Sau khi Úc chấm dứt sứ mạng chiến đấu tại Afghanistan và rút binh sĩ về nước, một số người địa phương làm việc cho Úc bị bỏ lại đằng sau trong sợ hãi. Nay có hơn một ngàn người cùng gia đình cuối cùng được chuyển đến nơi an toàn trên nước Úc, thế nhưng vẫn còn một số đang chờ đợi để được bảo vệ.
Cuộc chiến tại A Phú Hãn đã ảnh hưởng đến các quân nhân Úc, cũng như những người địa phương giúp đỡ họ tại các tuyến đầu lửa đạn.
Ông Ahmad Shah Shahi 34 tuổi, làm việc cho quân đội Úc tại Afghanistan trong 6 năm, với công việc được xem là nguy hiểm nhất, đó là thông dịch viên và là cố vấn về văn hóa.
“Tại A Phú Hãn trước đây, có ít nhất 2 vụ nổ bom tự sát mỗi tuần".
"Điều đó có nghĩa là tôi phải đối diện với hơn 100 vụ tấn công như những kẻ nổ bom tự sát, phục kích hay các chất nổ cải tiến”, Ahmad Shah Shahi.
Vào năm 2001, quân đội Úc tham gia cuộc chiến chống khủng bố do Hoa kỳ hướng dẫn tại Afghanistan và nó trở thành cuộc chiến lâu dài nhất của Úc.
Trong khi chiến đấu tại A Phú Hãn, quân đội Úc phải lệ thuộc vào các nhân viên địa phương.
Các thông dịch viên mặc quân phục Úc và giúp quân nhân Úc, trong nhiều việc với mức độ khác nhau.
Đại Úy hồi hưu của quân đội Úc là ông Jason Scanes cho biết, vai trò của các thông dịch viên là hết sức phức tạp.
"Những thông dịch viên nầy chúng ta gọi họ là ‘những người hết sức quan trọng trong sứ mạng của chúng ta’, họ dấn thân một cách hiểm nguy cho chính họ và gia đình, để giúp đỡ chúng ta tại Afghanistan".
"Vai trò của việc thông dịch rất phức tạp, qua việc xây dựng mối quan hệ, đọc được ngôn ngữ của cơ thể, cũng như lắng nghe những tiếng nói ở phía địch quân, nó không dễ dàng như chỉ thông dịch lời nói mà thôi”, Jason Scanes.
Đến tháng chạp năm 2013, Úc chấm dứt sứ mạng chiến đấu và rút quân khỏi A Phú Hãn.
Quyết định nầy khiến nhiều nhân viên địa phương, gặp nguy hiểm đáng kể .
Ông Shahi hiểu rõ công việc cộng tác với quân đội Úc, sẽ đặt tính mạng ông và gia đình vào chỗ hiểm nguy lớn lao.
Ông cho biết việc rút quân của Úc, đã tạo nên một tác dụng tiêu cực, không chỉ cho ông mà cả những người A Phú Hãn nói chung.
“Tôi có hơi hoảng loạn và bất mãn, vì không chỉ riêng tôi mà cả một tập thể, tôi muốn nói là cả người dân A Phú Hãn".
"Họ nghĩ ngợi về chuyện nầy, do không chắc về cuộc sống tương lai của mình”, Ahmad Shah Shahi .
Kể từ đó, ông Shahi và gia đình đã thay đổi đáng kể̉.
Vì lý do an ninh, họ chấp nhận quyết định đi trốn, khi biết rằng các nhà thầu địa phương vâ những người cộng tác như ông cho quân đội Úc, là các mục tiêu chính yếu mà Taliban nhắm đến.
“Nếu Taliban hay những kẻ thù biết được quí vị đã làm việc với lực lượng liên quân, họ sẽ giết chết, bắt cóc không chỉ quí vị mà cả những người trong gia đình nữa”, Ahmad Shah Shahi.
Gia đình ông đếm từng ngày với hy vọng cuối cùng, là Úc sẽ bảo vệ an ninh cho họ.
