آنچه میخوانید
- استرالیا کشوری با تنوع زیستی بسیار بالا است و به دلیل انزوای جغرافیایی، گونههای بسیاری در آن یافت میشود که در هیچ جای دیگری از زمین وجود ندارند.
- استرالیا بدترین رکورد جهان در انقراض پستانداران را دارد؛ بیش از ۲ هزار گونه از پستانداران، پرندگان و بیمهرگان در معرض خطر انقراض قرار دارند.
استرالیا از نظر تنوع گیاهان و جانوران شاید یکی از غیرمعمولترین قارههای جهان باشد.
هیو پازینگهام، رئیس «شورای تنوع زیستی» و نایبرئیس «بردلایف استرالیا» میگوید: «استرالیا بیش از ۵۰ میلیون سال پیش از سایر قارهها جدا شد و برای مدت بسیار طولانی بهصورت یک قاره منزوی باقی مانده است. بسیاری از کیسهداران ما مانند کوالا، کانگورو، ومبت و گلایدرها، و همچنین گونههایی مانند پستانداران تخمگذار ما یعنی پلاتیپوس و اکیدنا، در هیچ جای دیگری از جهان یافت نمیشوند.»
جید برومیلو، زن بومی از مردم Yilka/Ngaanyatjarra/Narrunga و از ائتلاف بومیان مناطق بیابانی (Indigenous Desert Alliance)، توضیح میدهد که برای مردمان نخستین استرالیا «کانتری» چیزی فراتر از زمین است و خانواده و بخشی از هویت آنها به شمار میرود.
جید برومیلو، زن بومی از مردم Yilka/Ngaanyatjarra/Narrunga و از ائتلاف بومیان مناطق بیابانی (Indigenous Desert Alliance)، توضیح میدهد که برای مردمان نخستین استرالیا «کشور» چیزی فراتر از زمین است و خانواده و بخشی از هویت آنها به شمار میرود.
خانم برومیلو میگوید: «آنها بخشی از سیستمهای غذایی ما، توتمهای ما، داستانهای رؤیاپردازی ما از قبیلهی تیکورپا و آموزههای ما هستند که سپس به نسل بعدی آموزش خواهیم داد.»
او توضیح میدهد: «ما هزاران سال در کنار این گونهها زندگی کردهایم و الگوهای حرکت، تولید مثل، شکوفایی و زمانی که چیزی درست نیست را درک میکنیم. بنابراین وقتی در مورد خاص بودن حیات وحش و گیاهان صحبت میکنیم، فقط به این دلیل نیست که منحصر به فرد هستند، بلکه بخشی از هویت ما به عنوان مردم بومی است.»
چرا حفاظت از حیاتوحش و گیاهان استرالیا مهم است؟
حفظ تنوع زیستی منحصر به فرد استرالیا نه تنها برای حیات وحش و گونههای گیاهی که در میان آنها زندگی میکنیم، بلکه برای سلامت و رفاه همه استرالیاییها نیز مهم است.
پروفسور پوسینگهام توضیح میدهد: «اکوسیستمهای سالم - جنگلها، دریاچهها، مراتع - اینها چیزهایی هستند که به بشریت خدمات ارائه میدهند. آنها هوای پاک را فراهم میکنند، در برابر تغییراقلیم مقابله میکنند و زیربنای برخی از صنایع اصلی ما مانند گردشگری و کشاورزی هستند.»
او میگوید: «اگر گونهها را از دست بدهیم، متأسفانه عملکرد آن اکوسیستمها شروع به کاهش میکند. بنابراین مزایا و خدماتی که آنها به ما ارائه میدهند نیز کاهش مییابد.»
یکی از گونههای حیاتوحش در معرض خطر در استرالیا «گریت دزرت اسکینک» است که برای مردم بومی نیز اهمیت فرهنگی دارد.
