အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤကပှ့ၤပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤတၢ်စုသ့သ့ၣ်တဖၣ်လၢအဖိးအဘၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီဒ်လဲၣ်

တၢ်ပှ့ၤန့ၢ် ပှၤအဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ ဒွဲလၤစုသ့ တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အပှဲၤဒီးအခီပညီသ့ၣ်တဖၣ်, နာ်သက့ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်စဲၤနီၣ်ဒီး အဖိးအဘၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ် နသ့ၣ်ညါအီၤသ့ဒ်လဲၣ်? အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ဒွဲလၤစုသ့တၢ်ဖိတၢ်လံၤအယီၤအဘျၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒံးဝဲဒ်သိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီတခါ, ဒီး တၢ်ဒီသဒၢအဂီၢ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်နဲၣ်ကျဲအံၤ ကမၤစၢၤနၤလၢ ကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် နကဘၣ်ကွၢ်ဃုတၢ်မနုၤလဲၣ်, ကဘၣ်သံကွၢ် တၢ်သံကွၢ်မနုၤလဲၣ်, ဒီး ဒ်သိးကအိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ် ကဘၣ်ပှ့ၤအီၤတၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ် အဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိတၢ်ဃုထၢလၢအပှဲၤဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအဃိ, နဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ ပှၤထူလံၤဖိ ပှၤတ့ဒွဲလၤဒီး အဝဲသ့ၣ်အပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.

Key Points

• အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ သဲစးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢတၢ်ဒီသဒၢပှၤထူလံၤဖိတၢ်ဆဲးတၢ်လၤဒီးကူၣ်သ့တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်တၢ်မၤအီၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
• တၢ်သံကွၢ် ပှၤဆါလီၤ အဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ ဒွဲလၤစုသ့ တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်သံကွၢ်လၢအဘၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲနီၣ်ဝံာ်ခံတခါန့ၣ်လီၤ.
• တၢ်ပှ့ၤပှၤထူလံၤဖိ ဒွဲလၤစုသ့ တၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢအစဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အခီပညီမ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤ တၢ်အဘျုးအဖှိၣ်ဒီး ပှၤတ့ဒွဲလၤသ့ၣ်တဖၣ်, ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပှၤပှ့ၤသူတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn

• Is Indigenous art and craft protected in Australia?
• How do I buy Aboriginal or Torres Strait Islander art responsibly?
• Where can I buy authentic, ethically traded Indigenous art?
• What should I ask sellers of Indigenous art or craft?
• Is all Aboriginal and Torres Strait Islander art the same?

ပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤစုသ့တၢ်ဖိတၢ်လံၤစဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ညီနုၢ်န့ၣ် တၢ်ပာ်အီၤဒ်သိး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤအရ့ဒိၣ်တခါ ဒီးဒွဲလၤပီညါတၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်အံၤမ့ၢ်ခီဖျိလၢ အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ အတၢ်န့ၢ်သါ လၢအဟဲလီၤစၢၤလီၤသွဲၣ်ပာ်တစိၤဘၣ်စိၤ လၢအအိၣ်အါန့ၢ် အနံၣ် ၆ဝ,ဝဝဝ လံအဃိန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤထူလံၤဖိ ဒွဲလၤစုသ့တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဒီသဒၢဃာ်အီၤအိၣ်စ့ၢ်ဧါ?

ပှၤထူလံၤဖိလုၢ်လၢ်ဆဲးလၤဒီးကူၣ်သ့တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်ကရၢ — Indigenous Cultural and Intellectual Property - ICIP - ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤထူလံၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်, လၢအပၣ်ဃုာ် ပှၤသ့ဒွဲလၤပီညါသ့ၣ်တဖၣ်, အိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ် တၢ်န့ၢ်သါဒီး လုၢ်လၢ်ဆဲးလၤ အလုၢ်အလၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ပနီၣ်ဒီး က့ၢ်ဂီၤ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ ICIP တိၢ်နီၣ်ဘၣ်အီၤန့ၢ်အဂ့ၤကတၢၢ် အက့ၢ်အဂီၤတနီၤန့ၣ်လီၤ.

ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ကူၣ်သ့တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်ပီၢ်ရီ လၢဘၣ်ထွဲလိာ်အသးဒီး ပှၤထူလံၤဖိ Quandamooka ကလုာ်ဒူၣ်, Stephanie Parkin စံးဝဲဒၣ်, “တၢ်လၢ ICIP န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအအါန့ၢ်ဒံး ဒွဲလၤစုသ့ အတၢ်လၢဖိတၢ်လံၤတခါလၢနဖီၣ်အီၤလၢအမိၢ်ပှၢ်သ့ ဒီးဘျးလီၤအီၤဖဲတၢ်ဒူၣ်လိၤန့ၣ်လီၤ.”

“ICIP န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ခဲလၢာ်ခဲဆ့လၢနထံၣ်အီၤတသ့ဘၣ်, တၢ်ဃဲၤလၢအအိၣ်ဖဲဒွဲလၤစုသ့အတၢ်ဒဲးကံၣ်ဒဲးဝ့ၤအံၤအလီၢ်ခံသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ခဲလၢာ်ခဲဆ့လၢ အစိကမီၤလုၢ်ဘၢ ပှၤတ့ဒွဲလၤသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲလၢအတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤအခါဒီး အတၢ်တဲဖျါထီၣ် အဝဲသ့ၣ် တၢ်ဃဲၤပူအကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤ.”

ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်မၤအလုၢ်အလၢ်ဒီး အခီပညီသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်လီၤဆီအိၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်, အဃိ တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်လီၢ်ကဝီၤ အတၢ်အိၣ်သးန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်အရ့ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.

ခီဖျိလၢ ဒွဲလၤတၢ်စုသ့, တၢ်ဖိတၢ်လံၤ ဒီး တၢ်သ့ၣ်နီၣ် အတၢ်ပီးတၢ်လီ အယီၤအဘျၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်န့ၣ် တၢ်ကသ့ၣ်ညါပာ်ပနီၣ်အီၤအဂီၢ် အီစထြ့လယါပဒိၣ် အၢၣ်လီၤဝဲလၢ အကပာ်လီၤ သဲစးတၢ်ဘျၢလီၤတံၢ်လီၤဆဲး လၢတၢ်ဒီသဒၢ ပှၤထူလံၤဖိ အတၢ်သ့ၣ်ညါဒီး တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

Stephanie Parkin မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤတဂၤဖဲ Indigenous Art Code, ပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤပီညါတၢ်သိၣ်တၢ်သီကရၢ — လၢအမ့ၢ်ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ကရၢကရိတခါလၢတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ၂ဝဝ၇ ဘျီၣ်ဒိၣ်ထးခီတၢ်သမံသမိးထံဝံၤအလီၢ်ခံ, လၢတၢ်ကဒီသဒၢ ပှၤသ့ဒွဲလၤပီညါသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ် တၢ်ဂီၤဒွဲ ခီဖျိပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပှၤလၢအဆါလီၤ ဒွဲလၤတၢ်စုသ့သ့ၣ်တဖၣ် မုာ်သးမၤကလီ တၢ်လူၤပိာ်ထွဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် အတၢ်သိၣ်တၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဂ့ၢ်ကီဘၣ်ဃး ဒွဲလၤစုသ့ အယီၤအဘျၣ်အံၤ ဟဲအိၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဖးယံၤလံန့ၣ် ပတဲအီၤသ့လီၤ. တၢ်အံၤမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပှၤသ့ဒွဲလၤပီညါသ့ၣ်တဖၣ် ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်အကျိၤအကျဲ, မၤဟးဂီၤလုၢ်လၢ်ဆဲးလၤ တကးဘၣ် တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအါမးစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

Stephanie Parkin

ပှၤအဘီးရကၠံၤနၢၤ မ့တမ့ၢ် ပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ ဒွဲလၤစုသ့ တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ် နပှ့ၤအီၤပှဲၤဒီးတၢ်ဟံးမူဒါသ့ဒ်လဲၣ်?

Saretta Fielding မ့ၢ်ဝဲ Wonaruah Nation ပှၤသ့ဒွဲလၤပီညါ ပှၤခဲၣ်တၢ်ဂီၤ, ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အက့ၢ်အဂီၤဒီး ပနံးမုၣ်တဂၤ လၢအမၤသကိးတၢ်ဖဲ Indigenous Art Code ကရၢအပူၤ ဒ်သိး Board of Directors တဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ.