"Họ cũng giúp đỡ cho quân đội Úc trước đây và cần được bảo vệ”, Ahmad Shah Shahi.
Họ chẳng biết việc chờ đợi như vậy, kéo dài trong vài năm.
“Quí vị biết có nhiều khó khăn cho tôi, có nhiều hiểm nguy về an ninh tại A Phú Hãn, đặc biệt cho những người thông dịch, hay những người đã hỗ trợ cho lực lượng liên quân".
"Tôi bị bỏ lại tại Afghanistan và ở trong một tình thế hết sức nguy kịch, đến nỗi tôi không thể đi học đại học hay làm công việc của mình”, Ahmad Shah Shahi.
Vào cuối năm 2012, chính phủ Úc loan báo sẽ cho định cư những nhân viên địa phương cộng tác với quân đội Úc, đang gặp nguy hiểm.
Kể từ khi chương trình bắt đầu, có hơn một ngàn nhà thầu cũ với quân đội Úc và gia đình, được chuyển sang Úc.
Sau thời gian chờ đợi gần 7 năm, ông Ahmad Shad Shahi và gia đình cuối cùng đã đến Úc.
“Tôi là một trong những người may mắn".
"Tôi đã chờ đợi suốt 7 năm qua và cùng lúc, tôi muốn nói cảm ơn chính phủ A Phú Hãn đã giúp đỡ và hỗ trợ cho tôi”, Ahmad Shah Shahi.
Sau thời gian chờ đợi lâu dài trong sự hãi, đôi khi ông cảm thấy khó mà tin rằng, nay ông có mặt trên nước Úc.
“Việc đó vẫn còn ám ảnh trong tâm trí tôi, do chưa định cư tại đây".
"Thế nhưng khi thức giấc và tự nhủ, đây là nước Úc, không còn là A Phú Hãn nữa".
"Vì vậy tôi đang được yên ổn, không phải đối diện với nhiều bất trắc, tôi bắt đầu một ngày bình thường khi đưa con đi học và nhận ra rằng, chẳng còn nguy hiểm nào chờ đợi tôi cả”, Ahmad Shah Shahi.
Thế nhưng người ta không rõ, còn có bao nhiêu nhà thầu hay những người cộng tác với quân đội Úc, đang chờ đợi để được bảo vệ.
Đại Úy hồi hưu Scanes nói rằng, chính phủ có nghĩa vụ mang họ sang Úc.
“Đó là một nghĩa vụ đạo đức và tôi nghĩ nước Úc là như vậy, cả binh sĩ chúng ta cũng như các thông dịch viên".
"Tôi không nghĩ có ai nói rằng, họ không xứng đáng để có một cơ hội công bằng hầu được an toàn tại Úc, chỉ vì công việc của họ tại A Phú Hãn với lực lượng đồng minh”, Jason Scanes.
Trong khi ông Shahi cảm ơn nước Úc, ông vẫn nghĩ về những đồng nghiệp cũ bị bỏ lại A Phú Hãn, ông cũng yêu cầu nước Úc nên bảo vệ cho họ.
“Tôi muốn cảm ơn chính phủ Úc đã giúp đỡ và hỗ trợ cho tôi, thế nhưng tôi muốn yêu cầu chính phủ, xin hãy giúp đỡ cho những người vẫn còn bị kẹt trong u tối tại A Phú Hãn, bởi vì họ cũng là những thông dịch viên như tôi".
"Họ cũng giúp đỡ cho quân đội Úc trước đây và cần được bảo vệ”, Ahmad Shah Shahi.
Mỗi ngày, người Afghanistan hy vọng và cầu nguyện cho hòa bình, sẽ đến với đất nước của họ.
Mới đây Hoa kỳ đạt được một thỏa thuận với Taliban, trong việc rút quân Mỹ ra khỏi A Phú Hãn, thế nhưng nhiều người địa phương quan ngại cho tương lai một khi quân đội Mỹ ra khỏi nơi nầy, vì chưa biết tương lai sẽ ra sao, liệu có được hòa bình theo cách họ mong muốn hay không.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
