Tổng thư ký LHQ lên án các chu kỳ chiến tranh khiến 850.000 người phải di dời ở Lebanon

Cuộc khủng hoảng trong việc di tản dân cư đã leo thang ở Lebanon trong hai tuần qua, do cuộc chiến ở Trung Đông ngày càng lan rộng. Gần 15% dân số Lebanon, đã buộc phải rời bỏ nhà cửa trong hai tuần qua và Liên Hiệp Quốc cảnh báo, tình hình nhân đạo sẽ còn xấu đi hơn nữa.

People in Beirut walk past tents sheltering people displaced by Israeli airstrikes Source: AAP / Hassan Ammar/AP

Tại Lebanon, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres gọi đây là chuyến viếng thăm để thể hiện tình đoàn kết, từ ngày 13 tháng 3.

"Tôi ở đây với tư cách là một người bạn của người dân Lebanon, hoàn toàn thể hiện tình đoàn kết với người dân Lebanon. Tôi biết rằng, người dân Lebanon đang phải chịu đựng rất nhiều”.

Gặp gỡ các gia đình di tản tại một nơi trú ẩn ở Beirut, ông nói rằng tác động của cuộc chiến đang diễn ra, đối với thường dân là điều dễ thấy.

"Miền nam Lebanon có nguy cơ biến thành vùng đất hoang. Khu vực phía nam Beirut, nơi đang chịu lệnh di tản với quy mô lớn từ Israel, có nguy cơ bị ném bom đến mức bị xóa sổ. Beqaa, Baalbek và các khu vực khác là những cảnh tượng tàn phá và hoảng loạn. Thật bi thảm, khi chứng kiến tất cả những điều này xảy ra ở một quốc gia, đã đóng góp rất nhiều cho nền văn minh thế giới”,Antonio Guterres .

Năm ngày sau khi nhóm vũ trang Hezbollah được Iran hậu thuẫn, bắn tên lửa vào Israel, vì vụ ám sát Lãnh tụ tối cao của Iran Ali Khamenei ngày 2 tháng 3, nửa triệu người dân sống ở Lebanon đã trở thành người di tản trong nước.

Hiện tại sau hơn hai tuần, số người phải di dời chiếm 15% dân số Lebanon, tương đương 850.000 người, trong đó có 200.000 trẻ em.

Nhóm này bao gồm những người đã từng phải di dời trong quá khứ, và Lebanon là quốc gia có số lượng người tị nạn, bình quân đầu người cao nhất thế giới., với 1,5 triệu người tị nạn Syria và hơn 13.715 người tị nạn, thuộc các quốc tịch khác.

Ông Guterres cho rằng những gì đang diễn ra hiện nay, là một cuộc khủng hoảng nhân đạo ở quy mô chưa từng có.

"Khi tôi còn là Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn, tôi đã chứng kiến lòng hào phóng của người dân Lebanon khi tiếp nhận rất nhiều người Syria, rất nhiều người Palestine. Và ngày nay, thật đau lòng khi thấy người dân Lebanon phải chịu đựng quá nhiều. 800.000 người phải di dời, 1.500 người chết và đang trong tình cảnh vô cùng bi thảm. Và thông điệp của tôi rất rõ ràng. Chúng ta phải chấm dứt cuộc chiến này”, Antonio Guterres.

Trong khi đó Bộ Y tế Lebanon cho biết, số người chết trong hai tuần giao tranh vừa qua đã lên tới 850 người.

Tổ chức Y tế Thế giới cũng cho biết, các nhân viên y tế cũng nằm trong số thương vong, với 12 bác sĩ, nhân viên cứu thương và y tá thiệt mạng, trong một cuộc tấn công hôm thứ Sáu.

Bộ trưởng Y tế Lebanon là Rakan Nassereddine cho biết, ông bác bỏ lời giải thích của Israel, về việc nhắm mục tiêu vào các đội ngũ y tế.

