Vụ thu hồi khẩn cấp đồ chơi tại The Reject Shop do phát hiện chứa asbestos cho thấy rủi ro sản phẩm lỗi có thể xảy ra với bất kỳ ai. Tuy nhiên, nhiều người tiêu dùng vẫn xử lý sai khi gặp hàng bị “recall”, từ việc vứt bỏ ngay đến ngại đổi trả vì mất hóa đơn. Trong khi đó, luật Úc cho phép bạn lấy lại tiền đầy đủ ngay cả khi không còn biên lai. Hiểu đúng cách xử lý không chỉ giúp tránh nguy cơ sức khỏe mà còn bảo đảm bạn không mất tiền oan.
Mới đây, chuỗi cửa hàng giá rẻ The Reject Shop đã khẩn cấp thu hồi bộ đồ chơi đất sét và cát nặn trẻ em do phát hiện có chứa dấu vết của amiăng (asbestos) - một chất gây ung thư cực kỳ nguy hiểm.
Cụ thể, loại cát nặn tạo mùi thơm mang thương hiệu HTI này đã được bán trên toàn quốc với 4 màu sắc khác nhau. Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC) cho biết kết quả thử nghiệm đã phát hiện dấu vết của amiăng anthophyllite và amiăng tremolite trong các mẫu sản phẩm.
Cơ quan này khuyến cáo các khách hàng đã mua những gói cát nặn được bán trong khoảng thời gian từ ngày 13 tháng 1 đến ngày 7 tháng 5 cần lập tức để sản phẩm xa tầm tay trẻ em, đồng thời liên hệ với The Reject Shop kèm theo bằng chứng mua hàng để được hoàn tiền.
Sự việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về vấn đề an toàn sản phẩm. Tuy nhiên, khi nghe tin sản phẩm bị thu hồi (recall), nhiều người tiêu dùng tại Úc vẫn chưa nắm rõ cách xử lý đúng luật để vừa bảo vệ sức khỏe, vừa không bị mất tiền oan.
Sai lầm khi vứt bỏ sản phẩm lỗi vào thùng rác
Tâm lý chung của nhiều người, đặc biệt là khi mua những món đồ giá trị nhỏ chỉ năm mười đô la, là vứt luôn vào thùng rác cho xong chuyện. Nhiều người e ngại việc mang ra cửa hàng đổi trả mất thời gian, hoặc lo lắng vì đã lỡ vứt mất biên lai (receipt) mua hàng.
Tuy nhiên, đây là một suy nghĩ sai lầm và gây thiệt thòi lớn. Về mặt an toàn, đối với các sản phẩm bị lỗi chứa hóa chất độc hại hoặc thiết bị dùng pin lithium, việc vứt bừa bãi vào thùng rác sinh hoạt thông thường là điều tuyệt đối không được làm vì có thể gây cháy nổ hoặc ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Lấy lại tiền (refund) mà không cần biên lai gốc
Luật Người tiêu dùng Úc (Australian Consumer Law) luôn bảo vệ người dân trong các đợt thu hồi sản phẩm. Đối với các đợt thu hồi vì lý do an toàn, người mua có quyền yêu cầu hoàn lại tiền đầy đủ (full refund) mà không nhất thiết phải giữ lại hóa đơn gốc.
Nếu lỡ vứt biên lai, bạn chỉ cần mở ứng dụng ngân hàng trên điện thoại, xuất trình bản sao kê (bank statement) chứng minh đã từng quẹt thẻ mua đúng số tiền đó tại cửa hàng là đủ điều kiện.
Hơn nữa, luật quy định các nhà bán lẻ phải hoàn lại tiền mặt hoặc chuyển trả vào thẻ ngân hàng, người tiêu dùng không bắt buộc phải nhận thẻ mua hàng của siêu thị (store credit). Điều này áp dụng cho mọi loại hàng hóa, từ những món đồ nhỏ cho đến các sản phẩm đắt tiền như nồi chiên không dầu hay máy sấy tóc.
