Key Points
- အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ IVF ကသံၣ်ဒၢးခဲလၢာ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ပာ်ကီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲ ပဒိၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ လီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤန့ၣ်လီၤ
- ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဃုထၢ ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်အဂ့ၢ် ကသံၣ်ဒၢးန့ၣ် ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးအိၣ်ဝဲအကလုာ်အါမးန့ၣ်လီၤ
- ပဒိၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်အဂီၢ်တၢ်မၤစၢၤဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ် နကဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤစ့ၢ်ဧါန့ၣ် မၤလီၤတံၢ်လၢ နဆဲးကွၢ်အီၤတက့ၢ်
- တၢ်မၤန့ၢ် ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးန့ၣ် မၤစၢၤနၤလၢ နကနၢ်ပၢၢ်ဒီး ကအိၣ်ကတီၤပာ်သး လၢတၢ်အဆၢ ကဟဲထီၣ် တခါဂ့ၤတခါဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ
တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
- How do I choose an IVF clinic?
- Who provides my IVF treatment?
- Is IVF expensive?
- Is IVF the only option?
- Will I receive support when choosing?
IVF, မ့တမ့ၢ် In Vitro Fertilisation, န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ပှၤအိၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ လၢအအဲၣ်ဒိးကဲထီၣ်မိၢ်ပၢ်အါဒံအါဂၤအဂီၢ် ကျဲခီတဘိန့ၣ်လီၤ.
လၢပှၤတနီၤနီၤအဂီၢ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် လဲၤခီဂာ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် ဖိအိၣ်တန့ၢ်ဘၣ် အတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢပှၤအဂုၤအဂၤ အါမးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်အိးထီၣ်တြဲၤတခါလၢ ပှၤလၢအသူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢမုၢ်ခွါက့ၢ်ဂီၤလီၤဂာ်လိာ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် မ့တမ့ၢ် ပှၤလၢအအဲၣ်ဒိးကဲ မိၢ်ထဲတဂၤ ပၢ်ထဲတဂၤသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ကမၤန့ၢ်ဘၣ်ဖိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢ ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢတဘ့ၣ်စုာ်စုာ် — IVF အတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤဆီလိာ်အသးအဃိ, ဖဲအစးထီၣ်သီအခါန့ၣ် အတၢ်ကူစါဘျါအကျိၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဘံဘူအသးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲတၢ်ပာ်ဖျါအံၤအပူၤန့ၣ်, ပနီၤဖး ဃဲၣ်လီၤဝဲဒၣ် တၢ်လဲၤခီဖျိ IVF တၢ်ကူစါယါဘျါ ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအခါ ဘၣ်မုၢ်လၢ်ပာ်တၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ် အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် IVF ဖိသၣ်ဆံးအဆိကတၢၢ်တဂၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဖဲ ၁၉၇၈နံၣ်အခါ, ဆီတလဲကွံာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါ ဖိအိၣ်တန့ၢ်ဘၣ် အခါဆူညါန့ၣ်လီၤ.
မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ, In Vitro Fertilisation န့ၣ် တၢ်သူအီၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ် သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်, ဒီး အီစထြ့စယါကီၢ်အံၤ ပၣ်ဃုာ်ဖဲထံကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါလၢ တၢ်သူဝဲဒၣ် IVF တၢ်ကူစါယါဘျါ ဒီး တၢ်သူအီၤအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ် အိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲတၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလၢခံကတၢၢ် အတၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်, ၂ဝ၂၂နံၣ်အတီၢ်ပူၤ ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ ၁၆ဂၤအကျါတဂၤန့ၣ် တၢ်မၤန့ၢ်အီၤလၢ IVF အကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤ.
သရၣ်မုၣ်ဒိၣ်စိ Georgina Chambers မ့ၢ်ဝဲ National Perinatal Epidemiology and Statistics Unit ပှၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အခိၣ်ဒိၣ်တဂၤဖဲ University of New South Wales ဖၠၣ်စိမိၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲပၢဆှၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ် Australian and New Zealand Assisted Reproduction Database, လၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤဒ်သိး ANZARD န့ၣ်လီၤ.
