One Nation အဲၣ်ဒိးဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးတစိၢ်တလီၢ်နီၣ်ဂံၢ်တုၤလၢ ၇၅ဝ,ဝဝဝ

ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn

မ့မ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ် လၢအစိာ် တစိၢ်တလီၢ် လံာ်ခီကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ကဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤကွံာ် တုၤလၢ ၁ဝဝ,ဝဝဝ ဘျဲၣ်, ဒီး မ့မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိန့ၣ် တဒိးန့ၢ်လၢၤ လံာ်ခီကီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပဒိၣ်, ပှၤထီဒါတၢ်ကရၢ, ဒီး စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်ခိၣ်နၢ်တနီၤ ပဲၤအၢဝဲဒၣ် သနူအံၤန့ၣ်လီၤ.

One Nation ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲသနူအသီတခါ လၢအကစိာ်ဃုာ်ဝဲဒၣ်ဆူကီၢ်စၢဖှိၣ်တၢ်ဃုထၢ, လၢအမ့ၢ် သၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤ အကထုးစှၤလီၤကွံာ် ပှၤဟဲနုာ်လီၤဆူကီၢ်ပူၤ တၢ်လီၢ်နီၣ်ဂံၢ် အါန့ၢ် ၇၅ဝ,ဝဝဝ အဃိ, တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် ထံချၢကီၢ်ချၢ ပှၤသုးလီၢ်သုးကျဲ အတၢ်ဟဲနုာ်လီၤန့ၣ် တုၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်ထုးကွံာ်အနီၣ်ဂံၢ်လီၢ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်ချၢပှၤဟဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်နီၣ်ဂံၢ်ကျိၤ (Net overseas migration) — လၢအပာ်ဖျါဝဲ ပှၤလၢအဟဲနုာ်လီၤဒီး ပှၤလၢအဟးထီၣ် အဘၢၣ်စၢၤ နီၣ်ဂံၢ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် — ကိးနံၣ်ဒဲးအဂီၢ်န့ၣ် ကဆဲးအိၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤဝဲဖဲ ၁၃ဝ,ဝဝဝ နီၣ်ဂံၢ်အပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ခဲကနံၣ်အံၤ, ပဒိၣ်အတၢ်ပညိၣ်လၢ တၢ်မၤစှၤလီၤကွံာ် ကီၢ်ချၢပှၤဟဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်နီၣ်ဂံၢ်ကျိၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ— ၂ဝ၂၅နံၣ်အတီၢ်ပူၤ လၢအအိၣ်ပာ်ဖဲ ၃ဝဝ,ဝဝဝ ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် တနံၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ် အိၣ်က့ၤဝဲဒၣ် ၂၄၅,ဝဝဝ ဃၣ်ဃၣ်, ဒီး တၢ်အံၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် အကအိၣ်က့ၤဖဲ ၂၂၅,ဝဝဝ ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.

န့ဆၢၣ်ခိၣ်ဃၢၤဂ့ၢ်ဝီကိတိာ် Murray Watt စံးဝဲဒၣ် One Nation သနူအံၤ ကကဲထီၣ်ဝဲမ့ၣ်ဆၣ်လၢ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် တၢ်တံာ်တာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

“One Nation သနူအံၤမ့ၢ်ဝဲကျဲတဘိလၢကမၤဟးဂီၤကွံာ် အီစထြ့လယါမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဒီး ကဆှၢဝဲအီစထြ့လယါမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဆူ တၢ်လီၤသထြုးတၢ်ဖှီၣ်တၢ်နးအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတဂီၤအံၤဒၣ်လဲာ်န့ၣ်, National Farmers Federation ကရၢခိၣ် တဲလီၤဝဲဖဲတၢ်ကစီၣ်တဝၢအပူၤတဆီ, လၢအမ့ၢ် သနူအံၤ — လၢအီစထြ့လယါပှၤထူစံာ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ထုးကွံာ်ပှၤမၤတၢ်ဖိ လၢအဝဲသ့ၣ်လိၣ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ကမၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်အီၣ်တၢ်အီအပှ့ၤ လၢအအိၣ်ဖဲ ပှၤအီစထြ့လယါ စူဖၢၣ်မၣ်ကဲၣ် တၢ်ဆါကျးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.”

