SKIP TO MAIN CONTENT

Loro-matan Pasífiku iha Amérika Latin

Screenshot 2026-06-02 at 4.28.18 pm.png
Tripulasaun sira Guarda Kosteira Estadus Unidus nian hasai kokaína sira ne'ebé maka prende ona hosi ró semi-submersível ida ne'ebé deskonfia hanesan kontrabandu iha Oseanu Pasífiku Leste.

Tráfiku droga ilísitu, koligasaun diplomátika sira, no ideolojia komérsiu livre nian halo nasaun sira iha illa Pasífiku no Amérika Latina nian servisu besik liután.


Published

By Tavishek Sharma, Tuipoloa Evan Charlton

Presented by Cristina Benedek

Source: SBS



Skip to podcast episode content

Tráfiku droga ilísitu, koligasaun diplomátika sira, no ideolojia komérsiu livre nian halo nasaun sira iha illa Pasífiku no Amérika Latina nian servisu besik liután.


Kuantidade droga ilísitu ne'ebé maka prende hosi aplikasaun lei lokál no internasionál iha Pasífiku atinji ona nível sira ne'ebé maka nunka akontese.

Ida-ne'e maka kulminasaun hosi prosesu dezenvolvimentu ida ba nasaun barak iha Pasífiku, ne'ebé maka evolui hosi dalan sira tráfiku droga nian ba fatin distribuisaun nian ba merkadu lokál sira ne'ebé maka fó lukru.

Krizi promove ona estabelesimentu hosi Unidade Espesial Investigasaun nian, ne'ebé finansia hosi Austrália ho Nova Zelándia, ho sede iha Kolómbia.

Maibé krime transnasionál la'ós de'it motor iha dezenvolvimentu relasaun sira ho estadu membru sira Fórum Illa Pasífiku nian no Amérika Latina.

Estadus Unidus fó sai ona ho klaru katak sira hein buat barak liután hosi sira nia aliadu sira... hanesan Austrália atu hakat ba oin iha rejiaun Pasifiku.
Anna Powles, Profesór Asosiadu iha Sentru Estudu sira Defeza no Seguransa nian, Universidade Massey

Ho nia teritóriu Pasífiku Rapa Nui, Chili sai hanesan Parseiru Diálogu ba Fórum Illa Pasífiku nian iha 2021. Tinan haat liutiha, nia sai uma-na'in ba Enkontru Ministru Defeza Pasífiku Súl nian ne'ebé inklui reprezentante sira hosi Fiji, Papua New Guinea, no Tonga. Pontu xave hosi diskusaun nian maka inklui tendénsia dezafiu seguransa nian ne'ebé rejiaun ne'e hasoru no proposta Chili nian hodi sai uma-na'in ba ezersísiu militár ida iha Rapa Nui.

Iha Marsu 2026, Arjentina fó sai katak nia mós iha interese atu sai Parseiru Diálogu ida iha fórum. Governu atuál tuir ideolojia komérsiu livre ne'ebé maka'as no aliñadu tebes ho Estadus Unidus.

Maibé interese ne'ebé aumenta iha rejiaun hosi nasaun sira ho ligasaun istóriku limitadu, kria hela ambiente diplomátiku ne'ebé maka'as ba beibeik ba nasaun sira iha Pasífiku. Sira hetan sira-nia an koko atu la'o iha dalan tasi nian entre prioridade sira hosi podér esternu no sira-nia aspirasaun rasik.


Latest podcast episodes

Follow SBS Tetum

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Stream now