အဝဲစံးဝဲဒၣ် တၢ်ပှ့ၤပှၤထူလံၤဖိ အတၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အခီၣ်တဃာ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, “တၢ်သိၣ်တၢ်သီတခါဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤအတၢ်လဲၤကျဲတခါ” ဒီး အပတီၢ်အိၣ်ဝဲ သၢပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

• တၢ်ဖိတၢ်လံၤအံၤ မ့ၢ်အစဲၤနီၣ်ဧါန့ၣ် ခံကွၢ်စီၤကွၢ်အီၤ
• အိၣ်ဒီးတၢ်ဘျးစဲလိာ်သးဒီးပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤကျိၤကွာ်လၢအလူၤပိာ်ထွဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ်
• သံကွၢ်တၢ်သံကွၢ်လၢအဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်

Saretta Fielding says asking the right questions is key. Credit: Saretta Fielding 2021/Raymond Kelly

ပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤစုသ့တၢ်ဖိတၢ်လံၤ စဲၤနီၣ် လၢအမၤထွဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ် ယပှ့ၤအီၤသ့ဖဲလဲၣ်?

ပှၤထူလံၤဖိတၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအစဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်တ့အီၤလၢ ပှၤထူလံၤဖိ ပှၤသ့ဒွဲလၤပီညါသ့ၣ်တဖၣ် လၢအအိၣ်ဒီး ထံကီၢ်အတၢ်ဘျးစဲ မ့တမ့ၢ် တၢ်တ့ထုးထီၣ်က့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအံၤ လၢအအိၣ်ဒီး ပှၤတ့ဒွဲလၤအဝဲန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ပှ့ၤန့ၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဖဲတၢ်လီၢ်လၢ အမၤထွဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်မၤလီၤတံၢ် မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် အတၢ်န့ၢ်ဘျုးသ့ၣ်တဖၣ် က့ၤကဒါဝဲဆူ ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

Ms Parkin စံးဝဲဒၣ်, လၢကပှ့ၤန့ၢ် ပှၤထူလံၤဖိ ဒွဲလၤစုသ့ တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကျဲခီသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်လီၤဆီလိာ်အသးအါမး, လၢအပၣ်ဃုာ် တၢ်ပှ့ၤအီၤတဘျီဃီလၢ ပှၤတ့တၢ်ဂီၤ အကစၢ်နီၣ်ကီၢ်အအိၣ်, တၢ်ဆါလီၤပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤစုသ့တၢ်ပီးတၢ်လီ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤအမူးဖးဒိၣ် မ့တမ့ၢ် ပှ့ၤအီၤန့ၢ်ခီဖျိ ပှၤထူလံၤဖိ ဒွဲလၤစုသ့ဝဲၤလီၢ် လၢအအိၣ်အါန့ၢ်အဖျၢၣ် ၁ဝဝ သကုၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ကျိၤကျဲတဘိလၢ ကမၤစၢၤ တၢ်မၤလီၤတံၢ် တၢ်ပှ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢ အဖိးအဘၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဆဲးကွၢ်ဖဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤအလိၤန့ၣ် မ့ၢ်အပၣ်ဃုာ်ဒီး ပနံာ်မံၤပနီၣ် (logo) လၢအဝးကဝီၤကရံၣ်ဒံၣ်ဖိ လၢအအိၣ်ဒီး အလွဲၢ်သူဒီးအလွဲၢ်ဂီၤ — ဒ်သိးအမ့ၢ် Indigenous Art Code ပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤပီညါတၢ်သိၣ်တၢ်သီကရၢ အတၢ်ပနီၣ်န့ၣ်လီၤ.

Any piece of Aboriginal and Torres Strait Islander art over $250 should come with a Certificate of Authenticity. Credit: Aboriginal Art Co.

ဘၣ်ဃးပှၤထူလံၤဖိဒွဲလၤစုသ့တၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ် ယကြၢးသံကွၢ် ပှၤဆါလီၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်သံကွၢ်မနုၤလဲၣ်?