Professor Chambers စံးဝဲဒၣ်, ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ပတီၢ် တၢ်သြီနုာ်စရီတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအံၤ လူၤပိာ်ထွဲ မၤနီၣ်မၤဃါဝဲဒၣ် IVF အတၢ်မၤကိးခါဒဲးလၢ တၢ်မၤအီၤသကုၤ အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီး နယူစံၣ်လဲကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
“ပဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် လုၢ်လၢ်ဟဲ တၢ်ဆၢကတီၢ် အမျးကယၤ ၁ဝဝ ပှဲၤပှဲၤ, ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်, မ့ၢ်တမၤဒ်အံၤဘၣ်တခီ အတဘၣ်လိာ်အသးဒီးအဝဲသ့ၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီအကျိၤအကျဲဘၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ် လံာ်ပျဲအတၢ်သးလီၤပလိာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ် လၢတၢ်ကထုးထီၣ်စရီအဂီၢ်, တၢ်ကမၤတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအဂီၢ်, တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ကသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ် အီစထြ့လယါကီၢ် IVF တၢ်ကူစါယါဘျါအဂ့ၢ်အဂီၢ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ် yourivfsuccess.com.au အလီပှာ်ယဲၤသန့, လၢအမ့ၢ်လီပှာ်ယဲၤသန့တခါလၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ကဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ဃး IVF တၢ်ကူစါယါဘျါအဂ့ၢ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်န့ၢ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ပၢနုာ်လီၤအီၤဖဲ yourivfsuccess.com.au လီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤ, လၢအမ့ၢ်လီပှာ်ယဲၤသန့တခါလၢ အီစထြ့လယါပဒိၣ် ဟ့ၣ်လီၤကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်ဖိတန့ၢ်ဘၣ်ဂ့ၢ်ဝီ ကသံၣ်ဒၢးသ့ၣ်တဖၣ် အနီၣ်ကစၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်န့ၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
University of New South Wales ပာ်ဖှိၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤ လၢကျိၤကျဲ လၢပှၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်နုာ်လီၤ ဃုသ့ၣ်ညါအီၤသ့န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဂ့ၢ်နီၣ်နီၣ်လၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်မၤလိန့ၢ်အီၤသ့ဖဲလီပှာ်ယဲၤအံၤအပူၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်?
ပှၤနုာ်လီၤကွၢ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲဒၣ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် IVF အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး သူတၢ်ပီးတၢ်လီအံၤ လၢအဘၣ်လိာ်အသးဒီးအဝဲသ့ၣ်နီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပီးတၢ်လီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အကျါ တခါန့ၣ် မၤစၢၤပိာ်မုၣ်လၢအနုာ်လီၤမၤ IVF သ့ၣ်တဖၣ် ကန့ၢ်ဘၣ်ဖိအဂီၢ် အတၢ်အိၣ်သး ခွဲးယာ်အိၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ် လီမုၢ်ပျီ စဲးဒွးနီၣ်ဂံၢ် လၢအပျဲဝဲပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကဒိလီၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ ဘၣ်ဃးဒီး အဝဲသ့ၣ်အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲအဂ့ၢ်, လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး အဝဲသ့ၣ်သးနံၣ်, အဝဲသ့ၣ် အဝၤ မ့တမ့ၢ် အမါ သးနံၣ်, တၢ်ဆါမ့ၢ်အိၣ်တခီ တၢ်ဆါမနုၤလဲၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်အီၤ, ဒီးအပူၤကွံာ်လၢညါ အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်မၤဘၣ် IVF တၢ်ကူစါယဘျါတခီ အဘၣ်ကွဲးလီၤပာ်ဖျါအီၤ, ဒီးဖဲန့ၣ်အလီၢ်ခံ ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢအဝဲသ့ၣ်နီၣ်ကစၢ်တဂၤစုာ်စုာ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဖီခိၣ်န့ၣ် တၢ်ကတယာ်ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ် တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အိၣ်ထဲလဲၣ်လၢ အကန့ၢ်ဘၣ်အဖိ ဖဲတၢ်ကမၤကွၢ် IVF တဘျီအံၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.”
