اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با شیوع آنفلوانزای پرندگان H5N1 میتواند تولید تخممرغهای «مرغهای آزاد» (Free-range) در استرالیا را بهطور چشمگیری کاهش دهد. کارشناسان میگویند برای جلوگیری از گسترش ویروس، بسیاری از مرغداران ناچار شدهاند مرغها را به جای فضای باز، در سالنهای سرپوشیده نگهداری کنند.
در حال حاضر، ۷۸ مورد ابتلا به ویروس H5 در استرالیا تأیید شده که ۵۸ مورد آن به یک رویداد مرگومیر گسترده پرندگان در منطقه Baudin Rocks مربوط میشود.
با وجود این، صنعت تولید تخممرغ تاکنون از شیوع این ویروس آسیب مستقیمی ندیده است. اما کارشناسان هشدار میدهند اقداماتی که برای جلوگیری از گسترش بیماری انجام میشود، ممکن است عرضه تخممرغهای تولیدشده در مزارع «مرغهای آزاد» را با کاهش قابل توجهی روبهرو کند.
صنعت تخممرغ با شرایط پرریسکتری روبهرو است
روآن مکمانیز، مدیرعامل سازمان Australian Eggs، میگوید صنعت تولید تخممرغ در آینده قابل پیشبینی با محیطی پرریسکتر روبهرو خواهد بود.
او گفت: «انتقال ویروس میان حیاتوحش استرالیا نشان میدهد آنفلوانزای H5 در کشور تثبیت شده و احتمالاً در میانمدت با آن روبهرو خواهیم بود.»
به گفته او، اگرچه ریشهکن کردن کامل ویروس بعید به نظر میرسد، اما صنعت طی چند سال گذشته خود را برای چنین شرایطی آماده کرده است.
مکمانیز افزود اقدامات گستردهای برای کاهش خطر در حال اجراست؛ از جمله اجرای سختگیرانهتر مقررات امنیت زیستی، جلوگیری از ورود پرندگان وحشی به مزارع و کاهش تماس میان پرندگان وحشی و مرغهای تخمگذار.
او همچنین گفت تولیدکنندگان با همکاری نهادهای دولتی، برنامههای مقابله با شیوع بیماری را بر اساس تجربه کشورهای دیگر بهبود دادهاند تا در صورت آلوده شدن یک مزرعه، روند بازگشت آن به تولید با سرعت بیشتری انجام شود و اختلال در عرضه تخممرغ به حداقل برسد.
چرا مرغهای آزاد به سالنهای سرپوشیده منتقل میشوند؟
از سال ۲۰۱۸، کمیسیون رقابت و مصرفکنندگان استرالیا (ACCC) استانداردهایی را برای برچسب «Free-range» تعیین کرده است. بر اساس این استاندارد، مرغها باید در طول روز دسترسی واقعی و منظم به فضای باز داشته باشند، امکان جستوجوی غذا و حرکت آزادانه داشته باشند و تراکم آنها بیش از ۱۰ هزار مرغ در هر هکتار نباشد.
با این حال، ACCC در ماه ژوئیه اعلام کرد در شرایط فعلی، اگر تولیدکنندگان برای حفظ امنیت زیستی، مرغها را در سالنهای سرپوشیده نگهداری کنند، بابت رعایت نکردن این استانداردها با آنها برخورد قانونی نخواهد کرد.
«برای حفظ جانشان، مرغها را در سالن نگه دارید»
جولیان کاکس، دانشیار میکروبشناسی و کارشناس ایمنی مواد غذایی، میگوید محدود کردن دسترسی مرغها به فضای باز، یکی از مهمترین اقدامات برای جلوگیری از شیوع بیماری است.
او به SBS News گفت: «توصیه این است که مرغها در سالنهای سرپوشیده نگهداری شوند.»
به گفته او، مرغهایی که آزادانه در فضای باز تردد میکنند، ممکن است ویروس را از پرندگان وحشی دریافت کرده یا آن را به سایر پرندگان منتقل کنند.
کاکس تأکید کرد این توصیه تنها به مزارع تجاری محدود نمیشود و صاحبان مرغهای خانگی نیز باید آن را جدی بگیرند.
او گفت: «اگر مرغداری یا قفس دارید، مرغها را داخل آن نگه دارید. این کار به نفع خودشان است.»
اگر بیماری به یک مزرعه برسد چه اتفاقی میافتد؟
کاکس، که مدیر علمی شورای اطلاعات ایمنی مواد غذایی نیز هست، میگوید در صورت مشاهده هرگونه نشانه بیماری در یک گله تجاری، همه پرندگان آن گله معدوم خواهند شد تا از گسترش ویروس جلوگیری شود.
او افزود اگر شیوع در منطقهای رخ دهد که چندین مزرعه تجاری در آن فعالیت میکنند، احتمال دارد همه پرندگان آن منطقه نیز معدوم شوند.
به گفته او، این اقدام مشابه ایجاد «آتشبُر» برای جلوگیری از گسترش آتشسوزیهای جنگلی است.
آیا قیمت و عرضه تخممرغ تحت تأثیر قرار میگیرد؟
کاکس هشدار داد در بدترین سناریو، معدوم شدن هزاران پرنده میتواند موجب کاهش چشمگیر تولید گوشت مرغ و تخممرغ شود.
او گفت پس از معدومسازی یک گله، پاکسازی و آمادهسازی مجدد مزرعه چندین هفته زمان میبرد و جایگزینی گلههای تخمگذار و رسیدن آنها به مرحله تولید تخممرغ حدود چهار تا پنج ماه طول میکشد.
در مورد مرغهای گوشتی نیز حداقل شش هفته زمان لازم است تا تولید دوباره آغاز شود.
به گفته او، در نتیجه ممکن است مدتی طول بکشد تا بازار دوباره به سطح عادی تولید بازگردد و این موضوع نیز به اطمینان از حذف کامل ویروس بستگی دارد.
آیا خوردن مرغ و تخممرغ خطری دارد؟
کارشناسان تأکید میکنند که با وجود شیوع آنفلوانزای پرندگان، گوشت مرغ و تخممرغ همچنان برای مصرف انسان ایمن هستند.
کاکس میگوید انتقال ویروس از طریق خوردن غذا اتفاق نمیافتد و خطر اصلی، تماس مستقیم با پرندگان زنده آلوده است.
او افزود زنجیره تولید مواد غذایی در استرالیا به گونهای طراحی شده که اگر گلهای به بیماری مبتلا شود، پیش از آنکه محصولات آن وارد بازار شود، پرندگان معدوم خواهند شد.
به گفته او، مصرفکنندگان نباید نگران انتقال آنفلوانزای پرندگان از طریق خرید گوشت مرغ یا تخممرغ باشند.
