Watch FIFA World Cup 2026™

LIVE, FREE and EXCLUSIVE starting June 12 2026

Flaeg blong Aborijinal pipol long Ostrelia: Wan mak blong aidentiti mo koneksen

Australia Explained – Aboriginal Flag

Ol pikinini i wefem Aborijinal Flaeg. Source: AFP / STEVEN SAPHORE/AFP

Long skul, wok, ofis blong lokal kavman mo spot iven, maet bae yu save luk wan flaeg we hemi kala red, blak mo yelo mo i stap longsaed blong flaeg blong Ostrelia. Hemia i flaeg blong Aborijinal pipol. Hemi representem ol Aborijinal pipol long Ostrelia mo koneksen blong olgeta bitwin long kraon, komuniti mo ol storian.


Published

By Nikyah Hutchings

Presented by Jarrod Landells

Source: SBS




Share this with family and friends


Long skul, wok, ofis blong lokal kavman mo spot iven, maet bae yu save luk wan flaeg we hemi kala red, blak mo yelo mo i stap longsaed blong flaeg blong Ostrelia. Hemia i flaeg blong Aborijinal pipol. Hemi representem ol Aborijinal pipol long Ostrelia mo koneksen blong olgeta bitwin long kraon, komuniti mo ol storian.


Ol importan samting

  • Aborijinal flaeg i wan flaeg blong trifala ofisol flaeg blong Ostrelia.
  • Aborijinal flaeg i bin stat long 1971 olsem wan flaeg blong protes long raet blong kraon, afta hemi bin kam wan ‘Flaeg blong Ostrelia’ long 1995.
  • Kala blak, red mo yelo blong oli minim Aborijinal pipol, kraon mo san.
  • Naoia flaeg ia i nomo minim protes nomo, tu hemi minim praed, welkem mo koneksen, mo yumi evriwan i save yusum afta “Free the Flag” kampen.

Long Ostrelia, i kat trifala ofisol nasonel flaeg:

  • Nasonel flaeg blong Ostrelia 
  • Aborijinal flaeg 
  • Tores Stret Aelan flaeg 

Blong fulap Aborijinal pipol, hemi no jas wan flaeg nomo. Hemi wan samting blong rimaendem olgeta baot stronfala fasin blong olgeta long laef mo aidentiti ia..

Australia Explained – Aboriginal flag
Aborijinal flaeg Credit: Richard I'Anson/Getty Images

Wanem ia ol samting we i bin statem mekem wan flaeg blong ol Aborijinal pipol?

Wan Aborijinal flaeg i no bin stap oltaem. Flaeg ia i bin disaen long 1971 blong wan Luritja mo Wombai artis mo sapota blong ol raet blong Indijenis pipol, Ankel Harold Thomas. Hemi fes fala Aborijinal fala we i bin kraduet long Saot Ostrelia Skul blong At.

Festaem we oli bin leftemap flaeg ia hemi namba 12 Julae blong 1971 long wan protes long raet blong kraon long Adeled, long wan dei we bifo oli bin kolem Nasonel Aborijini Dei. No longtaem afta hemia, hemi bin wan klem blong Aborijinal Ten Embasi long Kanbera long 1972, olsem wan stronfala mak blong raet blong kraon mo vois blong olgeta.

Long 1995, kavman blong Ostrelia i bin talemaot se Aborijinal flaeg i wan ofisol ‘Flaeg blong Ostrelia’ long Flaegs Ak blong 1953, we hemi stap long saed long nasonel flaeg blong Ostrelia.

Wanem ia Aborijinal flaeg i minim se?

Aborijinal flaeg i serseraot long tufala haf, wetem kala blak antap, kala red andanit mo wan sekel we kala blong hem i yelo long midel blong hem.

  • Blak i minim Aborijinal pipol 
  • Yelo hemi san 
  • Red i minim kraon mo koneksen blong Aborijinal pipol wetem kraon 

Yangfala atis Jade Brennan, wan Gomeroi mo Fiji atis i talem se ol flaeg i minim aidentiti.