"Thật không may, chính quyền chiếm đóng Israel đã tuyên bố rằng, xe cứu thương đang được sử dụng cho các mục đích phi y tế. Chúng tôi khẳng định và khẳng định rằng, điều này là không chính đáng. Những phương tiện này đang vận chuyển người bị thương và người bệnh, và các y tá, bác sĩ và nhân viên y tế đang đi trên những phương tiện đó, với tính mạng của chính họ đang gặp nguy hiểm. Tất cả các luật quốc tế và Công ước Geneva, đều bảo vệ những phương tiện này, vậy mà chúng vẫn đang bị nhắm mục tiêu”, Rakan Nassereddine.

Được biết Lebanon đã phải chịu đựng hơn một năm chiến tranh, khi giao tranh tiếp tục diễn ra, vi phạm thỏa thuận ngừng bắn mong manh, được ký kết vào tháng 11 năm 2024, nhằm chấm dứt các hành động thù địch giữa Israel và Hezbollah.

Trong khi đó Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đề nghị đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán ngừng bắn, giữa Israel và Lebanon tại Paris.

Truyền thông Israel đưa tin rằng, Israel đang thành lập một phái đoàn để đàm phán, mặc dù chưa ấn định ngày cụ thể.

Còn Tổng thống Lebanon là Joseph Aoun, đang tìm kiếm một lệnh ngừng bắn toàn diện, để cho phép các cuộc đàm phán diễn ra.

Được biết Israel đã đưa lực lượng bộ binh vào Lebanon, và có những dấu hiệu cho thấy, điều đó có thể sẽ được tăng cường.

Trang tin Axios của Mỹ, dẫn lời các viênchức Mỹ và Israel cho biết, các kế hoạch đang được tiến hành, cho một cuộc xâm lược trên bộ, quy mô lớn tiềm tàng vào Lebanon, "nhằm chiếm toàn bộ khu vực phía nam sông Litani".

Người phát ngôn quân đội Israel, chuẩn tướng Rakan Nassereddine cho biết, Israel quyết tâm tiêu diệt Hezbollah.

"Toàn bộ Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã sẵn sàng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ và loại bỏ các mối đe dọa, đối với Nhà nước Israel. Chúng tôi sẽ tiếp tục tấn công Iran và chống lại Hezbollah, cho đến khi loại bỏ được các mối đe dọa và đạt được các mục tiêu của chiến dịch”, Rakan Nassereddine.

Trong 50 năm qua, Israel đã tiến hành nhiều cuộc xâm lược trên bộ vào Lebanon, vào những năm 1978, 1982 và 2006.

Trên podcast 'Hold Your Fire!' của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, chuyên gia về Lebanon của tổ chức phi lợi nhuận này là David Wood, cho biết, chiến thuật mà Israel sử dụng chống lại Hezbollah, có thể bao gồm một vùng đệm, hoặc tăng cường quân đội Israel trên bộ.

"Một giải pháp có thể là sự lặp lại những gì đã xảy ra vào tháng 11 năm 2024, đó là Israel sử dụng ưu thế quân sự của mình, để áp đặt các điều khoản ngừng bắn mới lên Lebanon, rõ ràng là sẽ khắc nghiệt hơn những điều khoản trước đó. Một giải pháp khác có thể là ý tưởng được đưa ra, về việc tạo ra một loại vùng an ninh vĩnh viễn ở miền nam Lebanon. Sẽ có một vùng đệm, hiện đang tồn tại trên thực tế do các lệnh di dời này, nơi người dân đơn giản là không thể quay trở lại. Không rõ vùng đệm đó sẽ tồn tại trong bao lâu, và cũng không rõ nó sẽ đi sâu vào lãnh thổ Lebanon, đến mức nào. Và lựa chọn thứ ba mà tôi định đề cập đến, là lựa chọn cực đoan nhất, đó là tiêu diệt Hezbollah gần như tận gốc rễ, nếu bạn muốn gọi như vậy. Và họ sẽ không thể làm điều đó từ trên không, và họ sẽ cần đến lực lượng mặt đất, để đối phó với các khí tài quân sự hiện có ở đó”, David Wood.

Những người bị di dời ở Lebanon đã tìm nơi trú ẩn ở bất cứ nơi nào họ có thể tìm thấy, bao gồm cả các khu nhà ở tập thể đông đúc, với nguồn nước sạch hiếm hoi và điều kiện vệ sinh hạn chế.

