Hoa kỳ và Taliban đồng ý trên nguyên tắc về một khuôn khổ có thể dọn đường cho hòa đàm nhằm kết thúc 2 thập niên chiến tranh tại Afghanistan.
Được ca ngợi là một dấu mốc đáng kể, thỏa ước là kết quả của một tuần lễ thương thuyết tại Qatar trong tuần qua.
Trong khi việc nầy có thể dẫn đến việc Hoa kỳ rút quân khỏi quốc gia vốn đã bị chiến tranh tàn phá thì hãy còn nhiều điểm quan trọng chưa được giải quyết.
Cuộc chiến dài nhất của Hoa kỳ có thể đi đến chỗ gần kết thúc, sau khi các đại diện của Mỹ và Taliban ở A Phú Hãn đã đồng ý về một thỏa ước, dọn đường cho một hòa ước sau nầy.
Ông Zalmay Khalilzad, đại diện Mỹ trong Hội đồng Hòa giải A Phú Hãn xác nhận rằng sau 6 ngày thương thảo, một thỏa ước về nguyên tắc đã đạt được.
Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất từ Hoa kỳ, là các cuộc hội đàm đang tiến triển, dẫn đến nhiều hy vọng đến việc thông qua bế tắc, cho cuộc xung đột kéo dài suốt 17 năm qua.
Ông Khalilzad nói rằng, chi tiết của thỏa ước vẫn còn được thỏa thuận, thế nhưng việc nầy có thể đưa đến việc rút toàn bộ binh sĩ Mỹ, để đổi lại việc ngưng bắn.
Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan cho biết, ông rất khích lệ trước những tiến triển.
“Tôi muốn nói rằng việc thương thảo hiện nay rất khích lệ và tôi xin nhường lời cho Ngoại trưởng Mike Pompeo và vị đại sứ, sẽ là các phát ngôn nhân cho việc nầy”.
Một viên chức Mỹ không cho biết danh tính nói rằng, Mỹ cam kết rút quân, thế nhưng cần có thêm các cuộc thương thuyết về cuộc ngưng bắn và thời điểm cùng điều kiện về việc nầy.
Hoa kỳ cho biết, phía Taliban muốn có việc rút quân toàn bộ trước khi diễn ra ngưng bắn, thế nhưng Hoa kỳ vẫn giữ vững lập trường là, không có chuyện rút quân mà không có việc ngưng bắn.
Hiện có 14 ngàn binh sĩ Mỹ tại A Phú Hãn vốn là một phần của sứ mạng do Nato hướng dẫn, cũng như quyết tâm chống khủng bố của Mỹ, trong đó có 8 ngàn binh sĩ từ 38 nước khác tham gia.
Tổng Thư Ký Nato là tướng Jens Stoltenberg nhấn mạnh rằng, không có binh sĩ nào rời khỏi A Phú Hãn, cho đến khi rõ ràng không còn đe dọa nào của khủng bố.
“Chúng ta có mặt tại Afghanistan, để tạo điều kiện cho việc thương thuyết một giải pháp hoà bình. Chúng ta ở đó để huấn luyện và trợ giúp cũng như cố vấn cho binh sĩ nước nầy, để họ có thể đảm nhận việc ổn định an ninh cho chính họ".
"Chúng ta sẽ không ở lâu hơn nhu cầu cần thiết, thế nhưng chúng ta cũng không vội vã ra đi, trước khi tình thế cho phép chúng ta rút quân hay giảm bớt quân số, mà không gây trở ngại cho mục đích của sự hiện diện của chúng ta, đó là ngăn cản A Phú Hãn trở thành một nơi an toàn cho khủng bố quốc tế một lần nữa”, Jens Stoltenberg.
"Và thứ ba thì liệu các thỏa ước đó có được thi hành hay không ? Tôi không nghĩ là Mỹ có thể rời khỏi nơi đây, cho đến khi mọi chuyện đã hoàn tất”, James Dobbins.
Được biết Taliban đã cai trị A Phú Hãn, từ năm 1996 cho đến năm 2001.
Việc cai trị của họ chấm dứt, khi Hoa kỳ tấn công vào Afghanistan vào năm 2001, sau vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9.
Taliban tập hợp lại và vẫn là lực lượng nổi dậy hàng đầu, khi chiếm được gần phân nửa lãnh thổ.
Là một phần trong cuộc thương thuyết, Hoa kỳ tìm cách mở các cuộc hội đàm giữa chính phủ A Phú Hãn và Taliban, trong lúc Taliban luôn luôn từ chối những cuộc đối thoại như vậy.
Trong bài diễn văn truyền hình, Tổng thống A Phú Hãn Ashraf Ghani lập lại lời kêu gọi có sự trao đổi ý kiến, trong lúc ông cũng bảo đảm với người dân rằng, quyền hạn của họ sẽ không bị hy sinh trong các cuộc thương thuyết.
“Cam kết của chúng tôi là mang lại hoà bình và ngăn tránh bất cứ thảm họa nào có thể xảy ra, thế nhưng có những giá trị không thể nào thương thuyết, đó là đoàn kết quốc gia, chủ quyền đất nước, toàn vẹn lãnh thổ và một chính quyền Trung Ương vững mạnh”.
Cựu đại sứ Mỹ tại Afghanistan là ông James Dobbins nói rằng, thỏa ước là một dấu hiệu cho thấy, việc thương thuyết có thể bắt đầu, thế nhưng ông cảnh cáo là vẫn còn nhiều khó khăn.
“Đầu tiên là, liệu Taliban có sẵn lòng nói chuyện với chính phủ Afghanistan hay không và có chịu ngưng bắn trong lúc thương thuyết hay không".
"Thứ hai là liệu các cuộc thương thuyết với chính phủ, có đạt được một thỏa ước về một số sắp xếp trong việc cai trị nước nầy hay không?.
"Và thứ ba thì liệu các thỏa ước đó có được thi hành hay không ? Tôi không nghĩ là Mỹ có thể rời khỏi nơi đây, cho đến khi mọi chuyện đã hoàn tất”, James Dobbins.
Được biết cuộc hội đàm giữa Mỹ và Taliban sẽ tái tục tại Qatar, vào ngày 25 tháng 2 sắp tới.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