Nationals ကရၢခိၣ် David Littleproud စ့ၢ်ကီး ပဲၤဖးနီၤဖးဝဲ One Nation အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်လီၤ.

“တၢ်လၢ One Nation မၤအီၤအံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်ထုးထီၣ်ကွံာ် ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အါမး ဖဲအီစထြ့လယါ ခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်အပူၤ, ဒီးလၢပမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်တၢ်လဲၤတရံးသးအဂီၢ် ဒီး လၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤန့ၢ် ထံဖိကီၢ်ဖိ အတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့အဘူးအလဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ပှၤလၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်, အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဘှါရှဲန့ၢ်တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ အကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်န့ၢ် ဘၣ်တၢ်ဒိးန့ၢ်လီၤလၢ ခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ စၢၢ်ပူၤထးပူၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး တၢ်မၤအီၣ်ကျီးသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.”

One Nation အၢၣ်လီၤဝဲလၢ အကဒီသဒၢဝဲဒၣ် လံာ်ခီကီၢ်လၢ အဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤဖဲ Pacific Australia Labor Mobility အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဃုာ်ဒီး Working Holiday Makers လံာ်ခီကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, လၢအကမၤစၢၤ ဒုးစၢ်လီၤ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် လၢအလီၤဂာ်ဒ်သိး သူၣ်ဖျးဒီး တၢ်တူၢ်တံၢ်တူၢ်တမှံၤ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

အမ့မ့ၢ်ဒ်အံၤနာ်သက့န့ၣ်, National Farmers Federation အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်အီၣ်အပှ့ၤကဟဲဒိၣ်ထီၣ်, ဒီး ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကတၢၣ်ပီးတဲသကိးတၢ်ဒီး တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Coalition ကရၢခိၣ် Angus Taylor စံးဝဲ One Nation အံၤ အလီၢ်အိၣ်လၢ ကဘၣ်ပာ်ဖျါဝဲအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအမ့ၢ်အတီဒီး ရှဲပၠးဘၣ်ဃးအဝဲသ့ၣ် တၢ်ဆှၢနုာ်လီၤအံၤန့ၣ်လီၤ.

“ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤကိးသီန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ပှၤဟဲနုာ်လီၤဆူထံကီၢ်အပူၤ နီၣ်ဂံၢ်န့ၣ် ပာ်ပနီၣ်ဝဲဖဲ ၁၃ဝ,ဝဝဝ. မ့မ့ၢ်အခဲအံၤန့ၣ် အလီၤဆီ ဒီးတဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်. ဒီးလၢဆူမဲာ်ညါ သၢနံၣ် မ့တမ့ၢ် လွံၢ်နံၣ် အတီၢ်ပူၤအဂီၢ် တနံၣ်စုာ်စုာ် အနီၣ်ဂံၢ် ကအိၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ် တထုးဖျါထီၣ်ဝဲဘၣ်. အလီၢ်အိၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်ရှဲပၠးဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ကဘၣ်ရှဲပၠးအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အဝဲသ့ၣ် သနူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လၢထံကီၢ်အံၤအပူၤ ပနံးတၢ်ဖံးတၢ်မၤဆံးကိးဖိ လၢအမၤတၢ်ဆူၣ်မးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, အခီပညီမ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်.”

လၢကထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲ သနူအံၤအဂီၢ် ကရၢအံၤအခိၣ် Pauline Hanson တအိၣ်ဒီး တၢ်တဲဒုးသ့ၣ်ညါလီၤတၢ်ကစီၣ်ဘၣ်, နာ်သက့ One Nation ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စး Barnaby Joyce ကတိၤတ့ၢ်ဝဲတၢ်ဒိး News24 န့ၣ်လီၤ.