Việc tiếp cận các dịch vụ y tế bị hạn chế, với 49 trung tâm chăm sóc sức khỏe ban đầu và 5 bệnh viện đóng cửa ở Lebanon, do lệnh di tản do quân đội Israel ban hành.

Abu hiện đang sống trong một túp lều bên vệ đường, ở khu bờ biển Ramlet al-Baida của Beirut.

"Đêm qua, chúng tôi chỉ đang ngồi dưới sự che chở của Chúa. Chúng tôi nghe thấy tiếng nổ đầu tiên và tiếng nổ thứ hai, giữa những túp lều. Ai đang ở trong những túp lều này? Có trẻ em, người già và phụ nữ trong đó. Israel sẽ biện minh thế nào cho cuộc tấn công đêm qua?", Abu.

Ở một nơi khác tại Beirut, một trường học đã được chuyển đổi thành nơi trú ẩn, để chứa và cung cấp thức ăn cho những người bị di dời.

Tình nguyện viên Nader Sabra cho biết, nhu cầu rất lớn lao.

"Chúng tôi có khoảng bốn tòa nhà. Ban đầu, bốn tòa nhà này là nơi trú ẩn của khoảng 2.500 người di tản. Và số người di tản đang tăng lên mỗi ngày”, Nader Sabra.

Đầu bếp Ghadir Chami cho biết, người dân phải tự mình chung tay giúp đỡ, vì sự hỗ trợ từ các nhóm nước ngoài và các tổ chức phi chính phủ, không được huy động kịp lúc.

"Chúng tôi bắt đầu vào tháng Ramadan, chúng tôi chuẩn bị khoảng 2.000 đến 3.000 suất ăn mỗi ngày, chỉ dành cho những người đang ăn chay; những người trước đây lấy thức ăn từ nhiều khu vực, đã phân phát cho những người cần ăn trong hoàn cảnh khó khăn này. Vài ngày sau, chiến tranh bắt đầu và chúng tôi bắt đầu chuẩn bị khoảng 6.000 đến 7.000 suất ăn mỗi ngày. Chúng tôi làm việc tình nguyện, đó là công việc tình nguyện, chắc chắn là vì chúng tôi cảm thông với những người dân bị di dời của chúng tôi”, Nader Sabra .

Các nhóm cứu trợ cho biết, cuộc khủng hoảng toàn cầu đã hạn chế sự hỗ trợ của họ ở Lebanon, quốc gia trước khi leo thang xung đột gần đây, đã phải vật lộn với những tác động của sự sụp đổ kinh tế năm 2019, vụ nổ cảng Beirut năm 2020 và cuộc chiến năm 2024 giữa Hezbollah và Israel.

Ông Guterres kêu gọi cộng đồng quốc tế, nhanh chóng tăng cường hỗ trợ cho Lebanon.

"Trong nhiều năm qua, Lebanon đã mở rộng vòng tay đón nhận những người chạy trốn khỏi xung đột. Người dân Lebanon đã cho thế giới thấy, ý nghĩa thực sự của lòng hiếu khách, tình đoàn kết và sự kiên cường. Giờ đây, thế giới phải thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ nhất của chúng ta, đối với người dân Lebanon trong giờ phút nguy hiểm và nhu cầu sâu khẩn thiết này”, Antonio Guiterres.

Ông nói rằng, Liên Hiệp Quốc đã phát động một lời kêu gọi khẩn cấp, để quyên góp 439 triệu đô la Úc, hầu cung cấp viện trợ cứu sinh trong ba tháng tới, bao gồm thực phẩm, nước sạch, chăm sóc sức khỏe và giáo dục.

Nhưng ông nói rằng, cuối cùng điều cần thiết là một lệnh ngừng bắn vĩnh viễn, để chấm dứt giao tranh lâu dài.

"Lời kêu gọi mạnh mẽ của tôi gửi đến cả hai bên, Hezbollah và Israel, là một lệnh ngừng bắn để chấm dứt chiến tranh và mở đường tìm ra giải pháp cho phép Lebanon, trở thành một quốc gia độc lập, với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ được tôn trọng. Đây không còn là thời của các nhóm vũ trang nữa. Đây là thời của các quốc gia mạnh mẽ”, Antonio Guiterres.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play