Long 2020, Saeklon Harold i bin kilim Solomon Aelan, Fiji, Tonga mo Vanuatu.
Long aelan ia Espiritu Santo – saeklon ia i bin destroiem Tasmalum skul.
CEO blong PASIFIKAID, wan organaisesen we i stap wok blong bildim skul ia bakagen, Peter Jamieson i bin talem se skul ia i stap brok yet long taem we hemi bin luk hem afta fo yia i bin pas finis.
"Ol pikinini ia i bin pleiplei long taem blong dina mo oli bin klaimap long haos kapa we i kat rosta mo ol bigfala timba we i stap long kraon mo antap long saed blong haos ia," hemi bin talem.
"Nokat wan samting nating we i bin kam blong bildim skul ia bakagen. Hemi no from wan kavman we i no wantem fiksim, i kat fulap disasta i stap, kavman ia i jas no kat mani blong hem nomo."

Lida long PNG blong Intanasonel Federesen blong Red Kros mo Red Kresen sosaeti Maki Igarashi i talem se fromse oli longwe tumas mo ol kantri ia i smolsmol, mo from kaen abiliti blong ol Red Kros sosaeti insaed long wan kantri ia, sam samtaem i afektem fasin blong fiksim ol samting ia afta long taem we disasta i bin kam.
"Sam samtaem mifala i nidim yusum wan smol openbot, olsem wan bot blong fis we i save tekem sam aoa," hemi bin talem.
"Bifo mi bin toktok wetem olgeta long Kuk Aelan, hemi tekem taem klosap blong wan wik blong kasem aelan ia. Ale bae yu save andastanem skel, ol spes bitwin, o jalenj ia blong kasem ol plesia insaed long Pasifik.”
Jeneral maneja blong intanasonel developmen long Biuro blong Meteoroloji Andrew Jones i talem se klaimet jenj i no save helpem nating ia.
“Fasin we solwota i save kam antap mo ol nara stronfala samting blong weta ia hemi wan bigfala mes we Pasifik i stap fesem long fiuja," hemi bin talem.
"Fasin we i stap afektem Pasifik, yumi neva bin save luk wan kaen olsem bifo. Mo tu yumi no toktok enaf long saed blong hem long stej blong wol ia."
Folem o sabskraeb blong joenem SBS Examines long taem we mifala i luk Pasifik blong Yumi.




