Tại khắp các nẻo đường dẫn đến cổng trường trên toàn nước Úc, hình ảnh những chiếc xe đạp điện (e-bike) và xe tay ga điện (e-scooter) lướt đi với tốc độ đáng kinh ngạc đã không còn xa lạ. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi và vẻ ngoài hiện đại đó là một thực tế khốc liệt đang diễn ra tại các phòng cấp cứu. Khi số lượng phương tiện này đạt mốc 1,4 triệu chiếc chỉ riêng tại New South Wales (NSW), xã hội Úc đang đứng trước một cuộc tranh luận gay gắt: Liệu chúng ta có đang giao phó tính mạng trẻ em cho những "cỗ máy tốc độ" chưa được kiểm soát chặt chẽ?
Cuộc khủng hoảng tại phòng cấp cứu
Các số liệu thống kê mới nhất đã vẽ nên một bức tranh u ám về tình hình an toàn giao thông học đường. Trong năm qua, hơn 150 trẻ em đã phải nhập viện do các chấn thương nghiêm trọng liên quan đến xe đạp điện – một con số kinh khủng khi nó đã tăng hơn gấp đôi so với dữ liệu của năm 2024.
Tiến sĩ Stephen Parnis, một bác sĩ cấp cứu cao cấp, đã đưa ra những cảnh báo không thể ngó lơ trên chương trình Sunrise. Theo ông, các bệnh viện đang tiếp nhận trẻ em bị tai nạn xe điện mỗi ngày. "Chúng ta không nói về những vết trầy xước hay chấn thương nhỏ nhặt," Tiến sĩ Parnis nhấn mạnh với sự nghiêm nghị. "Chúng ta đang đối mặt với những ca chấn thương nghiêm trọng đòi hỏi phải phẫu thuật nhiều lần, và trong những kịch bản tồi tệ nhất, là tử vong."
Sự nguy hiểm nằm ở bản chất của phương tiện. Dù được gọi là "xe đạp", nhưng với động cơ điện mạnh mẽ, chúng có thể đạt tốc độ tương đương với xe máy. Tiến sĩ Parnis khẳng định những thiết bị này là "xe máy về mọi mặt trừ tên gọi". Khi một vụ va chạm xảy ra ở tốc độ cao, năng lượng truyền tải vào cơ thể trẻ em là cực lớn, dẫn đến gãy xương phức tạp, mất diện tích da lớn và đặc biệt là chấn thương sọ não – loại tổn thương mà y học đôi khi không thể cứu vãn.
Những cái chết thương tâm và lỗ hổng an toàn
Nỗi lo sợ của các bậc phụ huynh và giới chuyên gia không phải là vô căn cứ khi những vụ tai nạn chết người đã xảy ra. Đêm giao thừa vừa qua, cộng đồng Tasmania rúng động trước sự ra đi của Lucas Reid, một thiếu niên 15 tuổi, sau khi chiếc xe máy điện của cậu đâm vào cột điện tại Devonport. Dù mũ bảo hiểm được tìm thấy tại hiện trường, nhưng sự việc vẫn là minh chứng đau xót cho thấy rủi ro luôn chực chờ.
Một trong những vấn đề đau đầu nhất đối với các nhà chức trách là ý thức bảo hộ. Nghiên cứu cho thấy chỉ khoảng một nửa số người bị thương khi sử dụng xe điện có đội mũ bảo hiểm tại thời điểm xảy ra tai nạn. Tuy nhiên, ngay cả khi có mũ bảo hiểm, Tiến sĩ Parnis cảnh báo rằng rủi ro vẫn ở mức "rất, rất cao" do sức mạnh của những chiếc xe này vượt quá khả năng bảo vệ của các trang thiết bị thông thường.
Làn sóng phản đối từ cộng đồng tài xế
Trước tình trạng lộn xộn và nguy hiểm trong khu vực trường học, các tài xế ô tô đang trở thành nhóm tiếng nói mạnh mẽ nhất yêu cầu sự thay đổi. Một cuộc khảo sát quy mô lớn của công ty bảo hiểm AAMI đã hé lộ sự chia rẽ sâu sắc và nỗi bất bình của những người cùng tham gia giao thông.
Cụ thể, có tới 52% người tham gia khảo sát cho rằng trẻ em hoàn toàn không nên được phép đi xe đạp điện đến trường. Gần 40% tài xế muốn thấy một lệnh cấm tuyệt đối đối với các thiết bị di chuyển bằng điện trong toàn bộ khu vực trường học. Những lo ngại chính được đưa ra bao gồm:
Thiếu kiến thức giao thông: Trẻ em chưa có đủ kỹ năng và nhận thức về luật lệ để xử lý tình huống ở tốc độ cao.
Tốc độ mất kiểm soát: Các thiết bị này quá nhanh so với phản ứng của cả người lái lẫn người đi bộ xung quanh.
Luật pháp lạc hậu: Các quy định hiện hành được cho là chưa đủ sức răn đe hoặc điều chỉnh kịp thời tốc độ phát triển của loại hình phương tiện này.
Tại New South Wales, những vụ va chạm giữa thanh thiếu niên đi xe đạp điện và ô tô tại Sydney đang thúc đẩy các lời kêu gọi về một hệ thống quản lý chặt chẽ hơn, thậm chí bao gồm cả việc cấp biển số xe cho các phương tiện điện để dễ dàng quy trách nhiệm khi có vi phạm.
Phản ứng từ các cơ sở giáo dục
Không đợi đến khi có luật liên bang hay bang đồng nhất, nhiều trường học tại Queensland, Victoria và Tây Úc đã chủ động thiết lập "vùng xanh" an toàn. Kể từ đầu năm nay, một loạt lệnh cấm sử dụng xe đạp điện và xe tay ga điện trong khuôn viên trường học đã chính thức được áp dụng.
