Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, đang đe dọa làm bất ổn nền kinh tế toàn cầu, đang bước sang tháng thứ hai, với các cuộc đàm phán hòa bình dường như đã rơi vào bế tắc.
Các chuyên gia đã cảnh báo ngay từ khi bắt đầu cuộc xung đột rằng càng kéo dài, tác động kinh tế càng lớn.
Giá nhiên liệu, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu khác dự kiến sẽ tăng, làm gia tăng lạm phát và đẩy áp lực chi phí sinh hoạt lên cao hơn nữa khi vận tải biển toàn cầu vẫn bị gián đoạn.
Các chuyên gia đã cảnh báo kể từ khi cuộc xung đột bùng nổ vào ngày 28 tháng 2 rằng càng kéo dài, tác động kinh tế càng lớn, với nguy cơ suy thoái ngày càng cao hơn mỗi tuần trôi qua.
Trong phân tích toàn cầu tháng 4, nhóm nghiên cứu kinh tế của ngân hàng National hay NAB viết rằng, giá dầu trên 120 đô la Mỹ một thùng, là lúc nguy cơ suy thoái bắt đầu trở nên thực sự, điều mà họ cho rằng có gần 50% khả năng xảy ra.
Dự báo tồi tệ nhất của họ cho thấy, nền kinh tế Úc sẽ giảm 2%, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên trên 9% và giá nhà có nguy cơ sụp đổ.
Số liệu lạm phát từ Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) dự kiến sẽ được công bố vào thứ Tư, cho thấy cái nhìn đầu tiên, về tác động của cuộc xung đột đối với nền kinh tế Úc.
Ông Greg Jericho, kinh tế gia trưởng tại viện nghiên cứu tiến bộ Australia Institute, nói với SBS News rằng, những con số đó chỉ phản ánh một phần hạn chế, vì giá nhiên liệu vẫn đang biến động.
"Chúng ta vẫn chưa thực sự thấy tác động lớn đến các lãnh vực khác, đặc biệt là thực phẩm và những thứ tương tự. Dường như không có triển vọng ngắn hạn nào cho việc giải quyết vấn đề, và kết quả là, tôi nghĩ chúng ta có thể dự đoán giá xăng dầu có thể sẽ bắt đầu tăng trở lại, vào một thời điểm nào đó”, Greg Jericho.
Suy thoái kinh tế đang có dấu hiệu rình rập
Hôm thứ Hai, giá dầu lại tăng lên khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran bế tắc.
Giá dầu thô Brent chuẩn tăng khoảng 2% lên mức cao nhất trong ba tuần là 108 đô la Mỹ (150 đô la Úc) một thùng tại châu Á, một mức giá đã làm dấy lên lo ngại về lạm phát và khiến các nhà phân tích gần như loại trừ khả năng cắt giảm lãi suất, tại các thị trường phát triển trong năm nay.
Sản xuất và vận chuyển nhiên liệu hóa thạch, chủ yếu là khí đốt tự nhiên và dầu mỏ, đã bị cản trở bởi việc Iran và hiện nay là Hoa Kỳ, đóng cửa eo biển Hormuz.
Iran cũng đã gây thiệt hại cho hơn 80 cơ sở khí hóa lỏng và dầu mỏ ở các quốc gia vùng Vịnh lân cận, có thể mất nhiều năm để khôi phục lại công suất trước đây.
Phân bón, hóa chất công nghiệp, nhôm và các sản phẩm khác thiết yếu cho thực phẩm, công nghệ và dược phẩm đều bị ảnh hưởng, bởi việc ngừng hoạt động vận chuyển hàng hóa qua tuyến đường thủy hẹp này.
Giá khí đốt tự nhiên hóa lỏng trung bình, giao tháng 6 tại khu vực Đông Bắc Á tuần trước là 16,70 USD/triệu đơn vị nhiệt Anh (BTU), cao hơn gần 61% so với mức trước chiến tranh.
Trong khi đó các nhà phân tích của Goldman Sachs, đã nâng mạnh dự báo giá dầu cuối năm từ 80 USD (111 USD) lên 90 USD (125 USD)/thùng đối với dầu thô Brent, với giả định xuất khẩu từ vùng Vịnh sẽ trở lại bình thường, vào cuối tháng 6.
Họ cảnh báo trong một bản ghi chú.
"Giá cả có thể tăng, không tính tuyến, nếu lượng tồn kho giảm xuống mức cực thấp, điều mà chúng ta chưa từng thấy trong vài thập niên qua, có nghĩa là giá có thể tăng đáng kể, nếu việc giảm nguồn cung dầu được duy trì”, các nhà phân tích của Goldman Sachs.
Phản ứng của Úc như thế nào.
Các ngân hàng lớn dự đoán rộng rãi rằng, Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) sẽ tăng lãi suất vào tháng 5, đưa lãi suất tiền mặt lên 4,35%, một mức lãi suất mà NAB dự đoán sẽ không giảm xuống dưới mức này, cho đến "giữa đến cuối" năm 2027.
Còn các nhà kinh tế của Ngân hàng Commonwealth dự báo, lạm phát sẽ tăng gần một điểm phần trăm trong tháng, từ 3,7% lên 4,6%.
Theo dự báo của ngân hang nầy, mức lạm phát trung bình đã được điều chỉnh, loại trừ những biến động giá cả mạnh hơn như giá xăng dầu, dự kiến sẽ tăng từ 3,3% lên 3,5%.
Cả hai con số này đều cao hơn nhiều, so với mức 2% đến 3% mà Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA), đặt mục tiêu cho lạm phát.
Với ngân sách liên bang dự kiến được công bố trong hai tuần tới, Tổng Trưởng Tài chính Jim Chalmers tỏ ra bi quan về triển vọng kinh tế của Úc.
Sau khi tham dự Hội nghị Mùa xuân của IMF-Ngân hàng Thế giới tại Mỹ gần đây, ông cho biết đây là "thời điểm thực sự nguy hiểm" đối với nền kinh tế toàn cầu. Ông Chalmers nói với các ký giả tại Brisbane.
"IMF đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về một số kịch bản khá nghiêm trọng. Úc có vị thế tốt hơn và được chuẩn bị tốt hơn, một số quốc gia khác. Thế nhưng chúng ta sẽ không tránh khỏi, những hậu quả từ cú sốc kinh tế rất lớn này”, Jim Chalmers.
Còn ông Jericho cho rằng các biện pháp điều chỉnh chi phí sinh hoạt, sẽ được nhắm mục tiêu để giảm bớt áp lực cho người tiêu dùng trong ngân sách sắp tới, nhưng việc tăng giá 25% đối với các công ty khí đốt tự nhiên, sẽ có tác dụng lớn hơn nhiều trong việc giúp vượt qua những cú sốc kinh tế.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
