واقعیت ۲۶ جنوری چیست و در این روز چه اتفاق افتاد؟

جنوری یکی از بحث‌برانگیزترین روزها در تاریخ آسترالیا است. این روز که اکثراً بحیث زادروز ملت آسترالیا نیز توصیف می‌شود، نه زمان تأسیس رسمی مستعمره است و نه زمان ایجاد دولت فدرالی و مشترک‌المنافع؛ بلکه این روز بازتاب‌دهنده یک تاریخ چندلایه است که توسط استعمار، تصامیم سیاسی و مقاومت مداوم مردمان ملل اول شکل گرفته است. درک آنچه واقعاً در ۲۶ جنوری رخ داده، برملا می‌سازد که چرا نگاه به این تاریخ در سراسر کشور تا این حد متفاوت است.

MELBOURNE, AUSTRALIA - JANUARY 26: Proud Gunai and Gunditjmara woman Meriki Onus takes part in the Invasion Day Rally on January 26, 2025 in Melbourne, Australia. Australia Day, formerly known as Foundation Day, is the official national day of Australia and is celebrated annually on January 26 to commemorate the arrival of the First Fleet to Sydney in 1788. Many Indigenous Australians refer to the day as 'Invasion Day' and there is a small but growing movement to change the date amid broader debate on the day's significance. (Photo by Darrian Traynor/Getty Images) Credit: Darrian Traynor/Getty Images

این مقاله بر اساس ویدیوی NITV تهیه شده که توسط جان پاول جانک مدیر مسوول امور بومیان در اس‌بی‌اس و گرداننده برنامه The Point در تلویزیون NITV نگاشته شده است. او بررسی می‌کند که چگونه ۲۶ جنوری به "روز آسترالیا" تبدیل شد و چرا این روز همچنان معانی بسیار متفاوتی برای مردم دارد.

در ۲۶ جنوری چه اتفاقی در آسترالیا افتاد؟

۲۶ جنوری یادآور روزی در سال ۱۷۸۸ است که در آن کاپیتان آرتور فیلیپ بیرق بریتانیا را در سیدنی کوو (Sydney Cove) برافراشت. تا شام آن روز تمام ۱۱ کشتی ناوگان اول (First Fleet) که هشت ماه پیش انگستان را ترک کرده بودند، در بندر جکسون لنگر (Port Jackson) انداختند.

اگرچه این لحظه اکثراً به عنوان آغاز ملت سازی آسترالیا توصیف می‌شود، اما این نه شروع ورود بریتانیایی‌ها بود و نه تأسیس رسمی مستعمره.

Sydney Cove, New South Wales, Australia, 1788, (1886). Sydney Cove is a bay on the southern shore of Sydney Harbour. It was the site chosen in 1788 by Captain Arthur Phillip for the establishment of the first British colony in Australia, which later became the city of Sydney. The date of the colony's founding, 26 January, is today celebrated as Australia Day. Wood engraving from 'Picturesque Atlas of Australasia, Vol I', by Andrew Garran, illustrated under the supervision of Frederic B Schell, (Picturesque Atlas Publishing Co, 1886). (Photo by The Print Collector/Print Collector/Getty Images) Credit: Print Collector/Print Collector/Getty Images

آیا ناوگان اول در ۲۶ جنوری وارد شد؟

نخیر. ناوگان اول از ۱۸ جنوری ۱۷۸۸ وارد بوتانی بی (Botany Bay) شده بود. آرتور فیلیپ پس از ارزیابی ساحه متوجه شد که آنجا به دلیل خاک ضعیف و کمبود آب شیرین برای اسکان مناسب نیست. بادهای شدید حرکت کاروان کشتی‌ها را به تأخیر انداخت و در ۲۵ جنوری، دو کشتی فرانسوی نیز در نزدیکی ساحل ظاهر شدند. صبح روز بعد، فیلیپ و یک گروه کوچک به سیدنی کوو رفته و مراسم کوتاهی را در ۲۶ جنوری برگزار کردند.

آسترالیا چه زمانی رسماً تأسیس شد؟

مستعمره نیو ساوت ویلز رسماً در ۷ فبروری ۱۷۸۸، زمانی که حکم فرمانداری آرتور فیلیپ قرائت شد، اعلام موجودیت کرد. سرحدات این مستعمره بیش از نیمی از قاره را در بر می‌گرفت.

سرحدات بر اساس معاهدات اروپایی تعیین شده بود، در حالی که این سرزمین از قبل خانه مردمان ملل اول بود.

UNITED KINGDOM - JUNE 10: Engraving by W Sherwin after a painting by F Wheatly, of Phillip (1738-1814) who, in 1787, commanded the First Fleet carrying convicts to Australia. The day of his landing at Botany Bay, 26 January 1788, was later celebrated as Australia Day. Phillip founded a penal colony at Sydney Cove, Port Jackson, and was made Governor (colonial administrator) of New South Wales. (Photo by SSPL/Getty Images) Credit: Science & Society Picture Librar/SSPL via Getty Images

ورود ناوگان چه تأثیری بر بومیان داشت؟

ناوگان اول در سرزمینی فرود آمد که متعلق به دست‌کم ۲۹ گروه از قبایل مردمان ملل اول در حوزه‌ی سیدنی بود. این زمین خالی نبود.

