ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲသဲစးတၢ်ဘျၢအဖီလာ်န့ၣ် တၢ်သံကွၢ်သံဒိးတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ‘တၢ်သုးကွံာ်သးဆူညါ’ တၢ်နဲၣ်လီၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ဒီး တၢ်ကွၢ်ဃုတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ လၢတၢ်ဖံးမၤဝးတရံး တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ် အတၢ်စိကမီၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအကလုာ်ကလုာ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအဘၣ်ဃး နနီၣ်ကစၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒီး တၢ်လူၤပိာ်ထွဲမၤထွဲတၢ်ဘျၢ ဖဲလၢပၢၤကီၢ်မ့ၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်သံဒိးနၤတၢ်အခါန့ၣ်လီၤ.
Key Points
- ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပၢၤကီၢ်တၢ်စိကမီၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်အကလီၤဆီလိာ်အသးန့ၣ်လီၤ.
- မ့ၢ်တမၤထွဲ တၢ်မၤကွၢ်တၢ်ကသါဘၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်မၤကမၣ်တၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.
- လၢသဲစးတၢ်ဘျၢအဖီခိၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် နကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဒုးနဲၣ် နနီၣ်ကစၢ်ခိၣ်ဂီၤ တၢ်က့ၣ်ပနီၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး သနာ်က့ တၢ်သံကွၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် နတလိၣ်စံးဆၢအါထီၣ်အီၤဘၣ်.
- ဘၣ်ဃးပၢၤကီၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်သံဒိးနၤအဖီခိၣ်နမ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီန့ၣ် မၤန့ၢ်သဲစးတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးတက့ၢ်.
ဖီးခးစ်တၢ်ကလုၢ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်: https://www.sbs.com.au/language/ karen/ kar/collection/podcast/0ms9u5vjn
- When can police use force against me?
- What are my basic rights and obligations when approached by police?
- What are move-on orders?
- When can police ask me for ID?
- Can I film the police?
- What if I’m concerned about a police encounter?
ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပၢၤကီၢ်မ့ၢ်ကိးပတုာ်နၤန့ၣ် နတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် နသ့ၣ်ညါအီၤစ့ၢ်ကီးဧါ.
ညူဆီၣ်သ်ဝံ Redfern Legal Centre သဲစးဝဲၤလီၢ် ပီၢ်ရီခိၣ်—၂ Samantha Lee စံးဝဲဒၣ်, ကမျၢၢ်အါဒံအါဂၤ, အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ မ့တမ့ၢ် မ့ၢ်ပှၤအသီဖဲထံကီၢ်အံၤအပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်, ပၢၤကီၢ်တၢ်စိကမီၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးအနီၣ်ထိၣ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်တသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အီၤဘၣ်.
ပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်သူအဂံၢ်အဘါဒီးယၤသ့လၢအခါဖဲလဲၣ်
ဘၣ်ဃးဒီးပၢၤကီၢ်တၢ်စိကမီၤအံၤ တၢ်ဆိကမိၣ်ကမၣ်အီၤတခါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သူဂံၢ်ဘါအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်အရ့ဒိၣ်တမံၤလၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်ကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကဲပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ, အဝဲသ့ၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ် တအိၣ်လၢ ကသူတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါဒီးနၤဘၣ်.”
အဝဲသ့ၣ်သူအဂံၢ်အဘါသ့ဝဲဒၣ် ဖဲလၢတၢ်အိၣ်သး လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတခါခါ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးလၢ အအိၣ်ဒီးအဂ့ၢ်အကျိၤ ဒီး အလီၢ်အိၣ်နီၣ်ကီၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်သူအီၤန့ၣ်လီၤ.Samantha Lee
ပၢပြးဟီၣ်ကဝီၤ တခါဒီးတခါအပူၤ အိၣ်ဒီးသဲစးလၢအလီၤဆီလိာ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အရ့ဒိၣ်လၢကဘၣ်သ့ၣ်ညါတိၢ်နီၣ်အီၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်သူတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါ ‘လၢအအိၣ်ဒီးအဂ့ၢ်အကျိၤ’ န့ၣ် အဘၣ်မ့ၢ်ကျိၤကျဲလၢခံကတၢၢ်လၢတၢ်သူအီၤ ဒီး အကဘၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအဘၣ်လိာ်ဖိးဒ့; တဘၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအအါန့ၢ်ဒ်လၢအလီၢ်အိၣ်အသိးဘၣ်.
သဲစးလၢအလီၤဂာ်လိာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲသကုၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ လၢပၢၤကီၢ်သူတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါသ့ဝဲဒၣ် လၢအဖိးဒီးသဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, အီစထြ့လယါကီၢ် ပၢပြးတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးအပူၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီ လၢပၢၤကီၢ်တၢ်စိကမီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
“အဃိန့ၣ်နကဘၣ်သမံသမိးထံဝဲဒၣ်နကီၢ်စဲၣ်ဒီးကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢအသဲစးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.”
ဖဲပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဟဲဖဲယအိၣ်အခါယတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒီး တၢ်ဘျၢလၢဘၣ်လူၤပိာ်ထွဲအီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်
တၢ်အိၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတနီၤနီၤန့ၣ် အလီၢ်အိၣ်လၢ နကဘၣ်ဒုးနဲၣ် နနီၣ်ကစၢ်ခိၣ်ဂီၤ တၢ်က့ၣ်ပနီၣ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲး ဒီးတၢ်အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲသဲစးတၢ်ဘျၢတမံၤလၢနကဘၣ်မၤထွဲအီၤ, နာ်သက့ အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ နကဘၣ်ဟးစိာ်ဃုာ်ဒီး နနီၣ်ကစၢ်ခိၣ်ဂီၤ—ID ထီဘိအဂီၢ် တၢ်ပာ်လီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတအိၣ်ဘၣ်.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, ဖဲနနီသိလ့ၣ်အခါန့ၣ် နကဘၣ်စိာ်ဒီး နတၢ်နီသိလ့ၣ်လံာ်ပျဲ — driver license လၢအမူ—မုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢအတ, တလၢကွံာ်အသးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပၢၤကီၢ်မ့ၢ်သံကွၢ်နမံၤဒီးနလီၢ်အိၣ်လီၢ်ဆိးန့ၣ်, အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်တဲဘၣ်နၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ အဝဲသ့ၣ်ကိးပတုာ်နၤဒီး ဃ့ကွၢ်နနီၣ်ကစၢ်ခိၣ်ဂီၤ—ID န့ၣ်လီၤ.
တဘျီလၢ်လၢ်လၢပၢၤကီၢ်မ့ၢ်ပတုာ်သံကွၢ်သံဒိးနၤန့ၣ်, Ms Lee ဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲဒၣ်လၢ နကမၢပၢၤကီၢ်အံၤ အိးထီၣ် အတၢ်ဒိတၢ်ဂီၤမူဒၢ လၢအဝဲသ့ၣ်စိာ်ဃုာ်အီၤဖဲအလိၤန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲအဝဲသ့ၣ်အိးထီၣ်တၢ်ဂီၤမူဒၢအံၤမ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်, သံကွၢ်အဝဲသ့ၣ်လၢ ဘၣ်မနုၤအဃိအကိးပတုာ်နၤလဲၣ်.”
ဘြံၣ်စဘဲ Caxton Legal Centre သဲစးတၢ်မၤလီၢ် Klaire Coles စံးဝဲဒၣ်, နကဘၣ်စံးဆၢပၢၤကီၢ်တၢ်သံကွၢ်ခဲလၢာ်အဂီၢ် တၢ်ပာ်လီၤသဲစးတၢ်ဘျၢတအိၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်ပျဲပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် လၢအမ့ၢ် တၢ်ဒုးနဲၣ်နနီၣ်ကစၢ်ခိၣ်ဂီၤ—ID အမဲာ်ညါန့ၣ် တလိၣ်လၢနကဘၣ်စံးဆၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်သံကွၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်.
Ms Coles စံးဝဲဒၣ်, “တသ့ဖဲအသ့န့ၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ထီဘိန့ၣ် ဘၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးပၢၤကီၢ် […] အဝဲသ့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်ယူၤယီၣ်ပာ်ကဲဒီး မၤထွဲ တၢ်လၢတၢ်မၢအီၤသ့ၣ်တဖၣ်, နာ်သက့ တဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ အါန့ၢ်ဒ်လၢပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်အီၤတဂ့ၤ.
“အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် အတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အိၣ်လၢ ကအိၣ်ဘှ့ၣ်အိၣ်ဘှီၣ် ဒီး တတဲတၢ်နီတမံၤလၢ အကကဲထီၣ်တၢ်လိာ်ဘၢလိာ်ကွီၣ်အဝဲသ့ၣ်ဒီး တၢ်မၤကမၣ်သဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ်လီၤ.”