ယကဘၣ်ဃုထၢ IVF ကသံၣ်ဒၢးဒ်လဲၣ်?
အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ ကသံၣ်ဒၢးခဲလၢာ် IVF အတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးအိၣ်ဂ့ၤဂ့ၤ အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၤပာ်ဖျါအီၤဆူကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ် ခီဖျိ တၢ်ပာ်ဖျါအီၤဖဲ အီးလဲ တၢ်ပာ်ကီၤနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးစရီအပူၤန့ၣ်လီၤ.
“ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ဃုသ့ၣ်ညါဝဲသ့ခီဖျိတၢ်ဃုသ့ၣ်ညါ ကသံၣ်ဒၢးအမံၤ မ့တမ့ၢ် ဃုကွၢ်အီၤဖဲအဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကဝီၤအပူၤ မ့တမ့ၢ် ကွၢ်ဃုအီၤဖဲ ကသံၣ်ဒၢးလၢအအိၣ်ဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ် အအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒီး ကသံၣ်ဒၢးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဖျၢၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ် ပဟ့ၣ်လီၤဝဲဒၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါ တၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘး အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလၢပထိၣ်သတြီၤအီၤဒီး အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ် IVF ခဲလၢာ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပတီၢ် တၢ်ထိၣ်ဃူအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအီၤဒ်အံၤအဃိ ဟ့ၣ်လီၤဝဲ ပှၤဆါသ့ၣ်တဖၣ် ကျိၤကျဲ တၢ်ထိၣ်သတြီၤ IVF ကသံၣ်ဒၢး လၢအဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ် သ့ၣ်တဖၣ် တချုးလၢအဝဲသ့ၣ်လဲၤဆူကသံၣ်ဒၢးအဂုၤအဂၤဒ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.”
Petra Wale မ့ၢ်ဝဲဒၣ် Fertility Society of Australia and New Zealand ကရၢ, အကရၢခိၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲအထူအထံးအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်န့ၢ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤလိတၢ်လီၤလီၤဆီဆီလၢအဘၣ်ဃးဒီး ပှၤကညီဖိအိၣ်တန့ၢ်ဘၣ် တၢ်လီၤတူာ်ဖိလီၤတူာ်လံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ် တၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးအိၣ်ဂ့ၤဂ့ၤ အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ထဲ တၢ်ဆိကမိၣ်ပာ်တၢ်ဂီၤအံၤ အက့ၢ်အဂီၤတနီၤန့ၣ်လီၤ.
Dr Wale, ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါပှၤဆါသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အကသံကွၢ် ပှၤဖိအိၣ်တသ့ဘၣ် ကသံၣ်ဒၢးသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အပၣ်ဃုာ်တၢ်သံကွၢ်ဒ်သိး:
- နီၣ်ကစၢ်တဂၤတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်အပတီၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤ
- တၢ်ပာ်ဖျါတၢ်ဂ့ၢ်ရှဲရှဲဒီး စဲအ့ၣ်ကျိၤကျဲတၢ်ပူၤဖျဲးအဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်
- တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲၤကျိၤလၢအအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်
- တၢ်ကူစါယါဘျါအကျိၤအကျဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤပာ်အီၤ ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်တၢ်လိၣ်ဘၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲးအိၣ်တအိၣ်
- လုၢ်လၢ်ဆဲးလၤတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဖီခိၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပာ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်သးအီၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ် တအိၣ်
IVF တၢ်ကူစါယါဘျါန့ၣ် နတၤတဂၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤလဲၣ်?
