Grip, bulaşıcılığı oldukça yüksek viral bir enfeksiyondur. Avustralya’da grip mevsiminin başladığı bugünlerde kendinizi, ailenizi ve toplumun en savunmasızlarını korumak için bilmeniz gerekenlere bakıyoruz.
ÖNE ÇIKANLAR
- Gribin hafif veya hayatınızı tehdit edecek kadar şiddetli sonuçları olabilir.
- Altı aydan büyük herkes için yıllık grip aşısı önerilir.
- Avustralya'daki çocuklar, iğnesiz burun spreyi grip aşısına erişebiliyor.
- Grip aşısı güvenli ve etkilidir; bu nedenle, sorularınız veya endişeleriniz varsa doktorunuzla paylaşın.
Influenza, yani grip, yıl boyunca dolaşımda olan bir virüstür. Bu da yılın herhangi bir zamanında bu hastalığa yakalanabileceğiniz anlamına gelir.
Avustralya'da grip vakaları sonbaharda artmaya başlarken enfeksiyonlar Haziran ile Eylül arasında zirveye ulaşır.
Grip ne kadar ciddi bir hastalık?
Grip belirtileri, basit bir soğuk algınlığından daha şiddetli ve uzun sürelidir.
Yüksek ateş, kas ve eklem ağrıları, baş ağrısı ve boğaz ağrısı görülebilir.
Grip enfeksiyonu geçirenlerin çoğu birkaç gün içinde iyileşir. Ancak bazılarında, ağır hastalık ve komplikasyon riski daha yüksektir.
Avustralya'da 2025 yılı bin 700'den fazla ölümle kayıtlara geçen en ölümcül grip yılı oldu.
Sydney'de genel pratisyen hekim ve Avustralya Kraliyet Genel Pratisyen Hekimler Koleji Başkanı Dr. Michael Wright, "Çoğumuz bunun sadece soğuk algınlığı gibi bir şey olduğunu düşünürüz, ancak her yıl yüzlerce Avustralyalıyı öldürüyor" diyor.
"Grip ciddi bir solunum yolu enfeksiyonu olduğu için binlerce Avustralyalı grip nedeniyle hastaneye yatırılıyor."
Kimler ciddi şekilde hastalanabilir?
Sağlıklı insanlar bile grip nedeniyle çok hasta olabilir.
Ciddi hastalık ve hastaneye yatış riski yüksek gruplar arasında beş yaşın altındaki çocuklar, 65 yaşın üzerindeki kişiler, Aborijin ve/veya Torres Adalılar, kronik hastalığı olanlar ve hamile kadınlar yer alıyor.
“Bu kişilerde akciğer enfeksiyonu ve zatürre gelişme olasılığı daha yüksektir ve hastaneye yatmaları gerekebilir” diyor Dr. Wright.
Gripten kendimi nasıl koruyabilirim?
Grip, enfekte olan kişinin boğazından veya burnundan çıkan damlacıklar yoluyla yayılır.
Düzenli el yıkama ve öksürürken veya hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu kapatma gibi ideal hijyen uygulamaları, gribe yakalanma ve hastalığı yayma riskinizi azaltmaya yardımcı olabilir.
Ancak grip ve bunun yol açtığı ciddi komplikasyonları önlemenin en etkili yolu, her yıl grip aşısı olmaktır.
Dr. Wright, “Aşı olmanın avantajı, hastalanma riskini azaltmanız ve ciddi bir enfeksiyona yakalanma riskinizi önemli ölçüde düşürmenizi sağlar” diye açıklıyor.
Aşı olan kişilerin hastalığı başkalarına bulaştırma riski de daha düşüktür.
Aşı olmak, kendinizi, ailenizi ve ayrıca toplumu korumak için yapabileceğiniz en iyi şeydir.Dr Michael Wright
Grip aşısı yaptırmalı mıyım?
Grip aşısı herkes için çok önemli. Ancak özellikle toplumda risk altındaki kişiler için daha da önemlidir.
Dr. Stephanie Williams, Avustralya Hastalık Kontrol Merkezi'nin Bulaşıcı Hastalıklar Şubesi'nde Genel Müdür Yardımcısı.