جید برومیلو میگوید: «گریت دزرت اسکینک یا تجاکورا یک مارمولک کوچک نارنجیرنگ است که در زیر زمین و در یک سیستم لانه خانوادگی زندگی میکند. نکته زیبای تجاکورا این است که چندین نسل با هم زندگی میکنند، از یک لانه مشترک استفاده میکنند و از یکدیگر مراقبت میکنند. این موضوع بازتابی از ارزشهایی است که ما در جوامع بومی برای خانواده، جامعه و مراقبت از سرزمین قائل هستیم.»
وقتی گونهها ناپدید میشوند، نه تنها یک ضایعه زیستمحیطی، بلکه یک ضایعه فرهنگی هم هست.
برومیلو میگوید: «دانش مرتبط با آن گونهها محو میشود. داستانها، شیوهها و روابط ضعیف میشوند. در بیابان ضربالمثلی وجود دارد: اگر کشور سالم باشد، مردم سالم هستند. بسیاری از گیاهان و حیوانات در هیچ جای دیگری از جهان زندگی نمیکنند و ما درک میکنیم که این تعادل چقدر ظریف است.»
بحران انقراض در استرالیا چیست؟
استرالیا با یک بحران شدید تنوع زیستی روبهرو است؛ بحرانی که بهدلیل تأثیر شکارچیان مهاجم مانند روباهها و گربههای وحشی، تخریب زیستگاهها و تغییرات اقلیمی به وجود آمده است.
متأسفانه استرالیا همچنین بالاترین نرخ انقراض پستانداران در جهان را دارد.
پروفسور هیو پازینگهام میگوید: «احتمالاً بیش از نیم میلیون گونه مختلف در استرالیا وجود دارد که بسیاری از آنها هنوز توصیف نشدهاند. اما از میان گونههایی که بهخوبی میشناسیم، دوهزار گونه در معرض خطر انقراض قرار دارند. متأسفانه از زمان صنعتی شدن در ۲۵۰ سال گذشته، استرالیا گونهها را با نرخی بیش از ۱۰۰ برابر آنچه طبیعی محسوب میشود از دست داده است. در واقع اگر جلوی انقراضها گرفته نشود، ممکن است در ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال آینده تقریباً نیمی از گونههای خود را از دست بدهیم.»
کیت برادبی، رئیس سازمان زیستمحیطی Gondwana Link در استرالیای غربی، میگوید این سازمان در حال تلاش برای اتصال دوباره بیش از هزار کیلومتر از زیستگاهها در جنوب غرب این ایالت است.
او میگوید: «این یک تراژدی است که بچههای من نمیتوانند مانند نسلهای گذشتهای که با آنها صحبت کردهام در طبیعت کمپ بزنند و دور آتش اردوگاهشان حلقهای از چشمهای حیوانات وحشی را ببینند؛ حیواناتی که زمانی بهوفور وجود داشتند. ما میدانیم از بین رفتن پستانداران یک مسئله بزرگ است، اما تازه حالا در حال درک این هستیم که بحران انقراض برای بسیاری از گیاهانی که از بین رفتهاند که ما حتی هرگز آنها را ندیدهایم تا چه اندازه گسترده بوده است.»
چه تهدیدهایی حیاتوحش و گیاهان استرالیا را تحت تأثیر قرار میدهد؟
سه تهدید کلیدی وجود دارد که بر تنوع زیستی استرالیا تأثیر میگذارد.
اولین مورد، تخریب زیستگاه برای ایجاد راه برای توسعه و کشاورزی است. دومین مورد، گونههای مهاجم است که شامل روباه، گربه، گوزن، گونههای علف هرز مهاجم و برخی بیماریها میشود.
تغییراقلیم یکی دیگر از تهدیدهای نوظهور برای تنوع زیستی استرالیا است.
پروفسور پوسینگهام میگوید: «تغییراقلیم تاکنون قاره استرالیا را یک و نیم درجه گرم کرده است.»
بسیاری از گونهها قادر نخواهند بود خود را با افزایش دما و بیشتر شدن وقوع رویدادهای فاجعهبار مانند آتشسوزی، سیل و گردبادهای شدید سازگار کنند.