ဖဲနုာ်လီၤမၤန့ၢ် ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်အဂီၢ် တၢ်ကူစါယါဘျါအခါ, နကမၤသကိးဘၣ်တၢ်လိၤလိၤ မ့တမ့ၢ် လၢအခီဖျိသးတဆီ ဒီး ကရူၢ်အါမး လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကသံၣ်ကသီ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး ကသံၣ်သရၣ်လီၤဆီ လၢပှၤဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်အဂ့ၢ် လၢအမ့ၢ်ပှၤလၢအကသမံသမိးနၤဒီး နုာ်လီၤမၤစၢၤတၢ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤ, ဃုာ်ဒီး နၢးစ် လၢအဘၣ်ဃး ပှၤဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်အဂ့ၢ်, ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၤတၢ်ဘၣ်ဃး တၢ်ဒုးဟုန့ၢ်ဖိသၣ် မ့တမ့ၢ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖိသၣ်ဒီးစဲအ့ၣ်အကျိၤအကျဲ ဖဲစဲအ့ၣ်တၢ်မၤကွၢ်ကသံၣ်ဒၢးပူၤ ဒီး ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတၢ်လၢ ပှၤဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လၢ IVF န့ၣ်အပှ့ၤဒိၣ်စ့ၢ်ဧါ?
တၢ်ကူစါယါဘျါ ဖိအိၣ်တန့ၢ်ဘၣ် ဖိလီၤတူာ်အဂီၢ်န့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ဒီး IVF ဒီး တၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့အိၣ်အါဝဲန့ၣ်လီၤ. အါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ပှဲၤပှဲၤ, မ့တမ့ၢ် ဘၣ်တခီ အစှၤအကတၢၢ် ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲအဘူးအလဲတနီၤ ခီဖျိ အဝဲသ့ၣ် နီၣ်ကစၢ်တဂၤပၢ ဆူၣ်ချ့တၢ်အုၣ်ကီၤတဆီန့ၣ်လီၤ.
ပှၤဆါလၢ တၢ်ပာ်ပနီၣ်အတၢ်အိၣ်သးထီၣ်ဘးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ဃ့ထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲဒၣ် တၢ်မၤစၢၤလၢ Medicare အအိၣ်ကန့ၢ်ဝဲတနီၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးနကီၢ်စဲၣ် မ့တမ့ၢ် ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ ဆူၣ်ချ့ဝဲၤကျိၤန့ၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကဟ့ၣ်လီၤနၤ ပဒိၣ်ဝဲၤကျိၤ ကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်အအိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် နကနၢ်ပၢၢ်အီၤအဂီၢ် အရ့ဒိၣ်လၢနကဘၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီး နကသံၣ်သရၣ်န့ၣ်လီၤ.
သရၣ်ဒိၣ်စိသဃဲၤ Alex Polyakov မ့ၢ်ဝဲစၢၤသွဲၣ်ဂ့ၢ်ဝီ ပတီၢ်ထီပှၤတၢၣ်ပီၣ်ကူၣ်လိာ်တၢ်ဖဲ Royal Women’s Hospital တၢ်ဆါဟံၣ်တဂၤ, လၢအမ့ၢ် ဖိအိၣ်သ့ဘၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါ ဝဲၤကျိၤ လၢအအိၣ်ဖဲ ဝံးထိရံယါအပူၤ ခီဖျိပဒိၣ်ဆူၣ်ချ့သနူတဆီန့ၣ်လီၤ.
“ဝဲၤကျိၤအိၣ်ဝဲတခါလၢ တၢ်ကိးအီၤ Public Fertility Service လၢအတူၢ်လိာ် လံာ်ဆှၢဃီၤ လၢကသံၣ်သရၣ်ထီရီၤဆှၢလီၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ်. ဖဲန့ၣ်အလီၢ်ခံ ပှၤဆါသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤဒီး မၤန့ၢ်တၢ်ဃိထံခဲလၢာ် ဒီး ညီနုၢ်န့ၣ် ပိာ်ထွဲထီၣ်အသးဒီးတၢ်ကူစါယါဘျါတခါခါ ဒ်အလီၢ်အိၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.”