"Altı aylıktan büyük herkesin her yıl grip aşısı olmasını öneriyoruz," diyor Dr. Williams.
Avustralya Ulusal Aşılama Programı kapsamında aşının ücretsiz olarak sağlandığı bazı gruplar var
- altı ay ile beş yaş arası çocuklar
- 65 yaş ve üstü yetişkinler
- hamile kadınlar
- 6 ay ve üzeri Aborijin ve/veya Torres Boğazı Adalılar
- belirli tıbbi durumları olan kişiler
Ücretsiz grip aşısı hakkınız yoksa, aşıyı aşı merkezinizden satın alabilirsiniz.
Dr. Williams, “Avustralya genelinde yerel doktorunuz, belediye aşı kliniği, toplum sağlığı merkezleri, Aborijin sağlık hizmetleri ve bazı eczaneler dahil olmak üzere birçok sağlık kurumunda grip aşısı yaptırabilirsiniz” diyor.
Eyalet veya bölge hükümetiniz ya da işvereniniz de ücretsiz grip aşısı programları düzenliyor olabilir.
Avustralya'da iğnesiz grip aşısı var mı?
2026 yılında Avustralya'da iğnesiz, sprey formunda burundan sprey olarak alınan grip aşısı piyasaya sürüldü.
Bu aşı, 2 ila 17 yaş arası çocuklarda güvenli ve etkili kullanım için Terapötik Ürünler İdaresi tarafından onaylandı.
Avustralya genelinde temin edilebilen bu aşı, bazı eyaletlerde 2 ila 5 yaş arası çocuklar için ücretsiz olarak uygulanıyor.
RACGP Başkanı Dr. Wright, "Bu yaştaki çocukların iğne olmaktan pek hoşlanmadıklarını ve ebeveynlerinin de onları aşı olmaya getirme olasılığının daha düşük olduğunu biliyoruz" diyor.
Yaşadığınız yerde eyalet tarafından finanse edilen bir burun grip aşısı programı olup olmadığını aile doktorunuza sorun.
Grip aşısı olmak için en uygun zaman nedir?
Sydney Üniversitesi Bulaşıcı Hastalıklar ve Küresel Sağlık Profesörü Dr. Meru Sheel, aşıyı grip mevsiminin tepe noktasında olduğu dönemden birkaç hafta önce yaptırmanın korumanızı en üst düzeye çıkardığını söylüyor. Aşının en fazla koruma sağladığı dönemin 3-4 ay sürdüğünü belirtiyor.
“Bu nedenle, grip aşısı yaptırmak için sonbahar ve kış aylarının başını öneriyoruz. Nisan, Mayıs aylarında piyasaya çıktıklarında işyerleri aracılığıyla veya uygun olduğunuzda, aşı olmak için en uygun zaman budur.”
Grip aşısının yan etkileri konusunda endişelenmeli miyim?
Aşı olduktan sonra, bazı kişilerde birkaç gün süren hafif semptomlar görülebilir.
Dr. Sheel, “Tüm aşıların ağrı ve şişlik, kızarıklık veya hafif ateş gibi bazı ortak yan etkileri olma eğilimi vardır” diyor.
"Grip aşısı güvenli ve etkilidir ve yan etkilerin çoğu kendiliğinden geçer."
Alerjik reaksiyon riski çok düşüktür.
Aşı olduğunuzda, doktor veya eczacı sizden 15 ila 20 dakika beklemenizi isteyecektir, çünkü bir reaksiyon olacaksa bu süre içinde ortaya çıkar.Dr Meru Sheel
Dr. Wright, doktorunuzun yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun bir grip aşısı bulmanıza yardımcı olacağını ve sorularınızı yanıtlayacağını belirtiyor.
“Aşı olmak istememenize neden olacak herhangi bir kaygınız varsa, aile hekiminiz aşının sizin için uygun olup olmadığını açıklayabilir.”
Avustralya'daki yeni hayatınıza alışmakla ilgili daha değerli bilgiler ve ipuçları için Australia Explained podcast'ine abone olun veya takip edin.
Sorularınız veya konu önerileriniz var mı? australiaexplained@sbs.com.au adresine e-posta gönderin
