Đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, hòa bình tại Trung Đông đang ở rất gần.
“Tình hình ở Iran đang tiến triển rất tốt. Mọi thứ diễn ra khá suôn sẻ và chúng ta sẽ chờ xem điều gì xảy ra. Họ muốn đạt được một thỏa thuận. Họ muốn đàm phán.”
Ngoại trưởng Pakistan Ishaque Dar cho biết với vai trò trung gian, nước này vẫn quyết tâm thúc đẩy một thỏa thuận.
“Chúng tôi đang nỗ lực để biến lệnh ngừng bắn này thành sự chấm dứt vĩnh viễn của cuộc chiến.”
Về phía mình, Iran được cho là đang xem xét một đề xuất mới từ Mỹ nhằm chấm dứt xung đột.
Bản ghi nhớ dài một trang này được cho là đề xuất nền tảng để chấm dứt các hành động thù địch, trong khi những vấn đề phức tạp như chương trình hạt nhân của Iran sẽ được xử lý sau.
Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, được hãng tin ISNA dẫn lời, cho biết Tehran sẽ sớm gửi phản hồi thông qua Pakistan. Tuy nhiên hiện tại, bà Jessica Genauer thuộc Viện Chính sách Công cho rằng hai bên vẫn đang rơi vào bế tắc.
“Chúng ta đang ở trong tình trạng giằng co khi cả chính quyền Iran lẫn quân đội Mỹ đều muốn giành quyền kiểm soát eo biển nhưng chưa bên nào thực sự thành công trong việc kiểm soát hoàn toàn hoặc đẩy đối phương ra khỏi khu vực. Đồng thời, họ cũng chưa thể củng cố quyền kiểm soát hay rút lui. Vì vậy, tôi cho rằng trong thời gian tới, nhìn chung lệnh ngừng bắn sẽ được duy trì, nhưng các hành động trả đũa qua lại quanh eo biển Hormuz vẫn sẽ tiếp diễn.”
Trong vòng 24 giờ qua, Mỹ đã nổ súng vào một tàu chở dầu của Iran tại Vịnh Oman. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết con tàu này đang cố vượt qua lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt lên các cảng của Iran.
Trong khi đó, ông Trump tiếp tục bày tỏ hy vọng rằng Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt chiến tranh, nhưng đồng thời cũng phát đi thông điệp cứng rắn rằng nếu không đạt được thỏa thuận, các cuộc ném bom sẽ tái diễn.
“Hiện tại mọi việc đang diễn ra tốt đẹp. Giờ chúng tôi cần đạt được điều cần đạt được. Nếu không làm được điều đó, chúng tôi sẽ phải tiến thêm một bước rất lớn.”
Những phát biểu này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố chấm dứt các hoạt động quân sự trong chiến dịch Project Fury và khởi động thành công chiến dịch Project Freedom nhằm hộ tống tàu thương mại qua tuyến đường thủy này.
“Quân đội Mỹ đang triển khai các nguồn lực cần thiết để mở rộng lá chắn phòng thủ này cho hoạt động vận tải thương mại. Nhưng cần phải hiểu rõ rằng, như tôi đã nói trước đó, đây là một chiến dịch mang tính phòng thủ.”
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau đó, ông Trump lại tuyên bố tạm dừng chiến dịch Project Freedom theo đề nghị từ Pakistan.
Bà Jennifer Genauer cho rằng ông Trump đang đối mặt với rất nhiều áp lực.
“Ông Trump muốn phía Iran cam kết sẽ hoàn toàn không làm giàu uranium. Nhưng chính quyền Iran cho rằng đó là lằn ranh đỏ đối với họ, và họ nhất quyết muốn giữ khả năng làm giàu uranium ở một mức độ nhất định. Vì vậy, lập trường của hai bên hiện vẫn còn cách nhau rất xa.
“Ngoài ra, ông Trump còn đối mặt với một yếu tố phức tạp khác, đó là trước đây đã từng có một thỏa thuận với Iran dưới thời chính quyền Obama. Vì thế, ông ấy cũng muốn chứng minh rằng bất kỳ thỏa thuận nào đạt được với Iran cũng sẽ tốt hơn thỏa thuận mà ông Obama từng đạt được.”
Đối với Châu Âu và cộng đồng quốc tế, áp lực kinh tế ngày càng lớn khi hàng trăm tàu hàng vẫn đang mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư.
Pháp đã điều nhóm tác chiến tàu sân bay tới Biển Đỏ như một phần trong kế hoạch cho khả năng triển khai nhiệm vụ bảo vệ eo biển Hormuz. Đây là đề xuất mà Pháp đã phối hợp với Vương quốc Anh chuẩn bị trong nhiều tuần qua nhằm tạo nền tảng cho việc lưu thông an toàn khi tình hình ổn định hoặc xung đột chấm dứt.
Ngoại trưởng Trung Quốc cũng đã kêu gọi một lệnh ngừng bắn toàn diện sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong chuyến thăm Bắc Kinh đầu tiên kể từ khi chiến tranh với Mỹ và Israel bùng nổ hôm 28 tháng 2.
Bà Huizhong Wu của hãng tin Associated Press cho rằng lời kêu gọi này mang nhiều ý nghĩa.
“Với vai trò là nước nhập khẩu dầu lớn của Iran, Trung Quốc đang nổi lên như một bên trung gian không chính thức trong cuộc xung đột này, dù họ không phải là nước tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình chính thức.”
Israel cũng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong tiến trình đàm phán.
Dù lệnh ngừng bắn đã được thiết lập, Israel vẫn tiến hành cuộc không kích đầu tiên vào khu vực ngoại ô phía nam Beirut kể từ khi lệnh ngừng bắn với Hezbollah được công bố tháng trước.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cho biết mục tiêu là một chỉ huy thuộc lực lượng Radwan tinh nhuệ của Hezbollah.
Thủ tướng Netanyahu khẳng định Mỹ vẫn là đồng minh thân cận của Israel.
“Chúng tôi duy trì liên lạc liên tục với những người bạn tại Mỹ. Tôi nói chuyện với Tổng thống Trump gần như mỗi ngày. Đội ngũ của tôi và đội ngũ của ông ấy cũng trao đổi hàng ngày, kể cả hôm nay. Và tối nay tôi cũng sẽ tiếp tục nói chuyện với Tổng thống Trump. Chúng tôi phối hợp hoàn toàn với nhau, không có bất kỳ điều bất ngờ nào.”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