برای بومیان، ۲۶ جنوری آغاز سلب مالکیت، خشونت و مقاومت است؛ تأثیراتی که تا به امروز احساس می‌شود.

چرا ۲۶ جنوری به روز آسترالیا تبدیل شد؟

۲۶ جنوری برای اولین بار در سال ۱۸۱۸ توسط فرماندار لکلان مک‌کواری در نیو ساوت ویلز به عنوان رخصتی عمومی اعلام شد. در آن زمان این روز به نام روز اولین ورود یا روز بنیادگذاری شناخته می‌شد.

تا سال ۱۸۸۸، اکثر مستعمرات این روز را تجلیل می‌کردند، هرچند هر مستعمره تاریخ تأسیس متفاوتی برای خود داشت.

در اواخر قرن نوزدهم، انجمن بومیان آسترالیا (تشکلی از سفیدپوستان متولد آسترالیا) برای ملی کردن این رخصتی تلاش زیادی کرد.

آیا روز آسترالیا یادآور فدراسیون (اتحاد ایالت‌ها) است؟

نخیر. دولت فدرالی آسترالیا (Commonwealth) در اول جنوری ۱۹۰۱ (روز سال نو) به وجود آمد. اولین جلسه پارلمان فدرالی نیز بعداً در ۹ می ۱۹۰۱ برگزار شد.

۲۶ جنوری هیچ پیوندی با این رویدادها ندارد و تنها یادآور فرود سال ۱۷۸۸ در سیدنی است.

نام روز آسترالیا از چه زمانی رایج شد؟

مفکوره روز ملی آسترالیا در جریان جنگ جهانی اول و به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای جمع‌آوری کمک‌های جنگی شکل گرفت. برای چندین سال، مراسم در ماه جولای برگزار می‌شد. در سال ۱۹۳۵ اکثر ایالت‌ها نام روز آسترالیا را پذیرفتند.

تا سال ۱۹۱۸ بعضی نهادها شروع به نامیدن ۲۶ جنوری به عنوان روز آسترالیا کردند. در سال ۱۹۳۰، انجمن بومیان آسترالیا رسماً این نام را برگزید و تا سال ۱۹۳۵ اکثر ایالت‌ها از آن پیروی کردند؛ هرچند ایالت نیو ساوت ویلز تا چندین سال پس از آن نیز، همچنان این روز را به نام روز سالگرد (Anniversary Day) یاد می‌کرد.

چرا ۲۶ جنوری برای بومیان روز سوگواری است؟

در سال ۱۹۳۸، همزمان با ۱۵۰مین سالگرد ورود کاروان‌ کشتی‌های بریتانیا، رهبران بومیان روز سوگواری را سازماندهی کردند. این یکی از اولین اعتراضات ملی برای حقوق مدنی بومیان بود که توجهات را به بی‌عدالتی و سلب مالکیت معطوف کرد.

از آن زمان، این تاریخ به نمادی از اعتراض، یادبود و بقا برای بسیاری از جوامع بومی تبدیل شده است.

۲۶ جنوری چه وقت به رخصتی عمومی ملی شد؟

ترتیبات مربوط به رخصتی عمومی برای دهه‌ها میان ایالت‌های مختلف، متفاوت بود. بعضی ایالت‌ها خود روز ۲۶ جنوری را رخصتی می‌گرفتند، در حالی که برخی دیگر، رخصتی را به نزدیک‌ترین دوشنبه انتقال می‌دادند تا از رخصتی طولانی آخر هفته استفاده کنند.

پس از جشن‌های دوصدومین سالگرد (Bicentenary) در سال ۱۹۸۸، تمام ایالت‌ها به مرور زمان رخصتی‌های عمومی خود را با هم هماهنگ کردند. سرانجام در سال ۱۹۹۴ بود که ۲۶ جنوری به عنوان یک رخصتی عمومی یکسان و سراسری در تمام سطح کشور آسترالیا تثبیت شد.

SYDNEY, AUSTRALIA - JANUARY 26: A general view is seen during Australia Day Live 2024 at the Sydney Opera House on January 26, 2024 in Sydney, Australia. (Photo by Don Arnold/WireImage) Credit: Don Arnold/WireImage

چرا ۲۶ جنوری هنوز هم اهمیت دارد؟

تاریخچه ۲۶ جنوری طولانی، پیچیده و عمیق است. این تاریخی است که برای برخی نمایانگر جشن، و برای بسیاری از مردمان ملل اول، نمادی از عزاداری، اعتراض و بقاء است.

همان‌طور که گفتگوها در سراسر کشور ادامه دارد، درک تاریخچه پشت این تاریخ، بخشی از جنبش رو به رشد حقیقت‌گویی یا (Truth-telling) است.

این قسمت‌ روزنه‌ای به آسترالیا با همکاری NITV تهیه شده است. صدای جان-پاول جانکی از یک ویدیوی آموزشی تولید شده توسط NITV برداشته شده است.