တၢ်လၢ သုးသးဆူညါ တၢ်ကလုၢ်န့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်
ဖဲကမျၢၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပၢၤကီၢ်ဟ့ၣ်လီၤ သဲစးတၢ်နဲၣ်လီၤ သ့ဝဲဒၣ်တဘျီဃီ, လၢအမၢဝဲဒၣ်နကဟးထီၣ်ကွံာ်ဖဲဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတခါအပူၤဒီး ကဘၣ်အိၣ်ယံၤကွံာ်ဒီးတၢ်လီၢ်အံၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထဲလဲၣ်, ညီနုၢ်န့ၣ် ထီၣ်ဘးတုၤလၢ ၂၄နၣ်ရံၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပျဲပၢၤကီၢ်ကသူ တၢ်နဲၣ်လီၤလၢ တၢ်သုးကွံာ်သးအဂီၢ်န့ၣ် ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ တဘ့ၣ်စုာ်စုာ် အသဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ် ပာ်လီၤပာ်ဝဲအိၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်လၢအမ့ၢ် ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအံၤနာ်ဝဲဒၣ်လၢ နမၤတံာ်တာ် သိလ့ၣ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအကျဲ, နမၤတံာ်တာ် မၤဆှးမဲာ် ပှၤအဂၤ တဂၤဂၤ မ့တမ့ၢ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်အိၣ်သးလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်မနုၤအဃိအဝဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ဘၣ်သုးကွံာ်သးတၢ်ကလုၢ်လဲၣ်န့ၣ် နတၢ်ခွဲးတယာ်အိၣ်လၢ နကသံကွၢ်အီၤန့ၣ်လီၤ.
Ms Coles စံးဝဲဒၣ်, “တၢ်မ့ၢ်မၢနဟးထီၣ်ကွံာ်ဖဲတၢ်လီၢ်တခါအပူၤ မ့တမ့ၢ် ဟီၣ်ကဝီၤတခါအပူၤန့ၣ်, နမ့ၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢ ဘၣ်မနုၤအဃိ နဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်လဲၣ် ဒီးနကဘၣ်လဲၤဆူလဲၣ်န့ၣ်, မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤလီၤတံၢ် ပၢၤကီၢ်မၢနမၤတၢ်န့ၣ် နနၢ်ပၢၢ်အီၤမူးမူးနီၣ်နီၣ်, တၢ်အဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်သပှၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ.”
ပၢၤကီၢ်သံကွၢ်ယခိၣ်ဂီၤ—ID သ့လၢအခါဖဲလဲၣ်
ပၢၤကီၢ်န့ၣ် အကဃ့ကွၢ်နတၢ်ဂီၤခိၣ်—IDအဂီၢ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲး လၢအဘၣ်လိာ်သးဒီး ကီၢ်စဲၣ်ဒီးကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ အသဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ်လီၤ.
Inner Melbourne Community Legal သဲစးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် ပှၤပၢဆှၢတၢ်အခိၣ်ဒိၣ် Marlene Dixon ရဲၣ်လီၤပာ်ဖျါဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်သ့ၣ်လၢအကဲထီၣ်သးသ့သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤ:
- ပၢၤကီၢ်န့ၣ်အမ့ၢ်နာ်ဝဲလၢ ပှၤတဂၤန့ၣ် မၤကမၣ်သဲစးတၢ်ဘျၢ မ့တမ့ၢ် ဘူးထီၣ်လၢအကမၤကမၣ်သဲစးတၢ်ဘျၢ
- ပှၤတဂၤလၢအနီသိလ့ၣ်, နီချံ မ့တမ့ၢ်သိလ့ၣ်အဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်
- အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်အိၣ်ဖဲကမျၢၢ်ဝံစိာ်တီဆှၢတၢ်အပူၤ
- တၢ်ဆါလီၤသံဧိၤဂာ်ဧိၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်
- ပၢၤကီၢ်မ့ၢ်နာ်ဝဲလၢ တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါခါ လၢအမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ် ဒီးအဝဲသ့ၣ် တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါ တၢ်မၤကမၣ်သဲစးကွီၣ်မ့ၣ် ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်
အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ဖဲလၢပၢၤကီၢ်မ့ၢ်အိးထီၣ်အဝဲသ့ၣ်မ့ၣ်အူ မ့တမ့ၢ် အိးသီၣ်ထီၣ်တၢ်ကလုၢ်အခါ, မ့တမ့ၢ် မၢအိၣ်ပတုာ်လၢတၢ်မၤကွၢ်တၢ်ကသါ လၢအမ့ၢ်တၢ်သမံသမိးကွၢ် ကသံၣ်မူးဘှီးဒီးတၢ်အိသံးအိဂာ်အခါ ပှၤနီသိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အလီၢ်အိၣ်လၢ အကဘၣ်အိၣ်ပတုာ်ကွံာ်အသိလ့ၣ်ဖဲကျဲကပၤန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲလၢအဘၣ်ဃးဒီး အမၢပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ကပတုာ် ဒီး မၢဝဲလၢအကမၤ တၢ်မၤကွၢ်တၢ်ကသါကလံၤအခါ ပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးစိကမီၤလၢအတကွီၣ်လဲၢ်မးန့ၣ်လီၤ.