“ပတၢ်အိၣ်သးအခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, ဖဲ ၂ဝ၂၂နံၣ်န့ၣ် ပအိၣ်ဒီး ပှၤကညီခံကကွဲၢ် လၢအစိာ်ဝဲဒၣ် တစိၢ်တလီၢ်လံာ်ခီကီၢ်, ဒီးအခဲအံၤန့ၣ် ဟဲအါထီၣ်တုၤလၢ သၢကကွဲၢ်. အမ့ၢ်ဆဲးလဲၤသးဒံးအံၤန့ၣ် ပထံကီၢ်အံၤ ကကဲထီၣ်ဝဲ ခါရါဘဲကရၢၢ်န့ၣ်လီၤ. တဂီၤညါအံၤန့ၣ် တၢ်တဲဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ယၤလၢ, အခဲအံၤန့ၣ်, ယဆိကမိၣ် ပှၤသးနံၣ် ၂၅ တုၤ ၂၉ နံၣ် သၢဂၤအကျါတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလၢအစိာ် တစိၢ်တလီၢ်လံာ်ခီကီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် အခီပညီတအိၣ်နီတစဲးဖိဘၣ်. အဃိ တၢ်လၢပကဘၣ်မၤအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, ကဘၣ်ဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤကွံာ် နီၣ်ဂံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဆူလံာ်ခီကီၢ်လၢအကလုာ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”

ပၣ်တံၣ်အံၤ ကိးသတြီတ့ၢ်ဝဲလၢ အကဘျးစဲဝဲဒၣ် ပှၤနုာ်လီၤဆူထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဒီးဟံၣ်ဃီအဂ့ၢ်, ဆူၣ်ချ့ဒီး တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤထီၣ်အဂ့ၢ်, ဒီး စံးဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ဘှီဘၣ်မၤဂ့ၤထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်မၤအီၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤ ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးအနီၣ်ဂံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အါတက့ၢ်ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ပှၤဖျိထီၣ်ဖၠၣ်စိမိၤကၠိတီၤဒိၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး အဝဲသ့ၣ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

“တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပမၤစှၤလီၤအီၤတုၤလၢ ၂၄ဝ,ဝဝဝ ဃၣ်ဃၣ်; လၢဖၠၣ်စိမိၤတီၤဒိၣ်ကၠိလံာ်ခီကီၢ်— graduate visas အဂီၢ်န့ၣ် ပကမၤစှၤလီၤအီၤတုၤလၢ ၂၃ဝ,ဝဝဝ ဃၣ်ဃၣ်; မ့မ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တစိၢ်တလီၢ်လံာ်ခီကီၢ်န့ၣ် ပကမၤစှၤလီၤအီၤတုၤလၢ ၁ဝ၃,၅ဝဝ; ဒီး လၢပတြီၤဆိလံာ်ခီကီၢ်—bridging visas, (လၢနပတံထီၣ်အီၤ တဘျီဘၣ်တဘျီအဂီၢ်န့ၣ်, ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ်နဘၣ်မၤအီၤ လၢထံကီၢ်အံၤအချၢ မ့တမ့ၢ် တၢ်လီၢ်အဂုၤအဂၤတတီၤတီၤ) အဂီၢ်န့ၣ် ပကမၤစှၤလီၤအီၤတုၤလၢ ၁၁၂,၅ဝဝ ဃၣ်ဃၣ်; ပှၤလၢအတမ့ၢ်ပှၤထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်, လၢအအိၣ်ဆိးဖဲအံၤလၢအတဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢဘၣ်ဒီး လၢအမ့ၢ်ပှၤလၢတကြၢးအိၣ်ဖဲအံၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပကမၤစှၤလီၤအီၤတုၤလၢ ၈ဝ,ဝဝဝ; ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ် ပမၤစှၤလီၤအီၤကန့ၢ်ဝဲ ၇၆၆,ဝဝဝ ဃၣ်ဃၣ်. အဃိတၢ်အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲယတၢ်စံးဆၢန့ၣ်လီၤ.”

Barnaby Joyce စံးဝဲဒၣ် One Nation န့ၣ် အတအဲၣ်ဒိးလၢတၢ်ကသူဝဲဒၣ် ဖၠၣ်စိမိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒ်သိး တၢ်လီၢ်ခံကျဲလၢတၢ်နုာ်လီၤဆူကီၢ်ပူၤအဂီၢ်ဘၣ်.