Các hiệu trưởng lập luận rằng khuôn viên trường học là nơi dành cho người đi bộ và các hoạt động vui chơi an toàn. Việc xuất hiện các phương tiện có động cơ điện di chuyển len lỏi giữa đám đông học sinh nhỏ tuổi là một rủi ro tiềm tàng về trách nhiệm pháp lý và an toàn thân thể.
Hướng đi nào cho tương lai?
Sự phổ biến của xe đạp điện là một xu hướng không thể đảo ngược trong bối cảnh chuyển đổi xanh và nhu cầu di chuyển linh hoạt. Tuy nhiên, con số 150 trẻ em nhập viện mỗi năm là một cái giá quá đắt. Câu hỏi đặt ra hiện nay cho các nhà hoạch định chính sách liên bang và tiểu bang về hệ thống giao thông Úc không còn là "có nên quản lý hay không", mà là "quản lý như thế nào cho hiệu quả".
Các chuyên gia an toàn giao thông đề xuất một lộ trình toàn diện:
Giới hạn độ tuổi: Cần có quy định rõ ràng về độ tuổi tối thiểu được phép điều khiển xe đạp điện có công suất lớn.
Giáo dục bắt buộc: Học sinh muốn sử dụng xe điện cần phải hoàn thành các khóa học về an toàn giao thông và kỹ năng xử lý tình huống.
Tiêu chuẩn kỹ thuật: Thắt chặt việc bán và lưu thông các loại xe đã được "độ" để vượt quá giới hạn tốc độ quy định.
Trận chiến giữa sự tiện lợi và an toàn vẫn đang tiếp diễn. Nhưng khi nhìn vào những vết sẹo của các bệnh nhi tại phòng cấp cứu và nỗi đau của những gia đình mất con, rõ ràng là các quy định nghiêm ngặt hơn không chỉ là mong muốn của các tài xế, mà là một yêu cầu cấp bách để bảo vệ thế hệ tương lai của nước Úc.
Các quy định an toàn KHÔNG THỂ BỎ QUA
Việc tìm hiểu kỹ quy định theo từng tiểu bang là rất cần thiết, vì Úc không có bộ luật giao thông đồng nhất hoàn toàn cho xe điện. Đặc biệt từ đầu năm 2026, nhiều tiểu bang đã thắt chặt quy định để bảo vệ học sinh.
Dưới đây là bảng tổng hợp các quy định cụ thể tại các tiểu bang lớn mà bạn nên lưu ý:
Quy định sử dụng xe điện theo từng tiểu bang (Cập nhật 2026)
| Tiểu bang | Độ tuổi tối thiểu | Quy định về công suất & Tốc độ | Lưu ý đặc biệt cho trẻ em/học sinh |
| New South Wales (NSW) | Không giới hạn độ tuổi (xe đạp điện) | Sắp giảm từ 500W xuống 250W; tốc độ hỗ trợ tối đa 25km/h. | Đang xem xét cấp biển số; trẻ dưới 16 tuổi được đi trên vỉa hè. |
| Victoria (VIC) | Không giới hạn độ tuổi (xe đạp điện) | Tối đa 250W (pedelec) hoặc 200W (throttle); tốc độ 25km/h. | Trẻ từ 13 tuổi trở lên không được đi trên vỉa hè (trừ khi đi cùng trẻ dưới 13 tuổi). |
| Queensland (QLD) | 12 tuổi (có giám sát) | Tối đa 250W; tốc độ 25km/h (đường riêng) và 12km/h (vỉa hè). | Trẻ dưới 12 tuổi bị cấm sử dụng các thiết bị di chuyển cá nhân (PMD) có động cơ. |
| Tây Úc (WA) | 16 tuổi | Tối đa 250W; tốc độ vỉa hè giới hạn 10km/h. | Lệnh cấm mới (02/2026): Học sinh dưới 16 tuổi không được mang/sử dụng xe điện trong trường công. |
| Nam Úc (SA) | 18 tuổi (cho xe tay ga điện) | Quy định rất nghiêm ngặt với các thiết bị tự hành. | Đa số các loại xe điện cá nhân vẫn bị hạn chế lưu thông trên đường công cộng. |
Mặc dù có sự khác biệt, nhưng tất cả các tiểu bang đều thống nhất các “quy tắc vàng” sau:
Mũ bảo hiểm: Bắt buộc 100% đối với cả người lái và người ngồi sau (nếu có).
Tiêu chuẩn EN 15194: Đây là chứng nhận an toàn châu Âu mà chính phủ Úc khuyến khích cha mẹ kiểm tra trên nhãn xe trước khi mua cho con.
Thiết bị hỗ trợ: Xe phải có chuông/còi báo hiệu, đèn chiếu sáng trắng phía trước và đèn phản quang đỏ phía sau khi đi ban đêm.
TRÁNH TUYỆT ĐỐI XE ĐẠP ĐIỆN LẬU
Nhiều loại xe đang bán trên thị trường có công suất vượt mức 250W hoặc đã bị "chipping" (mở khóa tốc độ). Tại các tiểu bang như Queensland hay NSW, nếu cảnh sát phát hiện trẻ em điều khiển những chiếc xe này, chúng sẽ bị coi là xe máy chưa đăng ký. Hình phạt có thể lên tới hơn $1.250 và cha mẹ có thể phải chịu trách nhiệm thay cho con cái.
Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
READ MORE
Dịch vụ hữu ích
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