နကပှ့ၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤ လၢအဂံၢ်ထံးစဲၤနီၣ်အဂီၢ်တခါမ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢ အအိၣ်ဒီး လံာ်ဟ့ၣ်ခွဲး လၢတၢ်က့ၤတ့ထုးထီၣ်ကဒါအီၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, အရ့ဒိၣ်လၢ ကဘၣ်သ့ၣ်ညါ မတၤတဂၤ တ့အီၤလဲၣ်ဒီး ဖဲတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤ အတၢ်အိၣ်သးဒ်လဲၣ်တခါဖီလာ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.

“တၢ်အိၣ်ပာ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ဒီး တၢ်အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤပာ်သးလၢကသံကွၢ်တၢ်သံကွၢ်လၢအဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်, ယဆိကမိၣ် မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢဘၣ်မၤအီၤနီၣ်နီၣ်, အပတီၢ်တၢတခါန့ၣ်လီၤ.”

အဝဲစံးဝဲဒၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဝဲဖဲ Indigenous Art Code အလီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤန့ၣ်လီၤ.

နစးထီၣ်အီၤဒီးတၢ်သံကွၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသ့ဝဲဒၣ်:

• ဒွဲလၤပီညါကစၢ်အံၤမ့ၢ်မတဂၤလဲၣ်?
• ဒွဲလၤပီညါကစၢ်အံၤဟဲန့ၢ်ဖဲလဲၣ်?
• ဒွဲလၤပီညါကစၢ်အံၤတၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤကျိၣ်စ့ဒ်လဲၣ်?

ပှၤအဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢးဒွဲလၤစုသ့တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤဂာ်လိာ်အသးစ့ၢ်ဧါ?

တၢ်ပှ့ၤအဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ ဒွဲလၤစုသ့ တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤလီၤတံၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤတ့ဒွဲလၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ် ဆဲးဟ့ၣ်နီၤလီၤ အဝဲသ့ၣ်တၢ်န့ၢ်သါ ဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ် လၢအလီၤဆီလိာ်အသးအကလုာ်အါမးသ့ၣ်တဖၣ်ဆူ ပှၤကမျၢၢ်အါမးသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

တဘျီတခီၣ် ဖဲပပှ့ၤတၢ်ဖဲပှၤတ့ဒွဲလၤဖိတဂၤအအိၣ်အခါ, တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအဘျုးအဖှိၣ်အိၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အပှၤတဝၢအဂီၢ်နီၣ်နီၣ်တခါစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

Saretta Fielding

အီစထြ့လယါကီၢ်ပူမအံၤ ပှၤထူလံၤဖိ ဒွဲလၤစုသ့ တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ပာ်ဝဲလၢအနံၣ်အကထိအါမးလံဒီး ဆဲးဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ဝဲထီဘိန့ၣ်လီၤ.

အဒိအတဲာ်ဒီးအက့ၢ်အဂီၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်လီၤဆီလိာ်အသးအါမး — လၢအမ့ၢ်ဝဲ ကျိာ်ဒီး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ လၢလီၤဆီလိာ်အသး အယၤအါမး အခၢၣ်စးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Ms Fielding စံးဝဲဒၣ်, ကဘၣ်ပလီၢ်သးဒီး တၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢ အဘီရကၠံၤနၢၤ ပှၤသ့ဒွဲလၤဖိသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးသိး အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

“ပဝဲဒၣ်အံၤ ပအိၣ်ဖဲထံကီၢ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်အပူၤဒီး ပအိၣ်လီၤဆီလိာ်သးအကလုာ်အါမးဒီး ပအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်သကုၤဆးဒး, ဖဲခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်လီၢ်လၢအယံၤဒီးခူပူၤဝ့ၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ ဒီး ဖဲဝ့ၢ်ဒိၣ်ဝ့ၢ်ထီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ဒီးပမၤဝဲတၢ်ဒ်သိး တၢ်ကဟဲစိာ်န့ၢ် အဘီးရကၠံၤနၢၤ ဒွဲလၤစုသ့ စဲၤနီၣ် သ့ၣ်တဖၣ်ဆူတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဖၠါပူၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”

ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.

နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ [e-mail] အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.