နကဘၣ်မၤဝဲတၢ်မၤကွၢ်တၢ်ကသါအံၤန့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်တမၤထွဲအီၤဘၣ်တခီ, တၢ်ဟံးနၤအရ့လၢနမၤကမၣ်တၢ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.Marlene Dixon
ပၢၤကီၢ်န့ၣ်ယဒိန့ၢ်အတၢ်ဂီၤမူသ့စ့ၢ်ဧါ
အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ပၢၤကီၢ်မ့ၢ်ကိးသံကွၢ်သံဒိးတၢ်ဖဲကမျၢၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအတၢ်လီၢ်န့ၣ်တၢ်ဒိတၢ်ဂီၤမူန့ၢ်ဝဲဒၣ်, နာ်သက့ ပှၤလၢအဒိတၢ်ဂီၤမူတဂၤန့ၣ် တဘၣ်မၤတံာ်တာ် ပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤဘၣ်.
Ms Dixon စံးဝဲဒၣ်, “ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ဒိန့ၢ်ပၢၤကီၢ်တၢ်ဂီၤမူန့ၢ်, ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ဘၣ်မၤလီၤတံၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အိၣ်စီၤစုာ်ယံၤအသး ဒီးကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ယူာ်ယီၣ်ပာ်ကဲ, တဘၣ်ကဲထီၣ်တၢ်မၤတံာ်တာ် ပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အမူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤဘၣ်.”
မ့ၢ်လၢပှၤဒိန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဂီၤမူအဃိ ပၢၤကီၢ်အံၤ ဟံးကွံာ် လီတဲစိစိာ်စု မ့တမ့ၢ် တၢ်ဂီၤဒၢအံၤ တန့ၢ်ဘၣ်.
“အဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်မၤအီၤတခီ အလီၢ်အိၣ်လၢ ကဘၣ်မၤဝဲဒၣ်ခီဖျိ စဲးဖီကဟၣ်ပီးလီ လၢအဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ်လီၤ.”
ကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်လိာ်သးဒီးပၢၤကီၢ်အဂီၢ်တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤမ့ၢ်အိၣ်တခီယကဘၣ်မၤအီၤဒ်လဲၣ်
ပၢၤကီၢ်န့ၣ်အမူအဒါအိၣ်လၢအကဘၣ်မၤထွဲဝဲဒ်သိးသဲစးတၢ်ဘျၢအိၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
Redfern Legal Centre ပီၢ်ရီ Ms Lee စံးဝဲဒၣ်, “နမ့ၢ်ဆိကမိၣ်လၢ ပၢၤကီၢ်အံၤမၤတၢ်န့ၣ် တဘၣ်လိာ်အသးဒီးသဲစးတၢ်ဘျၢဘၣ်, မ့တမ့ၢ် အရၢၢ်အစၢၢ်, မ့တမ့ၢ် ကတိၤတၢ်လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်နီၤဖးကလုာ်အဒူၣ်အဆၢတခီ, နကဘၣ်ကွဲးနီၣ်လီၤအီၤတဘျီဃီ မ့တမ့ၢ် ဖဲနက့ၤတုၤဖဲဟံၣ်အခါ မၤနီၣ်မၤဃါပာ်တၢ်လၢအကဲထီၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်.”
နကြၢးပာ်ဃာ်စ့ၢ်ကီး:
- တၢ်ကဲထီၣ်သးအတီၢ်ပူၤနမ့ၢ်ဒိပာ်တၢ်ဂီၤမူတခီ ပာ်ကီၤဃာ်တၢ်ဂီၤမူအံၤ
- နမ့ၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတခီ မၤန့ၢ်ကသံၣ်သရၣ်အတၢ်ပာ်ဖျါဒီးတၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်
- မၤန့ၢ်သဲစးတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး.
* တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဒၣ်လၢ တၢ်ညီနုၢ်မၤအသးသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး အတကျၢၢ်ဘၢဝဲဒၣ် တၢ်အိၣ်သးခဲလၢာ် ဒီး ပၢပြးတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲး သဲစးတၢ်ဘျၢ လၢအလီၤဆီလိာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်. လၢနတၢ်အိၣ်သး အတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ် နကြၢးမၤန့ၢ်ဝဲဒၣ် သဲစးအတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလၢ နတၢ်အိၣ်မူအသီဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအဂီၢ် Subscribe မ့တမ့ၢ် follow အီစထြ့လယါကီၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ Australia Explained တၢ်ကလုၢ်တက့ၢ်.
နတၢ်သံကွၢ်အိၣ်တမံၤမံၤဧါ? မ့တမ့ၢ် နတၢ်ဆိကမိၣ်အိၣ်လၢ တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီ တခါခါဂီၢ်ဧါ? နဆှၢန့ၢ်ပှၤလီပရီ အံမ့လ် ဖဲ australiaexplained@sbs.com.au အပူၤသ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