Taem we mi lukim hemia, mi luk kraon blong mi, mi luk pipol blong mi mo mi luk san ia, we hemi mekem evri samting. San i konektem ol pipol wetem kraon tugeta.
Jade Brennan

"Hemi wan samting we mifala i save karem. Kraon blong mifala i importan tumas… flaeg ia i save reprisentem mifala.”

Jade Brennan.jpeg
Jade Brennan Credit: Jade Brennan

Wonnarua woman Anti Susan Kendall i bin kroap long wan rijonal taon long Niu Saot Wel we nem blong hem i Kondobolin.Hemi rimembarem wan taem we i no bin isi blong luk flaeg ia.

Nambawan samting we hemi rimemberem blong lukim flaeg ia i no long skul o wan lokal kavman ofis, hemi bin long televisen long wan protes.

 

“Mi bin luk flaeg ia long televisen long wan protes. Fulap samting long media long taem ia oli negativ. Ol samting ia i bin sam stori long saed blong olgeta we i bin protes. Mo mi bin luk wan flaeg ia we hemi bin luk olsem flaeg blong ol Jeman, be hemi no semak. Hemia nambawan eksperiens blong mi blong luk flaeg ia.”

Afta, long taem we Anti Susan i bin kam wan tija, flaeg ia i no yet wan stret pat blong laef.

“Long stat blong eksperiens blong mi, hemi no wan sabjek blong lanem,” hemi talem. “Hemi bin wan samting olsem ia 'Yufala i save kalarem hemia, hemi flaeg blong Aborijinal. Yufala eniwan i save wanem ol kala blong hem mo mesaj blong hem?' Hemia nomo i ol samting we mifala i bin yusum long taem ia.”

Blong Ms Brennan, hemi bin save luk Aborijinal flaeg long evri samples.

“Yu save luk flaeg ia long ol klos o olsem long ol kiaman tatu long skul, mifala i bin sarem insaed long smolhaos tu. Hemi mekem se yu save filim sef sapos yu save hu ia i sapotem yu, mo tu i no mata se mifala evriwan i difren tu.”

Anti Susan i save rimemberem taem we flaeg ia i bin kam festaem, ol yangfala Aborijinal pipol oli bin kroap wetem flaeg ia olbaot nomo. Ms Brennan i talem se Aborijinal flaeg i bin stap oltaem:

“Mi bin luk hem plante long ples we mi bin kroap, long Matravil klosap long Kajaga. Mi bin ko long kinda long wei mo mi rimemberem se oli kat wan bigfala Koori flaeg penting. Hemi bigwan tumas, mo mi mi smol nomo long taem ia.”

Australian and Aboriginal flags
Aborijinal mo Ostrelia flaeg yumi save luk tufala tugeta long plante samples. Credit: Jenny Evans/Getty Images

Long wanem taem yumi bin save luk flaeg ia olbaot?

Long taem we flaeg blong ol Aborijinal pipol i bin kam wan ofisol flaeg blong Ostrelia long 1995, Anti Susan i bin notisem samfala smolsmol jenj ia.

“Long taem we hemi bin ofisol mo ol flaeg i bin stap flae yu save notisem hem. Lokal kavman i stap flaem flaeg. Yu bin luk hem wan wantaem mo afta bae yu tingse hemi naes tumas.”

Afta, flaeg ia i bin kam nomol nomo, Anti Susan i talem.

Yu save luk same smol stika wetem flaeg ia long hem long ol trak. Mi mi lovem hemia.
Aunty Susan Kendall

"Mi lovem lukim hemia. Evriwan i save, sapos oli akseptem o oli praod long hem, i no wan samting. Hemi stap finis, hemi pat blong loa. Hemi flaeg blong ol Aborijinal pipol. Hemi reprisentem pipol blong mifala.”

Ms Brennan i talem se hemi importan blong ol yangfala Fes Nesen pipol blong lukim flaeg ia blong welkamem olgeta insaed long ol pablik ples.

“Long taem we mi ko long wan ples, mi wantem filim olsem se oli akseptem mi, sapos mi save se flaeg ia i stap long ples ia...plante taem oli putum hem long fran saed, ples we oli welkamem yu.”

