Chỉ hai tuần sau khi Hoa Kỳ và Iran đồng ý ngừng giao tranh 4 tháng, các cuộc đụng độ quân sự mới đang thử thách thỏa thuận ngừng bắn mong manh này. Khi căng thẳng leo thang quanh eo biển Hormuz, bạo lực tiếp diễn ở Lebanon và Gaza, làm dấy lên những câu hỏi mới, về triển vọng hòa bình lâu dài trên khắp Trung Đông.
Mới tháng này, Mỹ và Iran đã đồng ý tạm ngừng các cuộc giao tranh kéo dài nhiều tháng, nhưng nền hòa bình mong manh lại đang đối mặt với một thử thách khác, khi các thỏa thuận nhằm xoa dịu Trung Đông, đang chịu áp lực ngày càng tăng.
Cuối tuần qua, Hoa Kỳ cáo buộc Iran tấn công một tàu chở dầu thương mại, gần eo biển Hormuz.
Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết, lực lượng Mỹ đã đáp trả, bằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng quân sự của Iran, bao gồm các hệ thống giám sát, các trận địa phòng không và các cơ sở máy bay không người lái, dọc theo bờ biển phía nam của Iran.
Trong khi đó Tehran cho biết, các cuộc tấn công đó đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn gần đây và đã đáp trả, bằng các cuộc tấn công tên lửa và máy bay không người lái, vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Kuwait và Bahrain.
Washington cho biết, Iran đang cố gắng áp đặt các điều kiện riêng của mình, lên một tuyến đường vận chuyển quốc tế, trong khi Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, Mike Waltz cảnh báo Iran rằng, ảnh hưởng của họ đang giảm dần từng ngày.
"Iran cần hiểu rằng, đòn bẩy của họ đang giảm dần từng ngày. Các nước Ả Rập vùng Vịnh đang tạo ra đủ loại phương án, thay thế cho eo biển Hormuz. UAE đang vận chuyển dầu qua đường ống, mà họ đang mở rộng. Ả Rập Xê Út cũng đang vận chuyển dầu qua đường ống dẫn dầu của họ, đường ống này cũng đang được mở rộng. Chúng tôi sẽ tạo ra các phương án thay thế, cho vị thế căn cứ của chúng tôi ở đó. Chúng tôi sẽ củng cố một số căn cứ. Một số có thể sẽ được xây dựng ngầm. Một số khác sẽ được di chuyển. Vì vậy, đòn bẩy mà Iran nghĩ rằng họ đang có hiện nay đang giảm đi nhanh hơn bao giờ hết, theo đúng nghĩa đen là mỗi tuần trôi qua”, Mike Waltz.
Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Iran là Abbas Araqchi, khẳng định trách nhiệm khôi phục giao thông thương mại thuộc về Tehran.
"Theo bản ghi nhớ, eo biển Hormuz sẽ trở lại trạng thái trước chiến tranh trong vòng 30 ngày, dưới sự quản lý mà Iran sẽ thiết lập, và sau khi Cộng hòa Hồi giáo Iran dỡ bỏ các chướng ngại vật. Các thỏa thuận này đang được thông qua và thực hiện, và trách nhiệm thuộc về Cộng hòa Hồi giáo Iran. Không có cơ quan hay quốc gia nào khác, chịu trách nhiệm về vấn đề này, theo bản ghi nhớ được ký kết giữa Iran và Hoa Kỳ”, Abbas Araqchi.
Bất chấp những căng thẳng gần đây, các tàu thương mại vẫn tiếp tục đi qua eo biển.
Thỏa thuận ngừng bắn, cũng nhằm mục đích xoa dịu những căng thẳng leo thang gần đây - không chỉ ở Iran, mà còn ở những nơi khác tại Trung Đông.
Tuy nhiên, tại Lebanon, một thỏa thuận khung do Mỹ hậu thuẫn, đang chịu áp lực.
Hezbollah từ chối giải giáp, trong khi quân đội Israel vẫn đóng quân ở miền nam Lebanon.
Israel khẳng định các hoạt động của họ sẽ tiếp tục, cho đến khi mối đe dọa dọc biên giới phía bắc được loại bỏ.
Cuối tuần qua, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel, đã giết chết một người và làm bị thương hai người khác, tại thị trấn Nabatieh al-Fawqa ở miền nam Lebanon.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu nói, Israel đã nhắm mục tiêu vào các chiến binh Hezbollah.
"Chỉ trong hai tuần qua, chúng tôi đã tiêu diệt hơn 200 phần tử khủng bố, và kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, hơn 9.000 phần tử khủng bố Hezbollah. Chúng tôi đang loại bỏ cơ sở hạ tầng khủng bố của chúng trên toàn bộ khu vực, trong toàn bộ Vùng Vàng; chúng tôi đơn giản là đang xóa sổ cơ sở hạ tầng khủng bố. ... Chúng tôi đang tiêu diệt tất cả chúng. ... Đây là một thành tựu lịch sử. Thỏa thuận này củng cố Israel và Lebanon, và làm suy yếu Iran và Hezbollah. Và nếu Chúa muốn, đây là dấu hiệu của những điều sắp tới”, Benjamin Netanyahu.
Trong khi đó ở Gaza, thường dân đang phải trả giá cho cuộc chiến đang diễn ra.
Giới chức bệnh viện Palestine cho biết, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Israel, đã nhắm vào các gia đình tị nạn đang sống trong lều.
Vụ tấn công ở khu vực Muwasi gần Khan Younis, được cho là đã giết chết hai anh em ruột, Islam Moussa 15 tuổi và anh trai Abdullah Moussa 30 tuổi.
Ít nhất bảy người khác bị thương.
Quân đội Israel cho biết, họ đã nhắm mục tiêu vào một chiến binh Hamas hoạt động trong khu vực, nhưng chưa công bố thêm chi tiết. Vài giờ sau, một cuộc tấn công khác làm bị thương ít nhất 12 người ,ở phía tây thành phố Gaza, trong khi các tổ chức nhân đạo cho biết, tình hình ở Gaza vẫn rất nguy kịch, bất chấp những nỗ lực mới, nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn rộng hơn.
Thiệt hại về người do cuộc xung đột, cũng đang được cảm nhận ở Israel.
Tại tang lễ của con trai là Đại úy David Hazut, người đã hy sinh khi phục vụ trong quân đội Israel ở miền nam Lebanon, bà Galit Hazut đã đưa ra lời kêu gọi đầy xúc động, về việc chấm dứt giao tranh.
"Tôi đang yêu cầu, tôi đang cầu xin các bạn, nếu có ai ở đây có thể làm điều gì đó, hãy chấm dứt cuộc chiến chết tiệt này. Tôi đã trải qua Gaza, tôi đã trải qua Bờ Tây, tôi đã trải qua Lebanon, và tôi đã mất mát ở Lebanon”, Galit Hazut .
Mặc dù các thỏa thuận đạt được, trong những tuần gần đây hiện đang có hiệu lực, nhưng một cuối tuần khác với các cuộc không kích, tấn công tên lửa và tấn công bằng máy bay không người lái cho thấy, tình hình rất mong manh.
Khi các cường quốc thế giới ủng hộ ngoại giao, để mang lại một nền hòa bình lâu dài trong khu vực, kết quả ngày càng trở nên không chắc chắn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
