ທ່ານສາມາດຕິດຕາມຂ່າວສານຫຼ້າສຸດ ຈາກ ອອສເຕຣເລັຍ ແລະທົ່ວໂລກ ເປັນພາສາລາວຈາກ ເອສບີເອສ ລາວ ໄດ້ທີ່ເວັບໄຊ້ຕ໌: www.sbs.com.au/language/lao/lo/podcast/sbs-lao
ວັນຄົບຮອບ 60 ປີຂອງສະກຸນເງິນໂດລາ.
ໃນວັນທີ 14 ກຸມພາ ມີເຫດການສໍາຄັນ ທາງປວັດສາດການເງິນ ຂອງປະເທດອອສເຕຣເລັຍ-ມັນແມ່ນວັນຄົບຮອບ 60 ປີຂອງສະກຸນເງິນໂດລາ.
ເປັນເວລາຫລາຍສິບປີ ນັບແຕ່ຊາວອອສເຕຣເລັຍ ໄດ້ປະຖິ້ມ Pound, Shilling ແລະ Pence ມາໃຊ້ Dollar ແລະ Cent-ຊຶ່ງເປັນການປ່ຽນແປງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປວັດສາດຂອງປະເທດ.
ແລະໃນຂນະທີ່ ວິທີທີ່ເຮົາຈ່າຍເງິນສຳລັບສິ່ງຕ່າງໆ ຍັງປ່ຽນແປງຢູ່ຕໍ່ໄປ, ມໍຣະດົກຂອງຊ່ວງເວລານັ້ນ ກໍຍັງຄົງຢູ່.
Stephanie Youssef ລາຍງານ
"ອອສເຕຣເລັຍ ປ່ຽນສະກຸນເງິນ Pounds ແລະ Shillings ໄດ້ຖືກຍົກເລີກ, ແລະ Dollars ແລະ Cents ກໍເຂົ້າມາແທນ."
ມັນເປັນວັນທີ 14 ເດືອນກຸມພາ ປີ 1966-ແລະຊາວອອສເຕຣເລັຍ ໄດ້ຕື່ນຂຶ້ນມາ ພົບກັບວິທີນັບເງິນແບບໃຫມ່.
"ມັນແມ່ນໂຫຼລະ 40c ຂ້ອຍຈະເຮັດແນວໃດ? ໂອ້ແມ່ຕູ້, ເຈົ້າສາມາດຈ່າຍເງິນເປັນ Shilling ແລະ Pence, ຫລື Dollars ແລະ Cents-ເງິນສະກຸນໃດກໍໃຊ້ໄດ້."
ການປ່ຽນແປງ-ເປັນໜຶ່ງຂອງການປ່ຽນແປງທາງການເງິນ ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ໃນປວັດສາດຂອງປະເທດ.
ແຕ່ຕ້ອງໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມຫລາຍທີ່ສຸດ ເພື່ອຈະໄປເຖິງທີ່ນັ້ນ-ຮວມທັງຄວາມຊ່ວຍເຫລືອ ຂອງສຽງການໂຄສະນາບາງຢ່າງ.
"ເງິນໂດລາເຂົ້າມາ, ເງິນເຊັນຈະມາແທນ Pound, Shilling ແລະ Pence."
"ຣັດຖະບານ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໂຄງການສຶກສາ ສາທາຣະນະແຫ່ງຊາດ. ເຂົາເຈົ້າໄດ້ເປີດໂຄສະນາ ໃນໂທຣະພາບ, ວິທະຍຸ. ມີການໃຫ້ຄວາມຮູ້ ຢູ່ໃນໂຮງຮຽນ, ມີການໃຫ້ຄວາມຮູ້ພິເສດ ສໍາລັບທະນາຄານ ແລະຮ້ານຄ້າ, ແລະມັນໄດ້ຮັບຄວາມສໍາເລັດແທ້ໆ."
Emily Martin ເປັນ CEO ຂອງ Royal Australian Mint ໃນ Canberra-ບ່ອນຜລິດເງິນຫລຽນ.
ນາງເວົ້າວ່າ ມັນບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການເຄື່ອນໄຫວ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພວກເຮົາສອດຄ່ອງກັບໂລກເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງຊ່ອຍເຮັດໃຫ້ການຄ້າ ແລະທຸຣະກັມ (Transactions) ປະຈໍາວັນງ່າຍຂຶ້ນ.
