Chính phủ liên bang đe dọa sẽ dùng thế đa số tại Quốc hội để chuyển hồ sơ các dân biểu Lao động đến tòa án tối cao do nghi ngờ họ có song tịch.
Việc nầy diễn ra chỉ một ngày sau khi dân biểu đảng Tự do là ông John Alexander từ chức do quan ngại ông có thể có song tịch.
Thủ tướng Malcolm Turnbull ca ngợi việc từ chức của ông nầy là một hành động danh dự.
Chính phủ và đối lập đã đạt được một thỏa thuận, trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng quốc tịch tại Quốc hội liên bang.
Liên đảng đã đồng ý với đề nghị của Lao động, khi yêu cầu các dân biểu tự nguyện tiết lộ tình trạng quốc tịch của họ, trễ lắm là ngày 1 tháng chạp sắp tới.
Lãnh tụ đối lập Bill Shorten cho biết, nay là lúc để kết thúc vụ nầy để đi đến việc vãn hồi niềm tin tại Quốc hội.
"Chúng tôi không nghĩ rằng, nên có một qui tắc cho một đảng phái và một qui lệ cho một đảng khác. Mọi người đều trình các vấn đề của họ lên bàn thảo luận, xem họ có quốc tịch của một nước nào khác hay không và nếu có song tịch, thì có những bước thích hợp nào để họ từ bỏ quốc tịch của một nước khác".
Trước đó chính phủ nhất định chuyển hồ sơ của bất cứ dân biểu Lao động nào có vấn đề về song tịch đến tòa án tối cao và cáo buộc rằng, phe đối lập xem thường luật pháp.
Thế nhưng Lao động bác bỏ bất cứ nghi vấn nào về tình trạng của dân biểu Lao động có song tịch, bởi vì tất cả đều theo đúng các bước tiến cần thiết, khi từ bỏ quốc tịch ngoại quốc trước khi được đề cử.
Trước đó, Tổng trưởng cao cấp của đảng Tự do là ông Christopher Pyne nói rằng, lãnh tụ đối lập Bill Shorten cần trả lời các câu hỏi, về khả năng các dân biểu Lao động có song tịch.
Được biết có nhiều nghi vấn được nêu lên, đối với hai dân biểu Lao động như Justine Keay và Susan Lamb có song tịch, vào thời điển diễn ra cuộc bầu cử năm 2016.
Ông Pyne cho đài Sky News biết rằng, chính phủ sẽ mở cuộc bỏ thăm nếu cần thiết, nếu ông Shorten và Lao động không có hành động nào cả trong vụ nầy.
"Rõ ràng không có lý do gì, mà Quốc hội lại không bỏ phiếu trong việc chuyển hồ sơ các dân biểu nầy đến tòa án tối cao, nếu đảng Lao động từ chối để làm việc đúng đắn nầy".
Thế nhưng dân biểu hàng ghế trước của Lao động là ông Tony Burke cho biết, đó là một quyết định gây nhiều tranh luận của chính phủ, nếu tiến hành.
"Quả là một đường lối hết sức tuyệt vọng của ông Christopher Pyne. Quí vị biết chẳng bao lâu trước đây, chính đường lối mà ông Christopher Pyne và Malcolm Turnbull hiện vận động hôm nay, đã bị chính ông George Brandis cho là quá nguy hiểm".
Ông Burke cho biết có sự khác biệt rõ ràng, giữa Lao động và Liên đảng.
"Những người được nêu lên thuộc đảng Lao động đã có những bước hợp lý trước ngày được đề cử; trong khi những người thuộc đảng Tự do chẳng áp dụng bước tiến nào trước ngày được đề cử, chẳng làm gì cả".
Trong khi đó, lãnh tụ đảng Xanh Richard Di Natale cho biết, ông phỏng đoán cuộc khủng hoảng song tịch sẽ dẫn đến tổng tuyển cử, sẽ diễn ra trong vòng vài tháng nữa.
Ông cho rằng, ông Malcolm Turnbull dường như sẽ không còn nắm quyền, cho đến Giáng sinh nầy.
Ông cho đài Sky News biết rằng, tình hình hiện ngày càng diễn biến phức tạp.
"Đây là một chính phủ hoàn toàn bị chia rẽ và chỉ còn vấn đề thời gian trước khi tôi nghĩ, chúng ta sẽ thấy một cuộc bầu cử và thay đổi chính phủ. Nay lãnh tụ đối lập cần có lập trường ở đây, ông ta có thể cho thấy những gì ông ta có thể làm, với tư cách một Thủ tướng thay thế trong trường hợp nầy, đó là giải quyết vấn đề một lần cho xong".