ကိးနံၣ်ဒဲးန့ၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠိဖိလၢအသြီနုာ်လီၤမံၤစရီ အနီၢ်ဂံၢ်န့ၣ် ထီၣ်ဘးတုၤလၢ ၁ဝဝ,ဝဝဝ, ဒီး မ့မ့ၢ် ဖၠၣ်စိမိၤတီၤဒိၣ်ကၠိ လံာ်ခီကီၢ်, လၢအပျဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဖဲထံကီၢ်အပူၤန့ၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဒီး မၤတၢ်မၤသ့န့ၣ်, တၢ်ပာ်ပနီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ ၂ဝ,ဝဝဝ န့ၣ်လီၤ.

ကရၢအံၤ ဆှၢနုာ်လီၤဝဲဒၣ် လံာ်ခီကီၢ် အကလုာ် အသီတခါ လၢအဝဲသ့ၣ်ကိးဝဲအမံၤလၢ 'အလုၢ်အပှ့ၤဂ့ၤ' (high value) ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအပာ်ဝဲတၢ်ပညိၣ်လီၤဖဲ postdoctoral studies—ပှၤလၢအဖျိထီၣ် ဖၠၣ်စိမိၤမံၤလၤဒိၣ်စိ ဝံၤအလီၢ်အခံ မၤတၢ်ဃုသ့ၣ်ညါသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး အိၣ်ဒီးတၢ်ဃုထၢ လၢအကိးဝဲ STEM — Science, Technology, Engineering, ဒီး Mathematics တၢ်မၤလိအဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲလၢ Labor ဒီး Coalition ခံဖုလၢၤ အဲၣ်ဒိးမၤစှၤလီၤကွံာ် ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးနီၣ်ဂံၢ်အခါ, David Littleproud စံးဝဲဒၣ် ကၠိဖိလံာ်ခီကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢ တၢ်သုးကျဲၤဘၣ်အီၤ ညီတခါန့ၣ်လီၤ.

“တၢ်ဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤ ဒီးတၢ်ပာ်အနီၣ်ထိၣ်နီၣ်တဲာ်ဒီးကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်က့ၤကဒါဆူ လၢခံကတၢၢ်တဘျီတၢ်ဃုထၢအပူၤ. နမ့ၢ်ကွၢ်ဖဲ ဆ့ၣ်ဒနံၤ ဖၠၣ်စိမိၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်သိၣ်လိ ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ် အါန့ၢ်အီစထြ့လယါကၠိဖိ, ဒီးလၢထံဂုၤကီၢ်ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်မၤန့ၢ်ဘၣ်စ့ဒီလၣ် ၁.၄ ဘံလယၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသုးလီၢ်သုးကျဲသနူအံၤ ပကဘၣ်မၤဘၣ်ထီၣ်အီၤ, ခဲကနံၣ်အံၤ အထိၣ်ဃူပာ်လီၤသးန့ၣ် တဘၣ်ဘၣ်. တၢ်လၢပကဘၣ်မၤအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဆိကမိၣ် လၢအကြၢးအဘၣ်, ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်, နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးလဲၤပိာ်လီၤဝဲကျဲလၢထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ဘၣ်သးအီၤအါဒ်သိး One Nation အဲၣ်ဒိးမၤအီၤအသိးန့ၣ်, ကကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ဘူၣ်တၢ်တီၣ်လၢအတဂ့ၤဘၣ်, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢတၢ်တမုၢ်လၢ်ပာ်အီၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အကပိာ်ထွဲထီၣ်အခံ ဒ်အမ့ၢ်တၢ်တ့ထုးထီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ အဂံၢ်အဘါကလီၤမၢ်ကွံာ်န့ၣ်လီၤ.”

Universities Australia — အီစထြ့လယါဖၠၣ်စိမိၤကရၢ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်ဝဲ One Nation လၢ အနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ Labor ဒီး Coalition အတၢ်ပြၢလိာ်သးအပူၤ လၢအဘၣ်ဃးဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်သးန့ၣ်လီၤ.

ပှၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အခိၣ်ဒိၣ် Luke Sheehy စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤကွံာ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠိဖိ လံာ်ခီကီၢ်နီၣ်ဂံၢ် ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ် ကမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ် ဟီၣ်ကဝီၤအံၤ, ဒီး ကမၤဖှီၣ်လီၤဒိၣ်ထီၣ်အီစထြ့လယါကီၢ် ဒီး ပှၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ကစှၤလီၤကွံာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲ One Nation တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီလာ်န့ၣ်, ပှၤမၤတၢ်ဖိလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ဒီးစိာ်လံာ်ခီကီၢ်တစိၢ်တလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် — လၢအအိၣ်ပာ် ၂၆ဝ,ဝဝဝ န့ၣ် သၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ကစှၤလီၤဝဲတုၤလၢ ၁၆ဝ,ဝဝဝ လၢအပၣ်ဃုာ် အဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအကံၢ်အစီတထီၣ်ဘးလၢ ကမၤန့ၢ်ဘၣ်လံာ်ခီကီၢ်အဂီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

Australian Chamber of Commerce and Industry ကရၢခိၣ်, Andrew McKeller စံးဝဲဒၣ်, တၢ်ဆှၢနုာ်အံၤ ကမၤဘၣ်ထံးဝဲဒၣ် မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.

“လၢသၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤ နမ့ၢ်ဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤကွံာ်လံာ်ခီကီၢ်နီၣ်ဂံၢ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်တုၤလၢ ၇၅ဝ,ဝဝဝ ဒီး ကီၢ်ချၢပှၤဟဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်နီၣ်ဂံၢ်ကျိၤန့ၣ် ကမၤစှၤလီၤအီၤတုၤလၢ တၢ်ထုးကွံာ်အနီၣ်ဂံၢ်လီၢ်ကဝီၤန့ၣ်, ကမၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ အီစထြ့လယါမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် အပတီၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုး ဒ်သိးဒီး ခိဘံး အခါန့ၣ်လီၤ.”

ဖဲအသနူလံာ်တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအပူၤန့ၣ် One Nation ဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲဒၣ်— ဖဲတယံၤဒ်ဘၣ် ကီၢ်ခဲနဒၣ် ဒီၣ်တဲာ်စှၤလီၤပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးအနီၣ်ဂံၢ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိးတၢ်အုၣ်ကီၤတခါအသိး, နာ်သက့ Mr McKellar စံးဝဲဒၣ် တၢ်အဝဲအံၤ မ့ၢ်တၢ်ထိၣ်သတြီၤ လၢအမၣ်တခါန့ၣ်လီၤ.

Mr McKellar ဃ့ထီၣ်စ့ၢ်ကီးလၢ တၢ်ကမၤတၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ် လၢအသနၢၣ်ကျိၤကျဲ အကလုာ်ကလုာ် သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲ ပဒိၣ်လၢ ကအိၣ်ဒီး အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲသနူ ရှဲရှဲတခါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲလါအီကၢးန့ၣ် ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဂ့ၢ်ဝီ ကိတိာ် Tony Burke အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ ကဘၣ်ကတိၤလီၤတၢ်ဒီး ပာ်ဖျါထီၣ် လ့ၢ်ဘၢၣ်သနူ — နာ်သက့ လၢခံန့ၣ် ထုးသံကွံာ်ဝဲလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါဆိထဲတဆဲးဖိန့ၣ်လီၤ.

စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်လံၤလံၤ, တၢ်ပာ်ဖျါသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ထီၣ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် Anthony Albanese န့ၣ် ထံၣ်လိာ်အသးဒီး Angus Taylor ဒ်သိးကမၤန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်သးလီၤပလိာ်တခါခါန့ၣ်လီၤ.

Mr Taylor စံးဝဲဒၣ်ဒၣ် Coalition အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် ကပာ်ဝဲပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးအနီၣ်ဂံၢ်ဖဲ ၂ဝဝ,ဝဝဝ အဖီလာ်, ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ဒုးဘၣ်ဘျးဝဲဒီး တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Greens ကရၢခိၣ် Larissa Waters စံးဝဲဒၣ်, ပၣ်တံၣ်ဖးဒိၣ်ခံဖုအံၤ ပြၢလိာ်အသး တပူၤဃီဒီး One Nation ဒ်သိး တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်ကနးဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.