Sau tuyên bố độc lập của Catalonia vào tuần trước, tòa án ở Madrid đã bắt giam 8 quan chức Catalonia đồng thời ban bố lệnh bắt giữ cựu Thủ hiến Carles Puigdemont trên toàn châu Âu, sau khi ông này từ chối yêu cầu triệu tập của tòa và chạy sang Bỉ.
Thẩm phán Tòa án Tối cao Tây Ban Nha đã ban hành lệnh bắt đối với cựu Thủ hiến của Catalonia, ông Carles Puigdemont.
Những quan chức khác trong chính phủ Catalonia đã bị truất phế và cả những dân biểu khác cũng đã phải ra trước phiên tòa ở Madrid với những cáo trạng nổi loạn, kích động nổi loạn và biển thủ công quỹ. Các cáo trạng trên có thể nhận hình phạt lên tới 30 năm tù giam.
Cuộc điều tra xảy ra sau khi Quốc hội Catalonia tuyên bố ly khai khỏi Tây Ban Nha vào ngày 27 tháng Mười.
Ông Puigdemont, hiện đã trốn sang Bỉ, nói rằng ông sẽ không quay về quê hương chỉ khi nào ông được sự bảo đảm pháp lý từ Chính phủ Tây Ban Nha.
Cựu Thủ hiến Catalonia, Artus Mas đã lên tiếng ủng hộ những hành động của ông Puigdemont.
“Có lẽ các luật sư đã cho ông Puigdemont lời khuyên, và điều này cũng khá hợp lý, vì theo lẽ thì ông ấy có quyền tự bảo vệ mình. Có thể việc ở lại Brussels là cách tốt nhất vào lúc này và các luật sư tin rằng điều này có thể giúp bảo vệ bản thân ông ấy.”
Hệ thống lệnh bắt giữ trên phạm vi toàn châu Âu, có hiệu lực từ năm 2004, đã giúp cho những quốc gia trong khối EU dễ dàng yêu cầu dẫn độ các tội phạm hoặc nghi phạm từ quốc gia này sang quốc gia khác.
Đồng thời lệnh bắt giữ này cũng bỏ qua các vấn đề mang tính chính trị.
Lệnh bắt giữ trên toàn châu Âu đối với ông Puigdemont có nghĩa là ông sẽ bị bắt và đưa đến tòa án Bỉ trong vòng 24 giờ đồng hồ.
Trước đó, ông Puigdemont cùng 13 thành viên nội các nằm trong số những người bị Tòa án quốc gia Tây Ban Nha triệu tập.
Nhưng ông Puigdemont đã có mặt ở Bỉ từ ngày 31 tháng Mười cùng với một số cựu Bộ trưởng, nói rằng họ đang tìm kiếm tự do và sự an toàn ở đây.
Một luật sư và cũng là cố vấn pháp lý tại Đại học Tự do Bỉ, Maxime Chome, giải thích, thông thường một tiến trình bắt giữ trên toàn châu Âu rất rõ ràng, nhưng trong trường hợp này có thể vướng vào một số vấn đề chính trị.
“Vấn đề quan trọng ở đây là phải biết những cáo trạng nào nằm trong hệ thống tư pháp Tây Ban Nha. Đối với lệnh bắt giữ trên toàn châu Âu, thì các vi phạm cũng phải tương đồng theo luật Bỉ hoặc luật Tây Ban Nha. Đối với cáo buộc biển thủ công quỹ thì giống nhau ở cả hai hệ thống pháp lý, nhưng cáo buộc nổi loạn và kích động nổi loạn thì không thực sự giống nhau. Chúng ta sẽ phải tìm hiểu xem vì sao họ lại chọn cáo trạng này, nhưng ở đây, chúng ta chắc chắn có những vi phạm tương đương ở cả hai hệ thống.”
Trong một thông cáo gửi đến giới truyền thông Catalonia trong tối 2/11 từ một địa điểm bí mật ở Brussels, ông Puigdemont yêu cầu chính phủ Tây Ban Nha trả tự do cho các cựu quan chức Catalonia vừa bị tạm giam, đồng thời kêu gọi quốc tế can thiệp vì cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay ở Catalonia không còn là chuyện nội bộ của Tây Ban Nha.
Luật sư của ông Puigdemont, Paul Bekaert, cho hay, thân chủ của ông sẽ không xin tị nạn chính trị ở Bỉ và dự định sẽ hợp tác với cảnh sát và các nhà chức trách pháp luật của Bỉ.
Luật sư Bekaert cũng cho biết thêm, thân chủ của ông có quyền được thẩm vấn ở Bỉ.
“Thân chủ của tôi sẽ không quay về Madrid. Và tôi đã yêu cầu rằng ông ấy sẽ được thẩm vấn ngay tại Bỉ. Điều này hoàn toàn có thể làm được. Tôi không chắc chúng tôi có làm điều đó hay không, nhưng chuyện này là hoàn toàn có thể thực hiện được. Tôi đã từng nhận những vụ tương tự trước đây, nghi phạm được thẩm vấn ngay tại Bỉ.”
Quyết định của tòa án Tây Ban Nha là sẽ tống giam hầu hết những quan chức đã bị bắt thay vì cho phép họ được tại ngoại. Điều này đã khiến những người ủng hộ nền độc lập cho Catalonia giận dữ, và nhiều cuộc biểu tình trên đường phố đã được lên kế hoạch.
Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy đã truất phế ông Puigdemont và chính quyền của ông vào thứ Sáu tuần trước, chỉ vài giờ sau tuyên bố độc lập.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/vietnamese