Trong khi đó, dân biểu đảng Tự do là ông Julian Leeser cho rằng, do nước Úc trở thành một quốc gia đa văn hóa, nên các hướng dẫn rõ ràng về quốc tịch cho các chính trị gia, trở nên ngày càng quan trọng hơn.
"Hãy theo dõi chính phủ lúng túng từ cuộc khủng hoảng nầy đến vụ lộn xộn khác, chính phủ nầy nay không còn thế đa số, một Thủ tướng không có thẩm quyền nữa", Tony Burke.
Ông nói rằng, việc nầy tùy thuộc và Ủy ban Thường trực Hỗn Hợp về các vấn đề bầu cử, về việc liệu điều 44 Hiến Pháp có cần được thay đổi hay không.
Thế nhưng ông cho đài ABC biết rằng, yếu tố đa dạng dân số của nước Úc nên được lưu ý.
"40 phần trăm người dân Úc có một hay cả hai cha mẹ sinh ra ở ngoại quốc và đây là một vấn đề nên được xem xét một cách nghiêm chỉnh, liên quan đến việc làm cho các thủ tục thêm rõ ràng và đơn giản hơn, đối với mọi người dự tính ứng cử vào Quốc hội".
Trước đó, dân biểu thuộc đảng Tự do tại đơn vị Benelong là ông John Alexander đã từ chức, sau khi có các vấn đề về khả năng có quốc tịch Anh quốc.
Hồi đầu tuần nầy ông nầy đã vấn kế về việc, liệu ông có quốc tịch Anh hay không, do cha ông sinh ra tại Anh vào năm 1907 và di cư sang Úc năm 1911.
Sau đó, ông cảm thấy có bổn phận nên từ chức.
"Tôi nghĩ có một nhu cầu lớn lao, để xác định rõ tình trạng nầy và hành động càng sớm càng tốt. Tôi sẽ tìm sự giúp đỡ của đảng tôi, để ra ứng cử trong cuộc bầu cử bổ túc tại đơn vị Benelong".
Thủ tướng Malcolm Turnbull ca ngợi ông Alexander, đã làm một việc đúng đắn.
"Tối qua, tôi đã nói chuyện với ông ấy và ông cho tôi biết là, ông chắc là người có quốc tịch Anh quốc. Tôi đã nói riêng với ông là, nếu các dân biểu tin rằng họ không thể ngồi lại Quốc hội, thì họ có thể làm chuyện nầy. Vì vậy John đã làm chuyện đúng, một việc làm danh dự khi ông nầy từ chức".
Ông Turnbull cũng thúc giục các dân biểu Lao động, nếu có bất cứ nghi ngờ nào về vấn đề quốc tịch cuả họ, cũng nên xem xét có hành động tương tự.
"Nay Bill Shorten và đảng Lao động nên xem xét một cách nghiêm chỉnh rằng, nếu dân biểu Lao động nào thừa nhận có quốc tịch Anh vào lúc họ được đề cử, không chỉ là sự việc đã có mà chính họ cũng biết được chuyện nầy, thì liệu họ có hành động đúng hay không, đó là từ chức khỏi Quốc hội ngay bây giờ và cuộc bầu cử bổ túc có thể được tổ chức cũng cùng ngày, như cuộc bầu cử bổ túc cho Benelong".
Thế nhưng dân biểu Lao động là ông Tony Burke cho biết, chính phủ hiện đang ở trong tình trạng xáo trộn.
Ông cho rằng, Thủ tướng nay đối diện với thế thiểu số và một Quốc hội treo.
"Hãy theo dõi chính phủ lúng túng từ cuộc khủng hoảng nầy đến vụ lộn xộn khác, chính phủ nầy nay không còn thế đa số, một Thủ tướng không có thẩm quyền nữa".
Ông Alexander là dân biểu thứ hai, buộc phải từ chức do vấn đề song tịch.
Ông Banaby Joyce hiện tham gia cuộc bầu cử bổ túc tại đơn vị New England, sau khi khám phá ra ông có quốc tịch New Zealand do huyết thống.
Đó chỉ là những việc mới nhất trong tấn thảm kịch về song tịch, mà nhiều chính trị gia với con số lên đến nửa chục người, phải trở lại đơn vị cử tri để bầu lại.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