IVF န့ၣ်မ့ၢ်ကျဲလၢအအိၣ်ထဲတဘိဧိၤဧါ?
Associate Professor Polyakov စံးဝဲဒၣ် “တၢ်အရ့ဒိၣ်လၢကဘၣ်သ့ၣ်နီၣ်အီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ IVF န့ၣ်အတမ့ၢ် အပတီၢ်အဆိကတၢၢ်တခါဘၣ်. နီၣ်နီၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ကူစါယါဘျါကျိၤကျဲလၢခံကတၢၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဒုးထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်ပိာ်မုၣ်အဒံၣ်ဒီး ဒၢလီၢ်အပူၤ တၢ်ပၢနုာ်လီၤ ပိာ်ခွါအချံထံန့ၣ် မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲ ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါအကျိၤအကျဲတနီၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲယဃုထၢလၢကမၤ IVF အခါ ယကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤစ့ၢ်ဧါ?
ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢ နကီၢ်စဲၣ် မ့တမ့ၢ် ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢအဖီခိၣ်, တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဘၣ်ဃး ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်န့ၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကဘၣ်မၤထွဲအီၤဒ်သဲစးတၢ်ဘျၢအသိး လၢတၢ်မၤန့ၢ် တၢ်ကူစါယါဘျါဘၣ်ဃး တၢ်ကန့ၢ်ဘၣ်စၢၤသွဲၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
Dr Wale စံးဝဲဒၣ် နီၣ်သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်ဆူၣ်ချ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်အရ့ဒိၣ်တခါ, မ့ၢ်လၢအမၤစၢၤဝဲၣ် ပှၤကညီလၢ အဘၣ်လဲၤခီဖျိ တၢ်တာ်တၢ် တၢ်ကီတၢ်ခဲ ဖဲအဝဲသ့ၣ်တၢ်ရ့လိာ်အပူၤဒီး မၤတၢ်ဆၢတဲာ် ဖဲလၢအဝဲသ့ၣ်မၤန့ၢ် ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ် တၢ်ကူစါယါဘျါအံၤအခါန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်လီၤဆီခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
“ပှၤဆါသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဘၣ်နးဘၣ်ဖှီၣ်န့ၣ်, တၢ်အံၤအတမ့ၢ်လၢ တၢ်အံၤအတကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဘၣ် တမ့ၢ်ဘၣ် — တၢ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်ထဲတၢ်ပနီၣ်တခါလၢ အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်ဃုမၤန့ၢ် တၢ်မၤစၢၤန့ၣ်လီၤ.”
သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအကဲထီၣ်ညီနုၢ်တခါန့ၣ်လီၤ. တမ့ၢ်တၢ်တခါလၢအဘၣ်လီၤမဲာ်ဆှးဘၣ်.
Dr Wale စံးဝဲဒၣ်, “ပှၤကရၢကရိ ကိးခါဒဲးအပူၤ, လုၢ်လၢ်ဆဲးလၤကိးမံၤဒဲးဒီး ကလုာ်ဒူၣ်ကိးကလုာ်ဒဲး လဲၤခီဖျိဘၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ.”
“တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ တၢ်အိၣ်ဘၣ်ဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးခွဲးယာ်တခါဒီး ပှၤတဂၤဂၤလၢ အအဲၣ်ဒိးမၤန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အံၤန့ၣ် တၢ်ကြၢးဘၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤဒီး ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်:တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢအညီနုၢ် မၤအသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး ရှဲရှဲဒီးနတၢ်အိၣ်သးအဂီၢ် ဆဲးကျိးဘၣ်နကသံၣ်သရၣ်တက့ၢ်.
ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.
နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ australiaexplained@sbs.com.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
