ đầu, đặc biệt trong những tình huống quan trọng như:
· đi khám bệnh
· ký hợp đồng thuê nhà
· làm việc với Centrelink
· giải quyết vấn đề pháp lý
· trao đổi với trường học của con
Việc sử dụng thông dịch viên hoặc dịch vụ cộng đồng không chỉ giúp tránh hiểu nhầm mà còn bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
