Một hội nghị quan trọng về người tị nạn tại Úc đang diễn ra ở Adelaide trong hai ngày 25 và 26 tháng Ba, quy tụ các cộng đồng người tị nạn và đa văn hóa nhằm tìm kiếm hướng đi mới sau giai đoạn định cư ban đầu.
Sự kiện năm nay tập trung vào việc giúp người tị nạn vươn lên các vị trí lãnh đạo trong xã hội đa văn hóa, đồng thời đề cập đến những vấn đề thời sự, bao gồm trường hợp đội tuyển bóng đá nữ Iran.
Hội nghị thường niên đã thu hút hơn 250 đại biểu, với sự góp mặt của nhiều diễn giả nổi bật, trong đó có nhà báo, nhà văn người Kurd gốc Iran Behrouz Boochani – người từng bị giam tại trung tâm giam giữ trên đảo Manus từ năm 2013 đến 2017 và hiện đang sinh sống tại New Zealand.
Nhiều người tham dự cho biết hội nghị đã mang lại góc nhìn sâu sắc từ chính trải nghiệm của cộng đồng người tị nạn.
“Điều chúng tôi nhận được từ hội nghị này là tiếng nói từ những trải nghiệm thực tế được lan tỏa, cùng những câu chuyện về sự kiên cường, thành công và bền bỉ – về cách các cộng đồng người tị nạn đóng góp tích cực cho nước Úc, chứ không phải gây chia rẽ.”
Hội nghị này là một sáng kiến tuyệt vời vì nó xuất phát từ chính cộng đồng người tị nạn… nơi những người ở cấp cơ sở cùng nhau tập hợp để trao quyền cho chính mình.
Đóng góp lớn, nhưng còn nhiều hạn chế
Úc là một trong 23 quốc gia tiếp nhận người tị nạn tái định cư thông qua chương trình của Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn. Tuy nhiên, chỉ khoảng 1% người tị nạn trên toàn cầu có cơ hội được tái định cư mỗi năm.
Tháng 11 năm ngoái, Úc ghi nhận mốc một triệu người tị nạn đã đến sinh sống tại quốc gia này.
Tiến sĩ Gillian Triggs, cựu Chủ tịch Ủy ban Nhân quyền Úc, đánh giá Úc đã có những đóng góp đáng kể, nhưng cảnh báo hệ thống vẫn tồn tại nhiều vấn đề.
“Chúng ta cũng có một số luật hà khắc nhất trên thế giới, hạn chế quyền tiếp cận xin tị nạn, chuyển gánh nặng cho những người xin tị nạn sang Nauru và trước đây là Papua New Guinea… những quy định mà gần đây đã bị Tòa án Tối cao tuyên là không hợp lệ.”
Tranh luận quanh chính sách và các trường hợp điển hình
Trường hợp đội tuyển bóng đá nữ Iran đã thu hút sự chú ý lớn, sau khi họ bị truyền thông nhà nước Iran gọi là “kẻ phản bội” vì từ chối hát quốc ca tại Asian Cup.
Trong khi một số người tị nạn Iran cảm ơn sự hỗ trợ của chính phủ Úc dành cho các cầu thủ, nhiều người khác bày tỏ sự thất vọng khi họ phải chờ đợi thị thực thường trú trong nhiều năm.
Tiến sĩ Triggs cho rằng phản ứng của chính phủ mang tính chính trị nhiều hơn là một chính sách nhất quán.
Đó là một hành động mang tính chính trị hơn là phản ánh sự quan tâm thực sự của Úc đối với những người tìm kiếm tị nạn từ Afghanistan, Iran, Sudan, người Rohingya, từ Myanmar và nhiều nơi khác.Gillian Triggs
Kêu gọi đẩy nhanh thị thực và hỗ trợ công bằng
Ngày 24 tháng Ba, Thượng nghị sĩ Đảng Xanh David Shoebridge cùng một số nghị sĩ độc lập đã kêu gọi chính phủ đẩy nhanh xử lý thị thực cho người tị nạn.
Dân biểu Kooyong, Monique Ryan, nhấn mạnh sự bất bình đẳng trong cách đối xử giữa các trường hợp.
“Những người đã ở đây hơn một thập kỷ với thị thực cầu nối… đã được xác nhận là người tị nạn, xứng đáng nhận được sự hỗ trợ và rộng lượng như chính phủ đã dành cho các cầu thủ bóng đá.”
Cần đầu tư nhiều hơn cho cấp cơ sở
Với chủ đề “Trao quyền cho người tị nạn và các cộng đồng đa văn hóa cùng nhau”, hội nghị năm nay đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các sáng kiến cấp cơ sở.
Chủ tịch Hiệp hội Cộng đồng Người tị nạn Úc, Parsu Sharma Luital, cho rằng chính phủ cần thay đổi cách tiếp cận.
“Điều còn thiếu là sự hỗ trợ trực tiếp cho cộng đồng… các tổ chức lớn không phải là cấp cơ sở, trong khi chính các cộng đồng lại chưa được tài trợ đầy đủ.”Ông cũng kêu gọi một chiến lược liên ngành thay vì chỉ giao trách nhiệm cho một cơ quan.
“Cần có sự tin tưởng và hỗ trợ từ tất cả các bộ ngành… cách suy nghĩ tiêu cực trong bộ máy hành chính rằng người tị nạn không thể tự quản lý cần phải thay đổi.”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