Blong tufala ia, taem we flaeg i stap long ol pablik ples, olsem long skul, long brij, long protes, long klos mo tatu tu i bin kam wan samting blong filim koneksen mo praod long hem.

Australia Explained – Aboriginal Flag
Kavman blong Ostrelia i bin karemaot kopiraet mo naoia yumi evriwan i save putum hem long ol klos. Source: LightRocket / Ye Myo Khant/SOPA Images/Getty Images

Hu ia i onem Aborijinal flaeg?

Blong plante yia ia, wan rao i bin stap long saed blong hu ia i save yusum flaeg blong ol Aborijinal pipol.

Ankel Harold Thomas, man we i bin disaenem flaeg, i bin holem kopiraet blong hem. Hemi bin alawem samfala blong yusum, wan blong olgeta i wan praevet kampani we i bin kontrolem flaeg long ol klos mo ol smol samting blong promosen tu. Hemia i bin minim se samfala komuniti mo oanaesesen i bin kasem loa leta mo oli bin harem se oli no save yusum flaeg ia long ol tisot o long ol prodak sapos oli no bin askem long olgeta blong save yusum o oli mas pem.

Afta hemia, wan Aborijinal kampani blong mekem klos we nem blong hem hemi Clothing The Gaps wetem ol alai blong olgeta i bin statem wan “Free the Flag” kampen. Oli bin askem kavman blong mekem se flaeg ia bae i kam fri blong ol Aborijinal pipol mo komuniti blong yusum hem mo tu oli bin askem blong flaeg i kam olsem ol nara nasonel flaeg, bae i nomo olsem wan praevet samting.

Sam yia afta hemia i bin stat, wetem wan stron kampen long pablik, kavman blong Ostrelia i bin talemaot long 2022 se oli bin karemaot kopiraet blong flaeg blong ol Aborijinal pipol ia from Ankel Harold Thomas. Hemia i minim se:

  • Flaeg blong ol Aborijinal pipol i naoia fri blong yumi evriwan blong yusum (olsem nasonel flaeg blong Ostrelia) 
  • Ol pipol oli save putum hem long klos, at mo ol samting blong promosen be oli nomo nidim pem 
  • Aborijinal pipol i save yusum flaeg blong olgeta be naoia oli nomo fraet long loa. 
Australia Explained – Aboriginal Flag
Aborijinal flaeg i stap long Sidni Opera Haos long namba 26 Jenuware blong 2026. Source: Anadolu / Claudio Galdames Alarcon/Getty Images

Naoia, Anti Susan i talem se flaeg i bin helpem jenjem fasin blong andastanem Aborijinal kalja long Ostrelia. Be tu hemi tingse yumi kat moa wok blong mekem yet:

“Flaeg blong ol Aborijinal pipol i kat wan samting insaed long hem. Yumi evriwan i save wanem ia hemi blong wanem mo hu ia flaeg ia i reprisentem. Enjoem mo lanem kalja ia, spesali ol Aborijinal kalja, fromse hemia ples we yu stap. Andastanem. Yu no nidim mekem laef blong yu blong hem, be andastanem mo stap praod long hem. Stap praod blong kraon ia mo stap praod blong flaeg blong yu.”

Blong ol niufala miakran, Aborijinal flaeg i wan samting we i helpem yu blong save se yu stap long kraon blong olgeta.

Hemi askem yu blong lanem ol nem blong ol lokal Nesen long ples we yu stap, mo blong luk Aborijinal pipol olsem wan importan tumas pat blong stori blong Ostrelia: long taem bifo, naoia mo long fiuja.

Sabskraeb long o folem Ostrelia Eksplen podkas blong luk moa importan samting mo toksave blong helpem niufala laef blong yu long Ostrelia.   

Sapos yu kat sam kweston o tingting ia, sendem wan email i kam long australiaexplained@sbs.com.au

Yu wan tija? Andastanem fasin blong toktok wetem ol yangfala long saed blong kam wan alae wetem SBS Learn.


Latest podcast episodes

Follow SBS Bislama

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Stream now