Tại Hungary, những người ủng hộ nhà lãnh đạo mới Peter Magyar, vẫn đang rất phấn khởi.
“Tôi đã mỉm cười trên xe điện, tôi mỉm cười với mọi người. Và chúng ta đã làm được, đúng vậy, chúng ta đã làm được. Chúng ta đã làm được, vì vậy nó hoàn toàn khác biệt. Điều này chưa từng xảy ra trước đây. Chưa từng xảy ra trước đây. Mọi người lại mỉm cười trên đường phố. Thật tuyệt vời”, Viktor Halas.
Đây là lời của chủ cửa hàng Viktor Halas ở thủ đô Budapest của Hungary, sau khi thủ tướng đắc cử mới của đất nước, cam kết sẽ mở ra một kỷ nguyên mới.
Vào Chủ nhật 12 tháng 4, người đàn ông 45 tuổi này đã đánh bại nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa dân tộc lâu năm Viktor Orban, trong một chiến thắng quyết định.
Trong khi những người ủng hộ ông Orban nói rằng, nhà lãnh đạo lâu năm của họ đã bảo vệ chủ quyền và các giá trị truyền thống của Hungary, thì những người chỉ trích ông lại nói rằng, ông đã gây ra tình trạng trì trệ kinh tế, cô lập quốc tế và tạo điều kiện cho các nhà tài phiệt tích lũy của cải.
Chỉ vài giờ sau, ông Magyar đã cam kết sẽ thực hiện các biện pháp chống tham nhũng và khôi phục các tiêu chuẩn dân chủ cho Hungary.
Trong cuộc họp báo đầu tiên kể từ sau cuộc bầu cử, lãnh đạo đảng Tisza trung hữu cho biết, ông sẽ giới hạn nhiệm kỳ của thủ tướng xuống còn hai nhiệm kỳ, tức là tám năm, bằng một nửa thời gian ông Orban nắm quyền.
Ông cũng sẽ xem xét lại ngân sách quốc gia, khởi động lại quá trình gia nhập Tòa án Hình sự Quốc tế của Hungary và thành lập một văn phòng mới, để giám sát khu vực chính phủ và bài trừ tham nhũng.
"Chúng tôi sẵn sàng xóa bỏ nạn tham nhũng quy mô công nghiệp này, vì đây là lý do chính khiến Hungary và người dân Hungary không nhận được tám nghìn tỷ forint tiền quỹ của EU. Và, đây là lý do tại sao tiền biến mất, đây là lý do tại sao chúng ta trở thành quốc gia nghèo nhất và tham nhũng nhất châu Âu, vì vậy chúng ta sẽ có trách nhiệm rất lớn để đưa văn phòng này vào hoạt động càng sớm càng tốt”, Peter Magyar.
Nhưng công việc bài trừ tham nhũng của ông Magyar, sẽ không dễ dàng.
Nhà phân tích Bulcsú Hunyadi tại viện nghiên cứu Political Capita có trụ sở tại Budapest cho biết, mặc dù đảng Tisza nắm giữ đa số theo hiến pháp, nhưng vẫn có những gì ông gọi là 'trở ngại' trong hệ thống.
"Các thể chế được lãnh đạo, bởi những người đã nắm giữ vị trí của họ trong nhiều năm, tùy thuộc vào thể chế và tùy thuộc vào thời điểm họ được bổ nhiệm. Nhưng nhiều người lãnh đạo các thể chế, họ thực sự không thể bị cách chức”, Bulcsú Hunyadi.
Ông Magyar đã cáo buộc Bộ trưởng Ngoại giao sắp mãn nhiệm Peter Szijjarto, đã tiêu hủy các tài liệu quan trọng, liên quan đến lệnh trừng phạt tại các văn phòng chính phủ.
Và ông nói rằng, chính phủ sắp mãn nhiệm không hoàn toàn hợp tác, trong việc chuyển giao quyền lực.
"Tình huống này trái ngược hoàn toàn với những gì xảy ra trong một cuộc chuyển giao quyền lực bình thường ở một quốc gia hoạt động bình thường sau một chiến dịch chính trị. Nếu có một đảng đối lập, trong một năm rưỡi qua, chắc chắn đã vượt qua đảng cầm quyền về mức độ phổ biến, và được biết rộng rãi rằng họ sẽ tiếp quản trách nhiệm điều hành đất nước, thì thủ tướng sắp mãn nhiệm sẽ chia sẻ thông tin quan trọng cho an ninh quốc gia, và thậm chí có thể cho họ tham gia vào việc ra quyết định trong giai đoạn cuối cùng. Đó không phải là những gì đang xảy ra ở đây. Thay vào đó, chúng ta hoàn toàn không có thông tin gì cả”, Peter Magyar.