"ມີການຄິດໄລ່ຫລາຍຢ່າງ ທີ່ຜູ້ຄົນຕ້ອງເຮັດ ເພື່ອຈະເຂົ້າໃຈວ່າ ມີຈັກ Shillings ໃນ Pound ແລະມີຈັກ Pence ໃນ Shilling, ແລະມັນເປັນລະບົບທີ່ຊັບຊ້ອນຫລາຍ."
ນາງຍັງເວົ້າອີກວ່າ ມັນເປັນໂອກາດ ທີ່ຈະຊ່ອຍເລົ່າເລື່ອງຂອງປະເທດຜ່ານໂລຫະ.
ແລະຫົກສິບປີຜ່ານໄປ, Royal Australian Mint ຍັງຮັກສາປວັດສາດນັ້ນໄວ້.
"ພວກເຮົາໃຫ້ຄວາມຮູ້ແກ່ຜູ້ມາຢ້ຽມຊົມ, ນັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງຊາດ, ກຸ່ມໂຮງຮຽນ, ມັນແມ່ນບ່ອນທີ່ ຜູ້ຄົນສາມາດມາ ແລະຮຽນຮູ້ ກ່ຽວກັບເງິນຂອງພວກເຮົາ ແລະເລື່ອງລາວທີ່ພວກເຮົາເລົ່າ ຜ່ານຫລຽນເງິນຂອງເຮົາ."
ມັນຍັງເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ National Coin Collection-ຊຶ່ງມີຫລາຍກວ່າ 15 ພັນລາຍການ-ຈາກສະກຸນເງິນ ໃນສມັຍອານານິຄົມ ແລະເງິນຫລຽນພິສູດທີ່ຫາຍາກ, ຈົນເຖິງການອອກແບບ ທີ່ຫມາຍເຖິງວັນ Decimal Day.
ນັ້ນເປັນແນວຄິດ ຂອງສິລປິນ ແລະຊ່າງໂລຫະ Stuart Devlin-ຜູ້ໄດ້ກາຍເປັນຊ່າງເຄື່ອງເອ້ຂອງ Queen Elizabeth ທີສອງຂອງອັງກິດ.
Mr Devlin ໄດ້ຊນະການແຂ່ງຂັນໃນປີ 1964–ໂດຍເອົາຊນະຜູ້ແຂ່ງຂັນອີກຫ້າຄົນ-ເພື່ອພັດທະນາ ງານສິລປະສໍາລັບຫລຽນເງິນໃຫມ່. ຊຶ່ງໄດ້ ສເນີລັກສນະ ຂອງອອສເຕຣເລັຍຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງ.
ຫຼຽນຫນຶ່ງ ແລະສອງເຊັນ ທີ່ເລີກໃຊ້ໄປແລ້ວ ມີຮູບ Feathertail Glider ແລະກະປອມຄໍປີກ (Frill-necked Lizard).
ແມ່ນແຕ່ຫລຽນ 50 ເຊັນທີ່ມີ 12 ຫຼ່ຽມກໍໂດດເດັ່ນເຊັ່ນກັນ. ທໍາອິດມັນເປັນຮູບກົມ, ແລະເຮັດຈາກເງິນໃນປີ 1966-ກ່ອນຈະປ່ຽນຮູບຮ່າງ, ເພື່ອປ້ອງກັນຄວາມສັບສົນ ກັບຫຼຽນ 20 ເຊັນ.
ມັນມີເຄື່ອງຫມາຍແຜ່ນດິນ ຂອງອອສເຕຣເລັຍ.
Stuart Baines, ຜູ້ອຳນວຍການຂອງ The Royal Australian Mint ແລະPublic Engagement ກ່າວວ່າ National Coin Collection ຍັງມີຫລຽນຈາກຫລາຍກວ່າ 100 ປະເທດ.
"ມັນບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເງິນຫລຽນຂອງອອສເຕຣເລັຍເທົ່ານັ້ນ ແລະມັນບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ ຫລຽນທີ່ພວກເຮົາໄດ້ສ້າງຂຶ້ນ. ຫຼຽນທີ່ມີຄ່າອັນຫນຶ່ງຂອງພວກເຮົາ ແມ່ນຫລຽນ Holey Dollar, ຊຶ່ງເຮັດຈາກສະເປນ. ຫລຽນເຫລົ່ານີ້ ເປັນສະກຸນເງິນຢ່າງເປັນທາງການທໍາອິດ ຂອງພວກເຮົາ ແລະມັນເປັນສັນຍາລັກ ທີ່ພວກເຮົາຢາກເຕີບໂຕ ໃນຖານະປະເທດ. ພວກເຮົາບໍ່ມີໂຮງງານຫຼໍ່ເງິນໃນປະເທດນີ້ ໃນຕອນນັ້ນ. ສະນັ້ນ, ແນ່ນອນວ່າ ພວກເຮົາໄດ້ຈ້າງນັກໂທດຄົນຫນຶ່ງ ທີ່ໄດ້ຕິດຄຸກໃນອອສເຕຣເລັຍ ໃນຄະດີປອມແປງ ແລະລາວເປັນຄົນທີ່ໄດ້ຕີຫລຽນເງິນທໍາອິດຂອງພວກເຮົາ. ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງມີເລື່ອງເລັກນ້ອຍຫລາຍຢ່າງ ທີ່ຫລຽນເງິນເຫລົ່ານີ້ ສາມາດບອກເຮົາໄດ້ວ່າ ເຮົາເປັນໃຜ ແລະເຮົາມາຈາກໃສ ແລະວິທີທີ່ເຮົາເຕີບໂຕ ແລະປ່ຽນແປງໃນຖານະປະເທດ."
ນັ້ນຮວມເຖິງ ເລື່ອງລາວກ່ຽວກັບທຸກສ່ວນ ຂອງສັງຄົມອອສເຕຣເລັຍ.
ຊຶ່ງ Mr Baines ກ່າວວ່າ ໂຮງພິມເງິນ ໄດ້ຕັ້ງໃຈທີ່ຈະບອກຜ່ານຫລຽນລຸ້ນພິເສດ ໃນຫລາຍສິບປີ ນັບຕັ້ງແຕ່ເງິນໂດລາໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້.
"ພວກເຮົາ ມີຫລຽນຕ່າງໆມາກຫລາຍ ທີ່ສເລີມສລອງທຸກໆດ້ານ ຂອງຊີວິດຂອງເຮົາ. ພວກເຮົາສ້າງຫລຽນເງິນ ກ່ຽວກັບ Paralympics ແລະ ສເລີມສລອງກຸ່ມອົບພະຍົບ ທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ທີ່ມາປະເທດອອສເຕຣເລັຍ ແລະວັດທະນະທັມທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ພາຍໃນອອສເຕຣເລັຍ."
ເຖິງແມ່ນວ່າ ການໃຊ້ເງິນ ແລະຫລຽນເງິນ ໄດ້ຫລຸດລົງຢ່າງໄວໃນຫລາຍປີຜ່ານມາ, ແຕ່ Emily Martin ກ່າວວ່າ ຫຼຽນທີ່ລະນຶກ ແລະຫຼຽນສຳລັບນັກສະສົມ ກໍຍັງເປັນທີ່ນິຍົມຊົມຊອບ.
ແລະກ່າວວ່າ ອະນາຄົດຂອງຫລຽນຍັງແຈ່ມໃສຢູ່.
"ມີການຫລຸດຈໍານວນລົງ ໃນການໝູນວຽນ ຂອງການໃຊ້ຫລຽນ ແຕ່ພວກເຮົາເຫັນວ່າ ຄວາມຕ້ອງການທີ່ຈະສະສົມຫຼຽນ ໄດ້ເຕີບໂຕຂຶ້ນແທ້ໆ ໃນຄົນລຸ້ນໃຫມ່ໂດຍທົ່ວໄປ. ດັ່ງນັ້ນ, ມັນຈຶ່ງເປັນວິທີ ທີ່ຜູ້ຄົນມັກຮັບຮູ້ເຫດການພິເສດ ແລະເລົ່າປວັດສາດຂອງພວກເຮົາ ຜ່ານຫລຽນຂອງພວກເຮົາ. ພວກເຮົາຈະເຮັດຫລຽນເງິນຕໍ່ໄປ ຕາບໃດທີ່ຍັງມີຄວາມຕ້ອງການ."
ລາຍງານໂດຍ Stephanie Youssef ຂ່າວ SBS News,
ຈັດທຳໂດຍ ສັກ ພູມີຣັຕນ໌ ວິທຍຸ SBS ພາກ ພາສາລາວ.
ທ່ານສາມາດຕິດຕາມຂ່າວສານຫຼ້າສຸດ ຈາກ ອອສເຕຣເລັຍ ແລະທົ່ວໂລກ ເປັນພາສາລາວຈາກ ເອສບີເອສ ລາວ ໄດ້ທີ່ເວັບໄຊ້ຕ໌ sbs.com.au/lao
ທ່ານຍັງສາມາດ ຕິດຕາມທາງ facebook ໄດ້ທີ່ facebook.com/sbslao
