حدود یک پنجم مردان استرالیایی در طول زندگی خود به سرطان پروستات مبتلا میشوند. در مراحل اولیه، سرطان پروستات به ندرت علائمی ایجاد میکند. به همین دلیل درک خطر ابتلا، دانستن زمان مناسب برای آزمایش و صحبت با پزشک در مورد گزینههای درمانی دارای اهمیت است . در این قسمت از دریچه ای به استرالیا درباره آنچه باید در مورد تشخیص و مدیریت سرطان پروستات بدانید، صحبت میکنیم.
Key Points
- بهجز سرطان پوست، سرطان پروستات شایعترین سرطان در استرالیا است.
- سرطان پروستات علائم خاصی ندارد؛ بااینحال، بزرگشدن خوشخیم غده پروستات میتواند باعث دشواری در دفع ادرار شود.
- آزمایش خون آنتیژن اختصاصی پروستات (PSA) ابزار اصلی برای تشخیص سرطان پروستات است و انجام آن برای مردان از ۵۰ سالگی توصیه میشود.
- غده پروستات چیست و چرا ممکن است به مشکل تبدیل شود؟
- عوامل خطر ابتلا به سرطان پروستات چیست و چه آزمایشهایی برای تشخیص آن وجود دارد؟
- گزینههای درمانی سرطان پروستات چیست؟
- تجربه ابتلا به سرطان پروستات چگونه است؟
- چه حمایتهایی برای مردان مبتلا به سرطان پروستات در دسترس است؟
غده پروستات چیست و چرا ممکن است باعث ایجاد مشکل شود؟
غده پروستات در مردان تقریباً به اندازه یک گردو است و در ناحیه لگن قرار دارد.
پروفسور دکلن مورفی، متخصص اورولوژی و مدیر بخش سرطانهای دستگاه ادراریـتناسلی در مرکز سرطان پیتر مککالوم در ملبورن، توضیح میدهد:
«پروستات درست زیر مثانه قرار دارد و مجرایی را که ما مردان از طریق آن ادرار میکنیم، احاطه کرده است. این غده مایعی تولید میکند که با اسپرم ترکیب میشود و مایع منی را تشکیل میدهد. این مایع به محافظت و تغذیه اسپرم کمک میکند. بنابراین، نقش اصلی پروستات در انزال است.»
با افزایش سن، غده پروستات معمولاً بزرگتر میشود. این بزرگشدن خوشخیم میتواند به مجرای ادرار، یعنی لولهای که ادرار را از بدن خارج میکند، فشار وارد کند و باعث تغییراتی در ادرار کردن شود.
همانطور که هلن کرو، پرستار متخصص اورولوژی در مرکز پروستات استرالیا، توضیح میدهد، این وضعیت میتواند باعث شود مردان چندین بار در طول شب از خواب بیدار شوند تا مثانه خود را تخلیه کنند.
خانم کرو میگوید:
«این فقط یک بزرگشدن خوشخیم است؛ یعنی سرطان نیست، بلکه بخشی از روند طبیعی افزایش سن است. اما این بزرگشدن میتواند در تخلیه مثانه اختلال ایجاد کند و در این مرحله است که مردان اغلب متوجه وجود غده پروستات میشوند، چون شروع به ایجاد مشکل برای آنها کرده است.»
غده پروستات همچنین ممکن است دچار التهاب یا عفونت شود که به آن پروستاتیت گفته میشود. پروستاتیت میتواند باعث ناراحتی در ناحیه پرینه، یعنی ناحیه بین آلت تناسلی و مقعد، شود.
خانم کرو میگوید:
«این وضعیت میتواند بسیار ناراحتکننده باشد و باعث شود مردان به پزشک عمومی مراجعه کنند و بگویند: به دلیل این ناراحتی نمیتوانم خوب بخوابم، یا وقتی مینشینم یا ورزش میکنم، احساس ناراحتی زیادی دارم.»
غده پروستات همچنین ممکن است دچار سرطان شود. سرطان پروستات معمولاً علائمی ندارد، اما یکی از شایعترین سرطانها در میان مردان در استرالیا است.
پروفسور مورفی توضیح میدهد:
«اگرچه برای برخی مردان، سرطان پروستات مشکل جدی ایجاد نمیکند و میتوان آن را تحت نظر گرفت، اما برای برخی دیگر میتواند بسیار جدی باشد و باعث بروز علائم قابلتوجه و حتی مرگ شود.»