3 cách đơn giản để nhận biết sản phẩm bị thu hồi
Việc theo dõi liên tục các bản tin tức để canh chừng sản phẩm lỗi là điều không khả thi với những người bận rộn.
Dưới đây là 3 cách hiệu quả để bạn cập nhật thông tin thu hồi nhanh chóng:
- Tận dụng thẻ tích điểm thành viên: Các loại thẻ như Everyday Rewards của Woolworths hay Flybuys của Coles, Kmart không chỉ dùng để lấy điểm giảm giá. Khi bạn quét thẻ, hệ thống sẽ tự động ghi nhận lịch sử mua sắm. Nếu một món hàng bạn từng mua bị thông báo thu hồi, siêu thị sẽ tự động gửi một email khẩn cấp trực tiếp vào hộp thư của bạn để cảnh báo và yêu cầu mang ra trả lại.
- Chú ý Bảng thông báo thu hồi (Recall Notice) tại siêu thị: Luật pháp Úc bắt buộc các cửa hàng phải dán thông báo thu hồi tại khu vực quầy tính tiền hoặc quầy Dịch vụ Khách hàng (Customer Service). Các bảng này thường được in chữ màu đỏ cỡ lớn, kèm theo hình ảnh rõ ràng của sản phẩm bị lỗi. Chỉ cần để ý một chút khi đi tính tiền, bạn sẽ dễ dàng nắm bắt được thông tin.
- Chủ động tra cứu trên trang web của ACCC: Đối với các món đồ điện tử lớn, đồ gia dụng hay xe hơi, bạn hãy truy cập trang web chính thức của Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc tại địa chỉ productsafety.gov.au. Tại đây, bạn có thể gõ tên thương hiệu món đồ mình nghi ngờ vào ô tìm kiếm để kiểm tra. Trang web này cũng cho phép người dùng đăng ký email để nhận các bản tin cảnh báo tự động hàng tuần.
Cảnh báo: Tuyệt đối không bán lại sản phẩm bị thu hồi
Một lưu ý đặc biệt quan trọng là khi phát hiện đồ đạc trong nhà nằm trong danh sách bị thu hồi, bạn tuyệt đối không được mang lên mạng bán lại (ví dụ như trên Facebook Marketplace hay Gumtree). Hành vi bán lại hàng hóa bị "recall" là vi phạm pháp luật Úc và có thể dẫn đến mức phạt tiền rất nặng.
Bước xử lý duy nhất và đúng đắn nhất khi sở hữu hàng hóa bị thu hồi là ngừng sử dụng ngay lập tức và mang trả lại cho nhà bán lẻ. Việc nắm rõ những quy định này sẽ giúp bạn tự tin hơn trong việc bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình và giữ vững quyền lợi tài chính hợp pháp của mình tại Úc.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
spk_0
Quý vị đang nghe SBS tiếng Việt.
Kim Anh
Kim Anh xin chào quý vị thính giả đang theo dõi chương trình dịch vụ hữu ích của SBS Việt ngữ và đồng hành với Kim Anh trong chương trình hôm nay là Xuân Ngọc. Xin chào Xuân Ngọc.
Xuân Ngọc
Vâng, xin kính chào quý vị khán thính giả và xin chào chị Kim Anh, tôi cũng đang tò mò xem chủ đề ngày hôm nay và nghe đâu đấy hình như là cũng có liên quan đến sức khỏe của mọi người qua những chất mà chúng ta cần phải để ý rất nhiều đúng không nào, tôi đang chờ đây.
Kim Anh
Vâng thưa quý vị, chắc hẳn nhiều bậc phụ huynh tại Úc đã không khỏi giật mình trước bản tin chuỗi cửa hàng giá rẻ The Reject Shop khẩn cấp thu hồi một số đồ chơi trẻ em, cụ thể là loại cát nặn có mùi thơm thương hiệu HTI gồm 4 màu sắc, được bán ra từ ngày 13 tháng 1 đến ngày 7 tháng 5 năm nay. Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC) cảnh báo trong sản phẩm này có chứa dấu vết của amiăng (Asbestos), một chất gây ung thư cực kỳ nguy hiểm.
Xuân Ngọc
Đấy, thì đúng là như những gì mà chị Kim Anh đã gợi ý ngay trước chương trình hôm nay, sẽ nói về chất rất nguy hiểm đối với tất cả mọi người chứ không phải chỉ riêng gì đối với trẻ em đâu.
Xuân Ngọc
Chất Asbestos mà chúng tôi cũng đã nhắc đến trong những chương trình liên quan mấy năm về trước, khi nhà cửa cũ có phần tường, phần trần bằng thạch cao có chứa Asbestos, phải gỡ đi vì nó rất là nguy hiểm. Đó thì bây giờ nó lại ở ngay trong chính
Xuân Ngọc
Và bây giờ thì chất này lại có trong đồ chơi của trẻ con. Vì vậy các bậc phụ huynh phải rất là cẩn trọng, đừng hoang mang vội nhưng mà hãy cẩn trọng trước. ACCC hiện nay họ yêu cầu là khách hàng lập tức để sản phẩm này xa tầm với của trẻ em để an toàn trước đã, và chúng ta mang đến cho Reject Shop cùng với bằng chứng là chúng ta đã mua hàng ở đó để mà họ có thể hoàn tiền hoặc là họ có thể giải quyết như thế nào đấy.
Xuân Ngọc
Tuy nhiên, thực ra chính yêu cầu này làm lộ ra thực trạng hiện nay. Khi mà chúng ta nghe tới những mặt hàng mà recall đấy thì chúng ta lại hơi băn khoăn một tí. Bây giờ ví dụ tôi mua rồi nhưng mà tôi lại mất receipt thì làm thế nào? Điều này đặt ra câu hỏi rất đáng để quan tâm trong chương trình hôm nay đúng không chị Kim Anh?
Kim Anh
Đúng rồi đó Xuân Ngọc, thường thì tâm lý chung của bà con mình, nhất là khi mua những món đồ giá rẻ chỉ năm mười đô, là chậc lưỡi vứt luôn vào thùng rác cho xong chuyện. Nhiều người nghĩ mất công mang ra cửa hàng đổi trả, mà biên lai mua hàng thì cũng vứt đâu mất rồi, ai mà cho đổi. Xuân Ngọc thấy thế nào?
Xuân Ngọc
Thực ra đấy là chúng ta đã nói về một cái sản phẩm cụ thể đúng không? Nó không đáng bao nhiều đúng không, nhưng nó lại là một bài học cho tất cả mọi người khi mà chúng ta recall những sản phẩm lớn hơn.
Xuân Ngọc
Đối với các đợt thu hồi sản phẩm, đặc biệt là vì lý do an toàn thì quý vị có thể yêu cầu hoàn tiền đầy đủ luôn, tức là full refund mà không cần thiết phải có hóa đơn gốc đâu, chúng ta có quyền như vậy cho nên với những sản phẩm lớn hơn, thậm chí là đến chiếc xe hơi recall lại nếu mà họ không giải quyết được thì cũng phải thay thế như thế nào đấy nữa cơ, chứ không phải đơn giản là cứ vứt đi là xong, chiếc ô tô thì không thể vứt đi rồi.
Xuân Ngọc
Nếu chúng ta có lỡ vứt biên lai hay là receipt hay là invoice đi thì chúng ta chỉ cần mở ứng dụng ngân hàng trên điện thoại thôi, đưa cái sao kê ra, bank statement đấy quý vị, nhắc đến sao kê tôi lại nhắc tôi nhớ đến những câu chuyện trước đây, cứ đến sao kê là nhạy cảm lắm đúng không? Nhưng mà không, sao kê này thì nó rất gần gũi với chúng ta thôi.
Xuân Ngọc
Và từ đó thì chúng ta biết là chúng ta mua vào thời điểm nào, trả bao nhiêu tiền, nó là cái chứng minh khi mà chúng ta đã mua ở cửa hàng đó là đủ rồi. Một điều nữa đó là luật quy định là hãng mà có sản phẩm bị recall họ phải hoàn lại tiền mặt hoặc trả lại vào cái thẻ ngân hàng cho chúng ta nhé, chứ quý vị không bắt buộc phải nhận cái thẻ mua hàng hay là một cái gọi là credit hay là một cái thẻ mua sau, tức là trả trước mua sau theo cái kiểu gọi là anh không thể thoát được đâu.