تکهتکه شدن زیستگاهها همراه با تأثیر دیگر عوامل تهدیدکننده، بسیاری از گونههای جانوری و گیاهی استرالیا را در معرض خطر قرار داده است.
کیت برادبی میگوید: «ما مدام درباره تهدیدها علیه حیاتوحش و گیاهان صحبت میکنیم، اما آنچه اکنون با آن روبهرو هستیم در واقع هجوم فوری مجموعهای از تغییرات است. ما این اکوسیستم بزرگ و بههمپیوسته را به بخشهای بسیار کوچک تقسیم کردهایم که آنها را مناطق حفاظتشده مینامیم، و معمولاً هم مدیریتی را که لازم است برای آنها فراهم نمیکنیم.»
او میافزاید: «مشکل اساسی این است که ما توانایی تعامل بیشتر حیاتوحش و زیستگاهها با یکدیگر را متوقف کردهایم. این کار در زمانی که جهان و اقلیم در حال تغییر است، تابآوری آنها در برابر تغییرات را از بین میبرد. در واقع ما این سیستم را به قطعات کوچک شکستهایم، در حالی که این سیستم اساسا قرار نیست به شکل قطعات جداگانه کار کند.»
چگونه میتوانم به حفاظت از حیات وحش و گیاهان استرالیا کمک کنم؟
همه ما میتوانیم به حفاظت از حیاتوحش و گیاهان استرالیا کمک کنیم.
پروفسور هیو پازینگهام میگوید: «به نظر من اولین قدم این است که آگاهی خود را بالا ببرید. ممکن است تصمیم بگیرید به یک گروه حفاظت از محیطزیست یا یک گروه تاریخ طبیعی در منطقه خود بپیوندید. همچنین میتوانید هر جا که فضایی خالی وجود دارد، در باغ خود یا در پارکهای محلی، درختان و درختچههای بومی بکارید.»
او میافزاید: «وقتی آگاه شدید که این انقراضها چه خسارت بزرگی برای فرهنگ و سلامت جامعه استرالیا خواهند بود، با یک سیاستمدار محلی صحبت کنید و نگرانیهای خود را درباره از دست رفتن گیاهان و جانوران استرالیا مطرح کنید.»
چه از طریق گروههای محلی جامعه و چه از طریق سازمانهای محیطزیستی غیرانتفاعی، فرصتهای زیادی برای مشارکت در فعالیتهای حفاظت از محیطزیست وجود دارد.
پروفسور پازینگهام میگوید: «برنامه ما اساساً بر دستیابی به بهبود بسیار بزرگ در سلامت اکولوژیک در مقیاسی گسترده متمرکز است. اما چنین تغییرات بزرگی در واقع از مجموعهای از تغییرات کوچک تشکیل میشود که نسبتاً هماهنگ رخ میدهند. و هر یک از این تغییرات کوچک باید توسط افراد یا گروههایی از افراد هدایت شود.»
او میگوید: «چه فردی باشد که یک زمین پنج اِیکری دارد و میتواند دوباره از حیاتوحش در ملک خود استقبال کند، چه گروهی از سرمایهگذاران که بتوانند سرمایه قابلتوجهی برای ایجاد تغییر در مقیاس بزرگ فراهم کنند، هر یک از ما میتوانیم کاری انجام دهیم که تفاوت ایجاد کند.»
خانم برومیلو میگوید این میتواند با چیزی به سادگیِ فهمیدنِ اینکه در کدام کشور هستید و گوش دادن و احترام گذاشتن به دانش محلی شروع شود.
شما میتوانید از کارهای حفاظتی و برنامههای حفاظت از محیط زیست به رهبری بومیان حمایت کنید.
او میگوید: «وقتی جوامع گرد هم میآیند و گوش میدهند، یاد میگیرند و مسئولیت میپذیرند، ما از مکانی که همه ما آن را خاص میدانیم محافظت میکنیم. این نه تنها برای بومیان، بلکه برای همه در استرالیا مهم است که اگر ما از کشور مراقبت کنیم، کشور از ما مراقبت خواهد کرد.»
اطلاعات بیشتر:
