Trên khắp Trung Đông, các nỗ lực ngoại giao đang bị đình trệ. Iran phủ nhận tuyên bố của Mỹ về các cuộc đàm phán trực tiếp, đồng thời đưa ra những lời đe dọa mới đối với các tàu chiến đang cố gắng thực thi tuyến đường vận chuyển mới qua tuyến đường thủy chiến lược này. Trong khi đó, cuộc chiến ở Gaza tiếp tục gây ra tổn thất nhân mạng nghiêm trọng, Liên Hợp Quốc mô tả tháng Bảy là tháng đẫm máu nhất tại đây trong năm nay. Còn ở Lebanon, một lệnh ngừng bắn mong manh khác lại đang đối mặt với thử thách mới.
Hiện tại, các nỗ lực ngoại giao vẫn còn dè dặt.
Còn những lời đe dọa thì không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông muốn tránh một cuộc tấn công quân sự lớn vào Iran, nhưng cũng nói rõ rằng lựa chọn đó vẫn còn khả thi.
"Tôi muốn cho họ mọi cơ hội cuối cùng trước khi ra tay trừng phạt. Rất khó để thực hiện những gì chúng ta đã lên kế hoạch. Chúng ta sẽ xem chuyện gì xảy ra. Nhưng đó là một việc cực kỳ khó. … Để tiến hành một cuộc tấn công lớn như vậy vào một quốc gia, tôi thà không làm. … Hy vọng họ sẽ tỉnh táo lại."
Nhưng Tehran khẳng định không có cuộc đàm phán nào đang diễn ra với Mỹ.
Trên thực tế, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, cho biết nước ông không có kế hoạch tham gia đàm phán với Mỹ cho đến khi thấy sự thay đổi trong thái độ của phía Mỹ.
"Sẽ không có thay đổi đáng kể nào trong tình hình tại eo biển Hormuz chừng nào Mỹ còn tiếp tục các hành động thù địch, phong tỏa hải quân, gây hấn quân sự đối với Iran và các lợi ích của Iran, cùng mọi hành vi vi phạm mà họ đã thực hiện trong giai đoạn này."
Iran cho biết hiện tại họ chỉ đang đàm phán với nước láng giềng Oman, tập trung vào một tuyến đường tạm thời qua eo biển cho phép tàu chở dầu và tàu chở hàng di chuyển trở lại dưới sự giám sát chung của Iran và Oman, thay vì một tuyến đường do Mỹ kiểm soát hoàn toàn bỏ qua Tehran.
Ông Baghaei nói rằng đó là ưu tiên hiện tại, và nói thêm rằng các cuộc đàm phán với Mỹ có thể diễn ra sau.
Trong khi đó, Washington đang thúc đẩy một tuyến đường thay thế giữ cho eo biển Hormuz mở nhưng hạn chế khả năng kiểm soát vận tải biển toàn cầu của Iran, gắn các cuộc thảo luận về tuyến đường này với các yêu cầu rộng hơn về các hoạt động hạt nhân và quân sự của Tehran.
Hiện tại, Iran cho biết quân đội của họ đã sẵn sàng cho mọi tình huống, với việc Mohsen Rezaei, cố vấn cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei, nói rằng Mỹ sẽ không được phép làm những gì họ muốn với eo biển Hormuz.
"Chúng tôi sẽ tuyệt đối không cho phép mở hành lang thứ hai ở eo biển Hormuz. Chúng tôi sẽ không để hành lang thứ hai được mở. Dù họ có triển khai tàu chiến, chúng tôi cũng sẽ nhắm mục tiêu vào chúng."
Bộ trưởng Quốc phòng Úc, Richard Marles, cho biết chính phủ Albanese vẫn duy trì lời kêu gọi ổn định và giải pháp ngoại giao tại Trung Đông.
"Chúng ta cần thấy các quy tắc hàng hải được tôn trọng, và điều đó có nghĩa là eo biển Hormuz phải được mở. Chúng tôi kêu gọi Iran thực hiện điều này. Việc Iran gần như đóng hoàn toàn eo biển Hormuz là hoàn toàn không thể chấp nhận được. Vì vậy, chúng ta cần thấy eo biển được mở trở lại và cần thấy tình hình trở lại bình thường."
Trong khi các nhà ngoại giao tranh luận về các tuyến đường vận chuyển qua eo biển Hormuz, một cuộc xung đột khác vẫn tiếp tục gây ra thiệt hại nặng nề về người ở Gaza.
Phó phát ngôn viên Liên Hợp Quốc Farhan Haq cho biết các cuộc tấn công của Israel đã khiến hàng chục người thiệt mạng.
“Chuyển sang lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, Văn phòng Điều phối Các vấn đề Nhân đạo cho biết các cuộc không kích, pháo kích và nổ súng hằng ngày đã diễn ra liên tục trên khắp Gaza trong cuối tuần, được báo cáo là đã khiến hàng chục người thiệt mạng, bao gồm cả trẻ em và dân thường. Bộ Y tế cho biết hơn 150 trường hợp tử vong, trong đó có hàng chục dân thường đã được ghi nhận trong tháng Bảy, mức tử vong hằng tháng cao nhất kể từ đầu năm.”
Israel cho biết các cuộc tấn công của họ nhắm vào các chiến binh Hamas.
Vụ oanh tạc gần đây diễn ra vài ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố một thỏa thuận về việc Hamas giải giáp vũ khí như một phần trong kế hoạch "Hội đồng Hòa bình" của ông nhằm chấm dứt chiến tranh, tái thiết Gaza và loại bỏ mối đe dọa an ninh đối với Israel.
Tuy nhiên, Israel kể từ đó đã bày tỏ những lo ngại nghiêm trọng về đề xuất này, khẳng định họ sẽ không rút quân cho đến khi Hamas chứng minh được việc giải giáp vũ khí.
Gaza không phải là mặt trận duy nhất mà ngoại giao đang bị thử thách.
Tại Lebanon, các quan chức đang chuẩn bị cho một vòng đàm phán khác ở Rome để thực hiện một thỏa thuận khung do Mỹ làm trung gian đạt được vào tháng 6, theo đó Israel sẽ rút quân khỏi miền nam Lebanon để đổi lấy việc Hezbollah giải giáp vũ khí.
Quân đội Lebanon đã được triển khai ở một số khu vực phía nam, nhưng Liên Hợp Quốc cho biết hoạt động quân sự của Israel ở đó vẫn đang tiếp diễn, trong khi Hezbollah vẫn chưa hạ vũ khí.
“Lực lượng lâm thời của Liên hợp quốc tại Lebanon (UNIFIL) tiếp tục ghi nhận các vụ vi phạm không phận Lebanon hàng ngày của Israel. Từ thứ Năm đến Chủ nhật, lực lượng gìn giữ hòa bình đã ghi nhận 125 vụ vi phạm không phận, với tổng thời gian bay qua vượt quá 418 giờ. Máy bay không người lái giám sát và vũ trang đã được quan sát thấy gần hoặc phía trên các vị trí của UNIFIL ở cả hai khu vực. Lực lượng gìn giữ hòa bình cũng báo cáo hoạt động quân sự quy mô lớn trên mặt đất ở miền nam Lebanon, bao gồm các công trình kỹ thuật quan trọng và sự di chuyển tích cực của binh sĩ.”
Theo Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), kể từ ngày 2 tháng 3 năm nay, hơn 4.100 người đã thiệt mạng và hơn 12.000 người bị thương ở Lebanon.
Các cuộc tấn công của Hezbollah đã khiến ít nhất 36 người Israel thiệt mạng, trong đó có 32 binh sĩ và 4 thường dân.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