Kim Anh
vậy là mình chỉ cần có sao kê ngân hàng như Xuân Ngọc nói là bank statement là mình lấy lại được tiền thôi, kể cả những cái món đồ đắt tiền như là máy sấy tóc, tủ lạnh, thậm chí là xe hơi như là Xuân Ngọc nói. Nhưng mà Kim Anh thấy có một cái khó nữa, thí dụ như mỗi lần có thông báo về thu hồi hàng hóa thì làm sao mà mình biết được là đồ nhà mình đang dùng bị thu hồi, đâu phải là ai cũng rảnh rỗi mà canh xem tin tức mỗi ngày, rồi nhiều lúc Kim Anh thấy là mình mua những cái món đồ về mình xài cả tháng trời rồi, rồi mới có cái lệnh thông báo recall thì như thế nào vậy Xuân Ngọc?
Xuân Ngọc
Thật sự ra thì cái cách mà chúng ta tiêu dùng nó cũng thể hiện cho cái cách mà chúng ta bảo vệ chính bản thân mình. Thế thì những sản phẩm mình để ý như vậy, mình quan tâm nó thì nó sẽ quan tâm ngược lại mình.
Xuân Ngọc
Đó, cho nên là sẽ có những cách cực kỳ đơn giản để quý vị cập nhật thông tin thu hồi một cách nhanh chóng chứ không nhất thiết là lúc nào chúng ta cũng chăm chăm nhìn vào nó. Đấy, bởi vì sao, bởi thời đại kỹ thuật số rồi trên điện thoại di động của chúng ta đấy, cứ có cái app, bất cứ cái app của một thương hiệu nào là chúng ta có thể kiểm tra được rồi, mà họ bắt buộc phải đưa ra cái notification của họ khi mà sản phẩm bị lỗi hay như thế nào đó, họ phải công bố một cách công khai cho nên chúng ta sẽ nhận được ngay.
Xuân Ngọc
Vậy thì cách thứ nhất, nhờ vào các thẻ tích điểm thành viên như là Everyday rewards của Woolies hay là Flybuys của Coles của Kmart, cái này quá quen thuộc với cả mọi người rồi đúng không ạ? Khi mà chúng ta mua hàng chúng ta quét thẻ thì hệ thống đã tự động ghi nhận lại toàn bộ lịch sử mua sắm của chúng ta rồi.
Xuân Ngọc
ở đây Xuân Ngọc muốn chia sẻ thêm một chút, họ ghi lại lịch sử mua sắm của chúng ta không phải chỉ đơn giản để chúng ta có chuyện gì reclaim lại hoặc là recall sản phẩm đâu. Họ nghiên cứu thói quen tiêu dùng của chúng ta như thế nào, thị hiếu ra sao, chi trả như thế nào, khu vực ở đâu, những thông tin đó còn quý hơn tiền rất là nhiều đấy quý vị. Nhưng mà thôi đấy là vấn đề khác, một chương trình khác chúng ta sẽ nói đến câu chuyện đó. Nếu sau này mà món hàng mà chúng ta mua đó bị thu hồi thì siêu thị sẽ buộc phải gửi một cái email khẩn cấp trực tiếp. Đặc biệt là trong trường hợp như món đồ chơi này chắc chắn là sẽ phải có email khẩn cấp rồi, từ đó yêu cầu trả lại hàng và trả lại tiền, dù là nhỏ, có thể chúng ta cũng chẳng trả lại đâu nhưng cái quan trọng là chúng ta biết mà tránh nó ra, đưa sang tầm với và vứt đi thôi.
Kim Anh
Bình thường Kim Anh quét thẻ chỉ để lấy điểm giảm giá thôi, không ngờ nó còn có chức năng theo dõi và cảnh báo an toàn nữa, rất tiện lợi, vậy từ nay trở đi cố nhớ mà chăm chỉ quét thẻ. Vậy còn cách thứ hai là gì?
