ဖဲတၢ်ထီဒါပှၤကၠူကလုာ်သနူဒီးပှၤတဝၢတၢ်ဖိးတံၢ်စဲဘူး တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါကရၢသဘျ့ အတၢ်နၢ်ဟူဘၣ်ဃး အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ တၢ်ထီဒါပှၤကၠူကလုာ်သနူအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်အါမးဒီး ပှၤမၤကမၣ်သဲစးကွီၣ်မ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤပကတဲသကိးအီၤ လၢအဘၣ်လိာ်သးဒီးသးနံၣ် လၢကျိၤကျဲဒ်လဲၣ်?
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
Amanda Gordon မ့ၢ်ဝဲကသံၣ်ဒၢးသးဂ့ၢ်ဝီပီညါ ကသံၣ်သရၣ်မုၣ်တဂၤ ဒီးအဝဲတဲဘၣ် SBS Examines တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ အခဲအံၤန့ၣ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲဃ့တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးဖဲအအိၣ်အါထီၣ် လၢအမ့ၢ် အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်တဲဘၣ်ဃး တၢ်ထီဒါပှၤကၠူကလုာ်သနူအဂ့ၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်အဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖိဒံဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟဲသံကွၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သံကွၢ်ဒ်သိး, ဘၣ်မနုၤအဃိပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် သးဟ့ ကၠူလဲၣ်? ပတၢ်ပူၤဖျဲးအိၣ်စ့ၢ်ဧါ? ဖဲပကၠိန့ၣ် ဘၣ်မနုၤအဃိလၢ အအိၣ်ဒီး ပှၤအိၣ်ခိးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်?
အဝဲစံးဝဲဒၣ် ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ ဖိသၣ်သးနံၣ်လီၤဆီလိာ်သးအဖီခိၣ် တၢ်ခီဆၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အကလီၤဆီလိာ်အသးန့ၣ်လီၤ.
Olga Weintraub Elia လၢအမ့ၢ် ဖိသၣ်ဆံးကၠိသရၣ်မုၣ်တဂၤဒီး မ့ၢ်ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတၢ်တဂၤဖဲ ဖိသၣ်ဆံးတၢ်မၤလိအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အသးမ့ၢ်စၢ်ဒ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲ တၢ်သူၣ်ကညီသးကညီတၢ် ဒီး တၢ်အိၣ်လီၤလိာ်သးအကလုာ်အါမးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲဒၣ်, “နတလိၣ်ဟ့ၣ်လီၤဒုးသ့ၣ်ညါအီၤလၢ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ရှဲပၠးအကျိၤအကျဲသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်, တၢ်လၢနတဲအီၤသ့န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်လၢအဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါအဂ့ၢ်, တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံာ်အဂ့ၢ်, ဒီး တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ယူၤယီၣ်ပာ်ကဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
Shoshana လၢအမ့ၢ် ကၠိသရၣ်မုာ်တဂၤစံးဝဲဒၣ် တၢ်တဲသကိးဘၣ်ဃး တၢ်ထီဒါပှၤကၠူကလုာ်သနူအဂ့ၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ကီတခါလၢ နကဘၣ်နဲၣ်ကျဲ တဲသကိးအီၤဒီး ပှၤဆံဆဲၣ်နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ထံၣ်ဘၣ်ဖုးတၢ်ထီဒါပှၤကၠူအကလုာ်သနူအခါဘၣ်, မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲအဝဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ထီဒါပှၤကၠူအကလုာ်သနူအခါန့ၣ်လီၤ.
Shoshana စံးဝဲဒၣ် အဝဲအပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ် အါစုအါဘျီန့ၣ် ဟ့ၣ်နီၤလီၤဘၣ်ဝဲတၢ်လီၤနံၤသ့ၣ်တဖၣ် မ့တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဖဲလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲအပူၤ လၢအတသ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ အတၢ်ဟဲလီၤန့ၢ် အခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် နတဲတၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်သ့ဝဲဒၣ်, ဖဲလၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်ဂ့ၢ်လၢအလီၤဂာ်ဒ်သိး တၢ်ထီဒါပှၤကၠူကလုာ်သနူဒီး တၢ်အဲၣ်ကလုာ်ဒွဲသနူအဂ့ၢ်န့ၣ်, ဟ့ၣ်လီၤအဝဲသ့ၣ်ဒီးတၢ်အဒိအတဲာ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဆိကမိၣ်လၢအိၣ်ဒီးအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ် အိၣ်ဖျါလီၤဂာ်ဒ်လဲၣ်.”
တနွံအံၤ SBS Examines တၢ်ပာ်ဖျါအကူာ်အံၤအပူၤန့ၣ်, ပသံကွၢ် — တၢ်ထီဒါကၠူကလုာ်သနူအဂ့ၢ်န့ၣ်ပကြၢးတဲပၠးဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်လဲၣ်?
ပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိလၢအကွၢ်ဃုတၢ်ဂ့ၢ်ကီ အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ဆဲးကျိးဒီး Lifeline သ့ဝဲဒၣ်ဖဲ လီတဲစိနီၣ်ဂံၢ် ၁၃ ၁၁ ၁၄ သ့ဝဲဒၣ်အသိး ဆဲးကျိးဒီး Kids Helpline ဖဲလီတဲစိနီၣ်ဂံၢ် ၁၈ဝဝ ၅၅ ၁၈ဝဝ သ့ဝဲဒၣ် လၢပှၤသးစၢ် သးနံၣ် ၂၅နံၣ်ဆူအဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
