Ở Úc, bạn có thể thấy ba lá cờ cùng tung bay: Quốc kỳ Úc, cờ của người Thổ dân Úc và cờ của dân đảo Torres Strait. Thổ dân Úc và dân đảo Torres Strait là hai nhóm dân tộc bản địa riêng biệt của Úc, mỗi nhóm có lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ và lá cờ riêng. Đối với nhiều người dân đảo Torres Strait, lá cờ là biểu tượng mạnh mẽ của bản sắc và sự thuộc về, dù họ sống trên đảo, đất liền hay ở nước ngoài.
Những điểm chính
- Lá cờ của dân đảo Torres Strait tượng trưng cho đất liền, biển cả và con người.
- Lá cờ được Bernard Namok - nghệ sĩ dân đảo Torres Strait - thiết kế vào năm 1992 và hiện là một trong ba lá cờ của Úc.
- Thiết kế màu xanh lá cây, xanh dương, đen và trắng bao gồm một chiếc nón dari và một ngôi sao năm cánh tượng trưng cho năm nhóm đảo của eo biển Torres.
- Đối với nhiều người, lá cờ là biểu tượng của bản sắc, niềm tự hào và sự sống còn, đang hiện diện trên khắp thế giới.
- Where did the Torres Strait Islander Flag come from?
- What does the Torres Strait Islander Flag mean?
- What is it like growing up with the flag?
- Where do we see the flag?
- What does the flag symbolise for the next generation?
Lá cờ của người dân đảo Torres Strait có nguồn gốc từ đâu?
Quần đảo Torres Strait là một nhóm đảo nằm giữa mũi Cape York ở Queensland và Papua New Guinea. Các đảo này bao gồm:
- Vùng phía Bắc (Boigu, Dauan, Saibbai)
- Vùng phía Đông (Erub, Mer, Ugar)
- Vùng phía Tây (St Pauls, Kubin, Badu, Mabuiag)
- Vùng Trung tâm (Masig, Poruma, Warraber, Iama)
- Vùng phía Nam (Thursday, Horn, Prince of Wales và Hammond Islands, NPA và lục địa Úc).
Năm 1992, Hội đồng Điều phối Đảo đã tổ chức một cuộc thi thiết kế cờ cho người dân quần đảo Torres Strait. Bài dự thi chiến thắng thuộc về trưởng lão Bernard Namok đến từ đảo Thursday.
Con trai của Bernard là Bernard Namok Jnr, nhớ lại những đêm chứng kiến cha mình vẽ cờ tại bàn bếp trên đảo Thursday, phác thảo các thiết kế cho cuộc thi.
Ông Bernard đã không sống để thấy thiết kế của mình trở thành biểu tượng của người dân, ông qua đời không lâu sau khi cuộc thi kết thúc.
Mối liên hệ của Bernard Jnr với cha được lưu giữ qua lá cờ, gợi nhớ lại những đêm ông chứng kiến cha làm việc.
Lá cờ của dân đảo Torres Strait mang ý nghĩa gì?
Mỗi màu sắc và biểu tượng đều mang ý nghĩa:
- Màu xanh lá tượng trưng cho đất
- Màu xanh biển tượng trưng cho nước của eo biển Torres
- Màu đen tượng trưng cho người dân đảo Torres Strait
- Nón Dari trắng (một loại nón truyền thống) tượng trưng cho bản sắc văn hóa của người dân đảo Torres Strait
- Ngôi sao năm cánh màu trắng tượng trưng cho năm nhóm đảo lớn ở eo biển Torres.
Tyrell Viti, sinh viên luật thổ dân và dân đảo Torres Strait, sinh ra và lớn lên trên Đảo Thursday, và hiện đang sống ở Townsville, Queensland.
“Tôi cảm thấy như thể bản thân nó đã là một phần bản sắc văn hóa của chúng tôi,” Tyrell Viti nói.
"Đó là một phần quan trọng trong câu chuyện của chúng tôi. Thật tuyệt khi có được ý thức đại diện đó. Và đặc biệt là khi ở trong một cộng đồng nhỏ, bạn sẽ thấy lá cờ này, nó kể câu chuyện về chúng tôi là ai, chúng tôi sẽ đi đâu và chúng tôi đang tiến về phía trước như thế nào, vượt qua tất cả những bất công kể từ thời thuộc địa.
“Người dân của chúng tôi được coi là hệ thực vật và động vật chứ không phải là con người. Vì vậy, đối với tôi, lá cờ này đã nói lên điều đó. Đó là điều khiến tôi cảm thấy mình được coi là một con người, bởi vì nó đại diện cho người dân của tôi.”
Cảm giác lớn lên cùng lá cờ như thế nào?