Xuân Ngọc
Cách thứ hai là cách truyền thống nhá, tức là chúng ta cứ đến quầy tính tiền hoặc là quầy dịch vụ của cái hãng đó thôi. Chúng ta yêu cầu bởi vì sao, luật pháp Úc hiện nay là bắt buộc các cửa hàng phải dán các cái bảng thông báo rất cụ thể là recall notice. Cái bảng này thường có chữ màu đỏ rất là to và nó in rõ hình ảnh sản phẩm bị lỗi, và bản thân quý vị chỉ cần để ý một chút thôi là quý vị sẽ thấy được cái thông tin là sản phẩm nào hiện nay đang có vấn đề và chúng ta nhớ ngay là à mình đã mua hoặc là mình biết cái sản phẩm đó như thế nào, mình lại chia sẻ với cả những cái người bạn của mình để họ tránh họ reclaim lại chẳng hạn.
Xuân Ngọc
Rồi cách thứ ba đó là áp dụng cho các món đồ điện tử lớn có giá trị như đồ gia dụng, thậm chí là xe hơi, đó quý vị hãy vào trang web chính thức của Ủy ban cạnh tranh và người tiêu thụ Úc ACCC productsafety.gov.au quý vị không cần nhớ đâu, cứ xem dịch vụ hữu ích của chúng tôi trên tất cả các nền tảng là quý vị sẽ có được thông tin này, chúng tôi sẽ đăng tải trên đó. Và quý vị gõ tên thương hiệu món đồ mình nghi ngờ vào cái ô tìm kiếm thông thường là hình chiếc kính loop, bất cứ điều gì ví dụ đồ chơi bị thu hồi này, sản phẩm điện tử nho nhỏ thôi có thể là trò chơi điện tử của trẻ con chẳng hạn, mà nó bị lỗi có thể là cái sạc pin bị lỗi có thể gây chập điện, chúng ta gõ xuống, chúng ta tìm hiểu xem thực sự nó như thế nào, thì đấy cũng lại là cách để mà chúng ta có thể có thông tin và đưa sản phẩm đến nơi đúng của nó cần phải thu hồi.
Kim Anh
Những cách mà Xuân Ngọc vừa mới đề cập rất là đơn giản đúng không?
Kim Anh
Thứ nhất là tận dụng các thẻ tích điểm. Thứ hai là cách truyền thống là xem các bảng thông báo ở siêu thị, nhớ nha quý vị là mỗi lần đi mua hàng, quý vị nhớ nhìn ngó những cái bảng coi là họ có những thông tin về thu hồi sản phẩm hay sản phẩm bị lỗi như thế nào. Và thứ ba đó là chủ động tra cứu trên trang web productsafety.gov.au.
Kim Anh
Và Kim Anh cũng xin nhấn mạnh một điều nữa là khi mà phát hiện những sản phẩm những đồ vật trong nhà mà bị thu hồi thì quý vị tuyệt đối đừng đem lên mạng bán lại, chẳng hạn như là những trang Facebook Marketplace hay là Gumtree. Bởi vì đây là những hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị phạt tiền rất là nặng. Chắc chắn là đã có những người họ đã làm việc này rồi cho nên là mới có những cái thông tin cảnh báo như vậy. Bước duy nhất mà quý vị cần nhớ là ngừng sử dụng và mang trả lại cho nhà bán lẻ.
Kim Anh
Hy vọng qua chương trình hôm nay thì quý vị đã tự tin hơn trong việc bảo vệ an toàn cho bản thân cũng như là bảo vệ cái quyền lợi tài chính của mình tại Úc. Cảm ơn Xuân Ngọc với những thông tin rất là thiết thực. Cám ơn quý thính giả đã theo dõi chương trình hôm nay. Kim Anh và Xuân Ngọc xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình tiếp theo.
spk_2
Like, share, comment, hãy đồng hành cùng SBS tiếng Việt trên Facebook.