عوامل خطر ابتلا به سرطان پروستات چیست و چه آزمایشهایی برای تشخیص آن وجود دارد؟
سرطان پروستات یکی از شایعترین سرطانهای تشخیصدادهشده در استرالیا است. افزایش سن، سابقه خانوادگی و برخی تغییرات ژنتیکی ارثی میتوانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.
پروفسور مورفی توضیح میدهد:
«سرطان پروستات در سراسر جهان یک مشکل جدی است. در یک مقاله اخیر پیشبینی شده است که میزان بروز سرطان پروستات در جهان بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۴۰ دو برابر خواهد شد.»
بهجز سرطان پوست، سرطان پروستات شایعترین سرطانی است که در مردان در استرالیا تشخیص داده میشود. احتمال تشخیص سرطان پروستات در یک مرد در استرالیا تا سن ۸۰ سالگی، حدود یک مورد از هر پنج مرد است.Professor Declan Murphy
خانم کرو میگوید علل ابتلا به سرطان پروستات هنوز بهطور کامل شناخته نشده است.
آزمایش خون PSA یا آنتیژن اختصاصی پروستات میتواند به شناسایی نشانههای سرطان پروستات پیش از بروز علائم کمک کند. در حال حاضر، استرالیا برنامه ملی غربالگری جمعیتی برای سرطان پروستات ندارد؛ بنابراین به مردان توصیه میشود پس از گفتوگو با پزشک عمومی خود درباره فواید و خطرات احتمالی آزمایش PSA، در مورد انجام این آزمایش آگاهانه تصمیم بگیرند.
مردان از حدود ۵۰ سالگی میتوانند با پزشک عمومی خود درباره مناسب بودن انجام منظم آزمایش PSA برایشان صحبت کنند. به مردانی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند، ممکن است توصیه شود این گفتوگو را در سنین پایینتر انجام دهند.
پروفسور مورفی میگوید:
«اگر درباره سرطان پروستات نگران هستید، منتظر بروز علائم نمانید.»
«برخی افراد در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پروستات قرار دارند؛ برای مثال، افرادی که سابقه خانوادگی قوی این بیماری را دارند یا دچار یک جهش ژنتیکی هستند... در چنین شرایطی، توصیه میکنیم از حدود ۴۵ سالگی به بعد با پزشک درباره انجام آزمایشهای لازم برای بررسی وضعیت پروستات صحبت کنند.»
گزینههای درمانی سرطان پروستات چیست؟
نحوه درمان سرطان پروستات به مرحله بیماری و میزان تهاجمی بودن سرطان در زمان تشخیص بستگی دارد.
پروفسور مورفی توضیح میدهد:
«باید به بیماران اطمینان داد که تشخیص سرطان پروستات دیگر به این معنا نیست که درمان سرطان پروستات حتماً ضروری است.
در واقع، امروزه در کشورهایی مانند استرالیا که بیش از ۹۰ درصد بیماران در زمان تشخیص، سرطانی دارند که به پروستات محدود است، بسیار رایج است که پیشنهاد کنیم نظارت فعال یا تحت نظر گرفتن بیماری میتواند روش مناسبی برای مدیریت سرطان باشد.»
در طول دوره نظارت فعال، بیماران بهطور منظم آزمایشها و معاینات لازم را انجام میدهند تا وضعیت سرطان تحت نظر باشد. اگر نشانههایی از پیشرفت سرطان مشاهده شود، ممکن است درمان توصیه شود.
برای بیمارانی که به انواع تهاجمیتر سرطان پروستات مبتلا هستند، جراحی، پرتودرمانی، شیمیدرمانی و هورموندرمانی از جمله گزینههای درمانی هستند که ممکن است در نظر گرفته شوند.
پروفسور مورفی توضیح میدهد:
«امروزه ابزارهای درمانی مختلفی برای کنترل این سرطان در اختیار داریم. میتوان گفت که طی حدود ۱۰ سال گذشته، پیشرفتهای چشمگیری در گزینههای درمانی موجود برای بیماران حاصل شده است؛ حتی اگر سرطان به سایر قسمتهای بدن نیز گسترش یافته باشد.»
نتایج درمان بسته به عواملی مانند نوع و مرحله سرطان متفاوت است، اما سرطان پروستاتی که در مراحل اولیه تشخیص داده شود، معمولاً نتایج درمانی بسیار بهتری دارد.
.
تجربه ابتلا به سرطان پروستات چگونه است؟
دنی مویل ۶۵ ساله بود که پزشک عمومی او را به دلیل افزایش تدریجی سطح PSA برای مراجعه به متخصص اورولوژی ارجاع داد.
آقای مویل میگوید:
«آزمایشهای بیشتری انجام دادیم و توصیه پزشک این بود که پروستات بهطور کامل برداشته شود.» شنیدن این خبر که به جراحی برای برداشتن پروستات نیاز دارد، برای آقای مویل شوکهکننده بود.
او توضیح میدهد:
«این موضوع واقعاً برایم سنگین بود، چون با خودتان فکر میکنید: «دارم بخش مهمی از اندام تولیدمثل خودم را از دست میدهم و این موضوع تأثیر زیادی بر زندگی جنسیام و جنبههای دیگر زندگیام خواهد داشت.»
پس از جراحی، سطح PSA آقای مویل دوباره شروع به افزایش کرد و این موضوع نگرانیهایی را به وجود آورد.
آقای مویل میگوید:
«این یعنی سرطان هنوز جایی در بدن وجود دارد. مشخص است که دیگر در پروستات نیست، چون پروستات برداشته شده است. نکته شگفتانگیز درباره سلولهای سرطان پروستات این است که فرقی نمیکند در کجای بدن باشند؛ این سلولها همچنان PSA تولید میکنند، بنابراین سرطان میتواند در هر قسمتی از بدن وجود داشته باشد.»
طی پنج سال بعد، پزشکان آقای مویل همچنان سطح PSA او را تحت نظر داشتند. در نهایت، متخصص پرتودرمانی او یک دوره هفتهفتهای پرتودرمانی و شش ماه هورموندرمانی را توصیه کرد.
آقای مویل به یاد میآورد:
«آن چند ماه از زندگیام در سال گذشته اصلاً دوران خوبی نبود. بعد از آن، برای انجام منظم آزمایش PSA مراجعه کردم. آخرین آزمایشم در پایان سال گذشته نشان داد که PSA قابلتشخیص نیست، بنابراین اوضاع رو به بهبود است.»
خانم کرو میگوید مردان پس از تشخیص سرطان پروستات ممکن است طیف گستردهای از احساسات، از جمله شوک و بلاتکلیفی، را تجربه کنند.
او توضیح میدهد:
«شوک بسیار شایع است. بنابراین برایشان توضیح میدهیم که احساسی که در حال حاضر دارند کاملاً طبیعی و بسیار رایج است، اما وقتی اطلاعات بیشتری به دست بیاورند و بدانند برنامه درمانیشان چیست، شرایط آسانتر خواهد شد.»
چه حمایتهایی برای مردان مبتلا به سرطان پروستات در دسترس است؟
برای افرادی که سرطان پروستات در آنها تشخیص داده شده است، حمایتهای مختلفی در دسترس است؛ از جمله پرستاران متخصصی که میتوانند به پرسشها پاسخ دهند، مراقبتهای تخصصی ارائه کنند و به بیماران در طی کردن مراحل درمان و پیگیریهای منظم کمک کنند.
برای آقای مویل، حمایت خانواده اهمیت زیادی داشت.
او میگوید:
«بدون شک، بزرگترین و بهترین حامی من همسرم بود... پزشکان و متخصصانی هم که در طول این مسیر با آنها در ارتباط بودم، هرکدام در بخش خودشان بسیار کمککننده و حمایتگر بودند.»
او سپس در زادگاه خود، بارگارا در ایالت کوئینزلند، یک گروه حمایت از بیماران راهاندازی کرد.
آقای مویل توضیح میدهد:
«این کار تفاوت بزرگی ایجاد کرده است. اینکه بتوانیم با مردان دیگری که همین مسیر را طی میکنند صحبت کنیم، درباره مسائل شخصی خودمان حرف بزنیم و از یکدیگر حمایت کنیم، فوقالعاده است. سخنرانان مهمانی هم که داشتهایم واقعاً عالی بودهاند.»
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره سرطان پروستات و گروههای حمایتی نزدیک محل زندگی خود، میتوانید به مرکز پروستات استرالیا (Australian Prostate Centre) و بنیاد سرطان پروستات استرالیا (Prostate Cancer Foundation of Australia) مراجعه کنید.
برای دریافت اطلاعات و نکات مفید بیشتر درباره سازگار شدن با زندگی جدیدتان در استرالیا، پادکست دریچه ای به استرالیا را دنبال کنید.
