Key Points
- တၢ်ကတဲာ်ကတီၤထီၣ်သးလၢ တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲအဂီၢ်န့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ဃုသ့ညါပာ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ, မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ, တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်, လီၢ်ကဝီၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်ပီးတၢ်လီ လၢတၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
- တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲအဂီၢ် တၢ်ပီးတၢ်လီသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအကလုာ်အါမး, စးထီၣ်လၢ တၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤနီၣ်နီၣ် တအိၣ်တသ့ တုၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်မၤအါထီၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢတၢ်မုာ်သူၣ်မုာ်သးအဂီၢ်ဒီး တၢ်ဘီၣ်တၢ်ညီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
- တၢ်ကဲပှၤလဲၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဟံးမူဒါ အခီပညီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်က့ၤစိာ်ဃုာ်နတၢ်မှံၤဒီးနၤ ဒီး သ့ၣ်ညါပာ်သူၣ်ပာ်သးဒီး ပလီၢ်သးလၢ တၢ်မၤသီၣ်မၤသဲတၢ် ဒ်သိးသုတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ပှၤဟးကသုၣ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီးနၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
- Why go camping in Australia?
- What to consider before you go camping?
- What camping equipment should you take?
- What is good camping etiquette?
- Where can you find out more information about camping?
ဘၣ်မနုၤအဃိလၢဘၣ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤလဲၣ်?
စးထီၣ်လၢပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ တုၤလီၤဆူ ခိခိၣ်ပှၢ်လၢ်ကျါန့ၣ်, တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ညီညီဖိတခါဒီး မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့တအါဘၣ် အကျိၤကျဲတဘိ လၢတၢ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ်နသးဖဲ နတၢ်ဖံးတၢ်မၤဝးတရံးသးအပူၤဒီး ပလၢၢ်ဘၣ် အီစထြ့လယါကီၢ် အန့ဆၢၣ်တၢ်ဃံတၢ်လၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူးမူးနီၣ်နီၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သ့ၣ်ညါဆိပာ်စၢၤ နကလိၣ်ကတဲာ်ကတီၤပာ်စၢၤတၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်, နကလဲၤတၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ်, ဒီး နကထံၣ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်သးဒ်လဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤဟးပှၢ်ဖိဒီး ပှၤဒိတၢ်ဂီၤဖိ Mark PyBus မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲ ညီနုၢ်တဂၤ စံးဝဲဒၣ်, တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ယိယိဖိန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤပတၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤမး လၢပအိၣ်ဒီးန့ဆၢၣ်ပျီမုၢ်လၢအဃံလၤဒိၣ်မးတနီၤ, ဒီးတၢ်လီၢ်အါတက့ၢ်န့ၣ် တၢ်မ့ၢ်စးထီၣ်လဲၤအီၤဖဲဝ့ၢ်ဒိၣ်ဝ့ၢ်ထီသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤဒၣ်လဲာ်န့ၣ် တၢ်လဲၤဘၣ်အီၤညီကဒၣ်ဖိန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲတစိၢ်တလီၢ်ဖဲခိခိၣ်ပှၢ်လၢ်ကျါန့ၢ်မ့ၢ်ဝဲကျိၤကျဲအဂ့ၤနီၣ်နီၣ်တဘိလၢ တၢ်ကဟးယံၤကွံာ်ဒီး စိၤခ့ခါခဲအံၤတၢ်အိၣ်မူလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ တၢ်သူၣ်လီၤဘှံးသးလီၤတီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
Jon Burrell, လၢအမ့ၢ် Tentworld အကစၢ်တဂၤ မ့ၢ်ပှၤလၢအအဲၣ် တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲ ဒီး မၤစၢၤပှၤဂၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢကန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲတၢ်ပီးတၢ်လီလၢအဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲန့ၣ်မုာ်ဘၣ်ယၤဒိၣ်မးမ့ၢ်လၢ အဆီၣ်ဖျိးယၤလၢ ကဆီတလဲကွံာ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢယမၤညီနုၢ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပှၤကိးဂၤဒဲးအသိး, ယၤစ့ၢ်ကီး ယသးစဲဒီးတၢ်သူလီတဲစိဒီး အ့ထၢၣ်နဲး ဒီး စိၤခ့ခါခဲအံၤတၢ်အိၣ်မူ လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီး တၢ်ဘီၣ်တၢ်ညီန့ၣ်လီၤ. အဃိ တၢ်လဲၤဟးကသုၣ် ဆီလီၤဒဲဖဲ ခိခိၣ်ပှၢ်လၢ်ကျါန့ၣ် မၢဆူၣ်ယၤနီၣ်နီၣ်လၢ ယကဂုာ်က့ၤလီၢ်ခံတစဲးဒီး သူအါထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီးယဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ယမါ ဒီး မုာ်လၤသးခုသကိးတၢ်အိၣ်မူဖဲတၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဖဲခိခိၣ်ပှၢ်လၢ်ကျါန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢအတအိၣ်ဒီးတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့အါဘၣ်ဒီး ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ ကအိၣ်ဘူးဘၣ်ဒီး တၢ်မံၤလၤဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် ခွံစလဲသ့ၣ်ပှၢ်ပျံၤကွီၤကရၢၢ် သ့ၣ်ပှၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ Erin Atkinson သးလီၤပလိာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “တၢ်ထံၣ်တိနိၣ်လိာ်သးဒီး တၢ်မံၤလၤဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိထူလံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအတၢ်ဂ့ၤတခါ, ထိၣ်ဖိလံၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိထူလံၤ ဒ်သိး ခဲကရူ, တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအစွါ, ထံကျါတၢ်ဖိတၢ်ဃၢ် လၢဖှံလီၤဖးထီၣ်သီသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဖဲသ့ၣ်ပှၢ်ပျံၤကွီၤအကိပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢ တလၢၤကျိၣ်စ့အါအါဘၣ်, လၢအအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢပှၤအိၣ်ဆိးဖဲပှၤကရၢကရိအပူၤကိးဂၤဒဲးကမုာ်လၤသးခုအီၤန့ၣ်လီၤ.”
တချုးနလဲၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဒ်ဘၣ်အခါနကဘၣ်ဆိကမိၣ်ပာ်စၢၤတၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်?
Mark စံးဝဲဒၣ် တၢ်အိၣ်ဒီး တၢ်ကတဲာ်ကတီၤဆိပာ်စၢၤသးဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲနီၣ်ဝံာ်ခံတခါလၢ တၢ်လဲၤဟးကသုၣ်မုာ်မုာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“ကျိၤကျဲအဂ့ၤကတၢၢ်တဘိလၢ ကမၤဟးဂီၤကွံာ်နတၢ်လဲၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ တၢ်တမၤပာ် တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမူးမူးနီၣ်နီၣ် လၢကလဲၤတၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်, ဃုသ့ၣ်ညါဆိပာ်စၢၤတၢ်ဆီလီၤဒဲတၢ်လီၢ်, အဒိန့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်ဆီလီၤဒဲတၢ်လီၢ်အံၤ လိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်သ့ၣ်ပာ်ဆိတၢ်လီၢ်ဧါ, နမ့ၢ်တအဲၣ်တၢ်သီၣ်တၢ်သဲ တၢ်အိၣ်ပှဲၤကတံာ်ကတူာ်ဘၣ်န့ၣ်တခီ ဃုသ့ၣ်ညါ တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ပှၤဟးကသုၣ်ဖဲပှၢ်ပူၤတအါဘၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်အခါဖဲလဲၣ်, ဃုသ့ၣ်ညါပာ်စၢၤ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သး မ့ၢ်အကမၤသးဒ်လဲၣ်, ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ် နတအဲၣ်ဒိးအိၣ်ကတးထီဖဲ တၢ်ခုၣ်ဒိၣ်ဒိၣ် မ့တမ့ၢ် တၢ်စူၤကျါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
Erin စံးဝဲဒၣ်, နမ့ၢ်အဲၣ် တၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်အဆၢကတီၢ်ဒီး ဟးဆှဲး ပှၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တခီ, နကဘၣ်ဟးဆှဲးဝဲဒၣ် တၢ်လဲၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဖဲ ကၠိပျၢ်ကသုၣ်အခါဒီး ရဲၣ်ကျဲၤပာ် နတၢ်လဲၤကျဲအံၤမူးမူးနီၣ်နီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“နကလဲၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲတၢ်လီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်နလိၣ်ဘၣ် 4W သိလ့ၣ်ဧါ? တၢ်လီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်နလဲၤစိာ်ဃုာ်ဒီး နဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢနဘုၣ်အီၤဖဲဟံၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်သ့စ့ၢ်ဧါ? နကဘၣ်ဆဲးကွၢ်ဆိပာ်စၢၤဝဲဒၣ် မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤ, ပီၣ်လဲၣ်နံၤ လပီအထီၣ်အလီၤအတၢ်အိၣ်သး ဒီး ဟီၣ်ကဝီၤလၢနကလဲၤအီၤန့ၣ် ထီဘိန့ၣ် မၤလီၤတံၢ်လၢ နတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဒီး နသိလ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးမူးမူးနီၣ်နီၣ်. နလဲၤတၢ်ဒီတဘျီ နလဲၤတုၤဒီးတၢ်လီၢ်ပှဲၤ, တၢ်အိၣ်သးဒံးန့ၣ် နတအဲၣ်ဒိးလၢအကကဲထီၣ်ဘၣ်.”
နတၢ်လဲၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲဖဲပှၢ်ပူၤ မ့မ့ၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီတခီ နကဘၣ်လဲၤစိာ်တၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်န့ၣ်, Jon ဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဃုထၢတၢ်လီၢ်လၢအညီဒီးယိယိဖိ လၢနတလိၣ်ဘၣ်လဲၤစိာ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢအကီအခဲအါအါဘၣ်, ဒ်သိးဒီး တၢ်လဲၤစိာ်ဒၣ်ထဲ ဒဲဖိတဖျၢၣ်, လီၢ်မံဒါတဘ့ၣ်, ယၣ်လုာ်တခါဒီး မ့ၣ်အူတခါန့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်မၤအီၤအကျိၤအကျဲဒ်အံၤန့ၣ်, လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်န့ၣ် နလဲၤအီၣ်တၢ်ဖဲ လီၢ်ကဝီၤ တၢ်ဆါသံးကျးအပူၤသ့န့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်လဲၤဟးကသုၣ်ဆူမဲာ်ညါတဘျီအဂီၢ်န့ၣ်, နကတဲာ်ကတီၤပာ်နသးသ့လၢ နဘိၣ်ထီၣ်ပာ်ဒီးတၢ်အီၣ်ဒီး တၢ်ပီးတလီလၢနကလိၣ်ဘၣ်သူအီၤ လၢတၢ်ကတဲာ်ကတီၤဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
ဒီးထီဘိန့ၣ် ဘိၣ်ထီၣ်ပာ်တၢ်ပီးတၢ်လီတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဘၣ်လိာ်သးဒီးမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤအဂီၢ်.
“တၢ်ကိၢ်သဟီၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢအကါဒိၣ်တခါ- မၤလီၤတံၢ်လၢနအိၣ်ဒီး ကူသိးလၢအဘၣ်လိာ်သးဒီးအီၤ, ဒီးလီၢ်မံယၣ်လုာ်လၢအဘၣ်လိာ်သးဒီးတၢ်ကိၢ်သဟီၣ် လၢနကဘၣ်တူၢ်ဘၣ်အီၤလၢမုၢ်နၤခီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲ အဆိကတၢၢ်တဘျီသ့ၣ်တဖၣ် အါတက့ၢ် တၢ်လီၤကမၢကမၣ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ်ဒီးတၢ်ချံၣ်လၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲတၢ်ပီးတၢ်လီမနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢနကြၢးလဲၤစိာ်အီၤလဲၣ်?
- ဆိကမိၣ်ထီၣ်ပာ်တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲပီးလီလၢနကလိၣ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်, ပၣ်ဃုာ်ဒီးလီၢ်မံဒဲ, လီၢ်မံပီးလီ, စီၤနီၣ်ခိၣ်ဒီးခးဆ့ၣ်နီၤသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်ပီးလီဒီးတၢ်အီၣ်.
- တၢ်ပီးတၢ်လီလၢတၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤနီၣ်နီၣ် လၢအပၣ်ဃုာ် ထံ, လီၢ်မံဒဲ, ယၣ်လုာ်, လီၢ်ဒါဒီး လီအ့ၣ်မ့ၣ်အူ —ဒးမံတဖျၢၣ်.
- ဘိၣ်အါထီၣ်ဒီးတၢ်ပီးတၢ်လီအပိၣ်တနီၤ. ဒ်သိးလၢ Mark စံးဝဲဒၣ်အသိး, “နမ့ၢ်လဲၤနီသိလ့ၣ်ဆူတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲအလီၢ်န့ၣ်, ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်နသိလ့ၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်လီၢ်ကအိၣ်ဖးအါညါ, အဃိ လဲၤစိာ်ဃုာ်ဒီး ယၣ်လုာ်အပိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, ခိၣ်သခၢၣ်လၢနသူအီၤဖဲဟံၣ်လၢအဂ့ၤတခါ.
- တၢ်လီၢ်မ့ၢ်တြီၢ်တခီ ဆိကမိၣ်ပာ်လၢကလဲၤစိာ်ဃုာ်ဒီး လီၢ်မံဒါ မ့တမ့ၢ် လီၢ်မံဒါလၢတၢ်အူကဖိထီၣ်အီၤသ့ လၢအကံၢ်အစီထီၣ်ဘးဂ့ၤဂ့ၤတခါ.
- ဘိၣ်ထီၣ်ဃုာ်ဒီး ကသံၣ်လၢ အကတြီဆၢ တၢ်ဖိလံၤဖိဃၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, လဲၤစိာ်ဃုာ်ဒီး ကသံၣ်ဖူဒီသဒၢမုၢ်ကိၢ်(sunscreen), ကသံၣ်ကသီပီးလီလၢဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်လိၣ်သူအီၤအဂီၢ်, ဒီး လဲၤစိာ်ဃုာ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဂီၢ်, ဒ်သိးဒီး တခွဲဘိ ပီးလီ မ့တမ့ၢ် တၢ်လိာ်ကွဲ ပီးလီတခါခါ.
- စိၤလဲၤထီၣ်လဲၤထီခဲအံၤ တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲတၢ်ပီးတၢ်လီ လၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ဒီးတၢ်ဘီၣ်တၢ်ညီအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်အါမး, ဒိးသန့ၤထီၣ်ဒၣ်အသးလၢ တၢ်လီၢ်လီၤဟိဒီးကျိၣ်စ့န့ၣ်လီၤ.
- နကလဲၤစိာ်ဃုာ်တၢ်ပီးတၢ်လီလၢအဃၢဧါ မ့တမ့ၢ် အဖှံဧါ မ့တမ့ၢ်လၢအပှ့ၤအိၣ်ဖဲနပှ့ၤအီၤန့ၢ်ဧါန့ၣ်နဘၣ်ဆၢတဲာ်အီၤ.
- တချုးနဟးထီၣ်လဲၤတၢ်ဒ်ဘၣ်န့ၣ် ဆီလီၤ ထီထီၣ် မၤကွၢ်ပာ်နတၢ်ပီးတၢ်လီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲနဟံၣ်.
- ဃုထၢနတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲလီၢ်မူးမူးနီၣ်နီၣ်, မၤလီၤတံၢ်လၢ နတၢ်လီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်အမ့ၢ်တၢ်ပၢၤခိၣ်ဧါ, ထံလုၢ်ဘၢတၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဧါ, အဘူးဒီးကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂုၤအဂၤ ဒ်သိးသ့ၣ်ထူၣ်သ့ၣ်ဒ့လီၤတဲကၢ်လီၤသ့ဧါ, တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲလုၢ်လၢ်လၢအဂ့ၤန့ၣ်အခီပညီမ့ၢ်မနုၤလဲၣ်?
Erin စံးဝဲဒၣ် တၢ်အရ့ဒိၣ် ဒ်သိးသိးတခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ပာ်ကဲ ပှၤဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲ အဂုၤအဂၤဖဲနခိၣ်နဃၢၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး မၤပိာ်ထွဲလီၢ်ကဝီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
“တဘၣ်မၤသီၣ်မၤသဲတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်တဂ့ၤ, လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲတၢ်မ့ၢ်ခံးလီၤလံအခါဒီး ဂီၤဂီၤအဆၢကတီၢ်. ဒီးဖဲနမ့ၢ်ဆီလီၤ နဒဲန့ၣ် တသ့ဖဲအသ့န့ၣ် ဆီလီၤအီၤအဒ့ၢ်စၢၤမ့ၢ်ယံၤဒီး ပှၤဂုၤပှၤဂၤ, တဘၣ်မၤလဲၢ်ထီၣ် နတၢ်ဟးကသုၣ်အလီၢ်အံၤ ယံၤတလၢတဂ့ၤ, ဒီးတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲတၢ်လီၢ်အံၤအတၢ်သိၣ်တၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ထီဘိန့ၣ်ဟံးဃာ်ကျၢၤဒီးမၤထွဲအီၤ.”
ဖဲဟးကသုၣ်ကသီဆီလီၤဒဲအခါန့ၣ် တဘၣ်တၢၤကြီတၢ်ကမှံၤတဂ့ၤ, တဘၣ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိထူလံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဂ့ၤ, ဒီး နတၢ်ကမှံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်က့ၤစိာ်အီၤဆူနဟံၣ်.
“တသ့ဖဲအသ့န့ၣ် တဘၣ်ပာ်တ့ၢ်တၢ်နီမံၤတဂ့ၤ. ဘိၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ကိးမံၤဒဲးလၢနဟဲစိာ်န့ၢ်အီၤလၢနဟံၣ်ဒီး ပာ်တ့ၢ်တၢ်အိၣ်ကသုၣ်ဆီလီၤဒဲလီၢ်အံၤ ဒ်သိးအလီၢ်လီၢ်နဟဲတုၤအခါ မ့တမ့ၢ် ဂ့ၤန့ၢ်ဒ်လၢနထံၣ်န့ၢ်အီၤအခါတက့ၢ်. ဖဲသ့ၣ်ပှၢ်ပျံၤကွီၤကရၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်, တၢ်ကိးမံၤဒဲး ဘၣ်တၢ်ဒီသဒၢဃာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. အဃိ နမ့ၢ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိ မ့တမ့ၢ် မၤဟးဂူာ်ဟးဂီၤ တၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဒီသဒၢပာ်အီၤအံၤန့ၣ် တၢ်ဟံးနၤအရ့လၢနဘၣ်တၢ်ကမၣ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.”
နမ့ၢ်သူ မ့ၣ်အူစဲး—ကၠၢၤနရ့ထၢၣ် တခီ, Jon စံးဝဲဒၣ်လၢ နကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးဒီး အတၢ်ကလုၢ်သီၣ်သတြုးန့ၣ်လီၤ.