Cả Bernard Jnr và Tyrell đều lớn lên ở đảo Thursday, mô tả nơi đây là một cộng đồng nhỏ nhưng nhộn nhịp, tràn đầy tình cảm gia đình và văn hóa.
Đối với Tyrell, lá cờ là một phần của cuộc sống thường nhật:
“Nhìn thấy cờ ở những nơi như tòa án và những nơi công cộng khác trên đất liền, điều đó khiến tôi cảm thấy mình được trân trọng, dù tôi đến từ một hòn đảo nhỏ ngoài khơi. Nhưng khi bước vào đất liền, nhìn thấy lá cờ của mình trong phòng xử án, nhìn thấy lá cờ của mình ở bưu điện địa phương, nhìn thấy một số người mặc nó trên quần áo của họ—điều đó khiến tôi cảm thấy người dân trên đất liền dành cho chúng tôi rất nhiều tình yêu thương và sự tôn trọng.
“Nó khiến tất cả chúng tôi cảm thấy mình là một phần của nước Úc, và chúng tôi được kết nối với nhau và đang cố gắng tiến về phía trước như một thể thống nhất.”
Bernard Jnr nhớ lại cuộc sống trước khi lá cờ xuất hiện khắp mọi nơi. Ông đã chứng kiến nó dần lan rộng khắp các hòn đảo sau cuộc thi vào những năm 1990, và giờ đây ông thấy nó ở những nơi mà ông không bao giờ ngờ tới.
Chúng ta thấy lá cờ dân đảo Torres Strait ở đâu?
Ngày nay, lá cờ của dân đảo Torres Strait được treo khắp nước Úc. Bạn có thể thấy nó bên ngoài các trường học, đại học, nghị viện, hội đồng địa phương và tòa án, thường đi kèm với cờ của người Thổ dân Úc và cờ Úc.
Đối với Tyrell, điều này có ý nghĩa rất lớn. Việc nhìn thấy lá cờ trong phòng xử án, bưu điện và trên quần áo của mọi người khiến ông cảm thấy được công nhận và được hòa nhập.
Bernard Jnr cũng đã nhìn thấy lá cờ của dân đảo Torres Strait tung bay ở những nơi xa nhà. Anh đã đi khắp thế giới với bộ phim tài liệu của mình, "Mang Lá Cờ", đến các liên hoan phim quốc tế, và đã nhìn thấy lá cờ tại Đại sứ quán Úc ở London, Paris và New York.
Mỗi lần như vậy, Bernard Jnr nói rằng nó đưa anh trở lại thời thơ ấu trên đảo Thursday.
“Dù ở đâu, khi nhìn thấy lá cờ, tôi lại nhớ về tuổi thơ lớn lên trên đảo, khi nhìn cha đang vẽ.”
Lá cờ tượng trưng cho điều gì đối với thế hệ tương lai?
Bernard Jnr muốn trẻ em lớn lên biết được câu chuyện đằng sau lá cờ của dân đảo Torres Strait. Anh là đồng tác giả của cuốn sách thiếu nhi "Lá cờ của chúng ta, câu chuyện của chúng ta" cùng với Thomas Mayo, được minh họa bởi Tori-Jay Mordey.
Bernard Jnr chia sẻ về tầm quan trọng của cuốn sách "Lá cờ của chúng ta, Câu chuyện của chúng ta":
“Tôi đã có nhiều buổi đọc sách tại các trường học, đặc biệt là vào Tuần lễ Hòa giải và NAIDOC. Tất cả những nhận xét mà tôi nhận được từ các giáo viên và nhân viên hỗ trợ trường học đều cho rằng, các em học sinh thực sự thích đọc cuốn sách này.”
“Thật tốt khi chúng ta có một lá cờ được dành riêng và thiết kế bởi chính chúng ta, dành cho chúng ta, để thúc đẩy chúng ta tiếp tục hành trình và tiến về phía trước, để chúng ta tự hào khi thừa nhận bản sắc văn hóa của mình,” Tyrell nói.
Khi bạn nhìn thấy lá cờ của người dân đảo Torres Strait, bạn đang nhìn thấy một biểu tượng sống động của đất liền, biển cả và con người, và của những nền văn hóa vẫn tiếp tục tồn tại ngày nay ở quần đảo Torres Strait, trên khắp nước Úc và trên toàn thế giới.
Hãy đăng ký hoặc theo dõi podcast Australia Explained để nhận thêm nhiều thông tin và lời khuyên hữu ích về việc ổn định cuộc sống mới tại Úc.
Bạn có câu hỏi hoặc ý tưởng chủ đề nào? Hãy gửi email đến: australiaexplained@sbs.com.au
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