“သ့ၣ်ပှၢ်ပျံၤကွီၤကရၢၢ်အိၣ်အါမးလၢတပျဲနလဲၤစိာ်ဃုာ်ဒီး မ့ၣ်အူစဲး—ကၠၢၤနရ့ထၢၣ်ဘၣ်, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်မ့ၢ်ပျဲလၢနကလဲၤစိာ်အီၤတခီ, တၢ်လၢမ့ၣ်အူစဲးန့ၣ် ညီနုၢ်န့ၣ် တၢ်ကဘၣ်ပံာ်သံကွံာ်အီၤဖဲ ၇နၣ်ရံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးသိးဒီး တၢ်သးဝံၣ် တၢ်ဒ့တၢ်အူ လၢတၢ်အိးထီၣ်အီၤဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအီၤဒ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဆိကမိၣ်န့ၢ်တၢ်လၢ ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအအိၣ်ဒီးအဖိဆံးသ့ၣ်တဖၣ်လၢအလိၣ်ဘၣ်မံဆိဆိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
Mark သးလီၤပလိာ်ဃုာ်ဝဲဒီးတၢ်ဘျၢအံၤ ဒီးစံးဝဲဒၣ် တၢ်ကွၢ်န့ၢ်တၢ်လၢခိၣ်ဃၢၤအဂီၢ်န့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်လဲၤခီဖျိ အမုာ်အဂ့ၤလၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်ကုၢ်လီၤမ့ၣ်အူဖဲတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲအလီၢ်အခါန့ၣ် အဝဲဟ့ၣ်ပလီၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်လၢ ကအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီန့ၣ်လီၤ.
“လီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ, တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်ဖးဒိၣ်တခါ, တၢ်မ့ၢ်ကုၢ်လီၤမ့ၣ်အူ ဖဲတၢ်ချၢ လၢအတမ့ၢ်ဖဲတၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤအလီၢ်ဘၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ပှၢ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်သ့ဝဲဒၣ် လၢအကဲထီၣ်အါဝဲဒၣ်ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
ကဘၣ်ကုၢ်လီၤမ့ၣ်အူထဲဒၣ်ဖဲ တၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤအလီၢ်ဒီး တချုးနဟးထီၣ်ကွံာ်ဘၣ်န့ၣ် မၤလီၤတံၢ်လၢ နမၤပံာ်ကွံာ်အီၤ မူးမူးနီၣ်နီၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲအဂ့ၢ်န့ၣ် နဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ဖဲလဲၣ်?
- တချုးနလဲၤဆူတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲအလီၢ်ဒ်ဘၣ်အခါ ဃုသ့ၣ်ညါပာ်လီၢ်ကဝီၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဖဲလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲအပူၤ.
- ဆဲးကွၢ်တၢ်တြီတၢ်ကုၢ်လီၤမ့ၣ်အူဒီး ဆၢကတီၢ်အခါဖဲန့ၣ်တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအပၣ်ဃုာ်မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဖဲတၢ်ထိၣ်ဒွးမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်အလီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤ.
- လဲၤနုာ်လီၤကွၢ်ဃုတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢခံကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဖဲတၢ်ဟးကသုၣ်ဆီလီၤဒဲအဟီၣ်ကဝီၤလီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤ မ့တမ့ၢ်ဖဲ သ့ၣ်ပှၢ်ပျံၤကွီၤကရၢၢ် အလီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤ.
- လၢတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးအဂီၢ် လဲၤနုာ်လီၤသံကွၢ်တၢ်ဖဲလီၢ်ကဝီၤသ့ၣ်ပှၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဝဲၤဒၢး မ့တမ့ၢ် ဖဲပှၤတမှံၤတၢ်ဟးကသုၣ်ကသီ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဝဲၤလီၢ်.
- လၢတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဖဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤအဂီၢ်ဒီး တၢ်လီၢ်လၢတၢ်သ့ၣ်ညါအီၤစှၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် လဲၤနုာ်လီၤသံကွၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဖဲ လီၢ်ကဝီၤ ပှၤဟးကသုၣ်တၢ်လီၢ်လၢအအိၣ်ဘူးကတၢၢ်ဒီးတၢ်လီၢ်လၢနကလဲၤအီၤ.
ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.
နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ australiaexplained@sbs.com.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