Ông đã kêu gọi Tổng thống Tamas Sulyok, một đồng minh của ông Orban, triệu tập quốc hội càng sớm càng tốt.
Tổng thống có 30 ngày, cho đến ngày 12 tháng 5, để triệu tập phiên họp.
Việc ông Magyar đánh bại ông Orbán, có những tác động đáng kể bên ngoài Hungary.
Ông Orban là một biểu tượng trong giới cánh hữu toàn cầu, vì lập trường chống người nhập cư và từ lâu đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump, cùng nhiều người bảo thủ Mỹ ủng hộ.
Nhưng nhà phân tích chính trị Dalibor Rohac tại Viện Doanh nghiệp Mỹ cho rằng, chiến thắng của ông Magyar đã cho thấy chính trị cánh hữu cực đoan, chủ nghĩa dân tộc cực đoan là một thất bại toàn cầu.
"Donald Trump ngày càng trở nên cô lập hơn là một nhân vật đơn lẻ trên trường quốc tế, chứ không phải là người lãnh đạo một phong trào trải rộng khắp các quốc gia và châu lục. Vì vậy, tôi nghĩ đó là một yếu tố hạn chế”, Dalibor Rohac.
Tại Liên minh châu Âu, nhiều nhà lãnh đạo đã hoan nghênh chiến thắng của ông Magyar sau nhiều năm căng thẳng với ông Orban về các tiêu chuẩn dân chủ và pháp quyền.
Trung Quốc - quốc gia mà Viktor Orban từng ve vãn - cũng đã chúc mừng nhà lãnh đạo mới, trong khi Điện Kremlin cho biết họ hy vọng sẽ có quan hệ tốt đẹp với chính phủ mới của Hungary. Nga có mối quan hệ mật thiết với ông Orban, người đã nhiều lần ngăn chặn các động thái của EU nhằm giúp Ukraine chống lại cuộc xâm lược của Nga, và tiếp tục mua dầu của Nga, làm cản trở các nỗ lực của EU trong việc trừng phạt Nga và hỗ trợ Ukraine.
Ông Magyar thân EU hơn và thận trọng hơn với Nga, và đã hứa sẽ thay đổi chính sách liên quan đến cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.
Mặc dù ông nói rằng ông phản đối việc gửi viện trợ quân sự của EU cho Ukraine hoặc cung cấp cho Ukraine một con đường nhanh chóng để gia nhập khối 27 quốc gia.
Người phát ngôn của Tổng thống Nga Vladimir Putin, là Dmitry Peskov cho biết Nga đang theo dõi xem, ông Magyar sẽ đi theo hướng nào.
"Người Hungary đã đưa ra lựa chọn của họ, và chúng tôi tôn trọng lựa chọn đó. Chúng tôi kỳ vọng sẽ tiếp tục các mối liên hệ rất thực tế với ban lãnh đạo mới của Hungary. Chúng tôi đã nghe những tuyên bố về sự sẵn sàng tham gia đối thoại. Đương nhiên, điều này sẽ có lợi cho cả Moscow và Budapest. Còn về những hành động mà ban lãnh đạo mới của Hungary sẽ thực hiện, có lẽ chúng ta cần phải kiên nhẫn và xem diễn biến sự việc”, Dmitry Peskov.
Tại cuộc họp báo, ông Magyar cũng nói về mối quan hệ đặc biệt của Hungary với Israel, ám chỉ đến các liên minh của nước này ở Trung Đông.
Tuy nhiên, ông nói rằng chính phủ của ông sẽ xem xét các quyết định của EU về Israel khi chúng được đưa ra.
"Về mối quan hệ giữa Israel và Hungary, tôi có thể khẳng định rõ ràng rằng có một mối liên kết đặc biệt. Nhiều người đồng hương Hungary của chúng ta sống ở Israel, và rất nhiều công dân Israel đến thăm Hungary. Một cộng đồng Do Thái rất mạnh, một trong những cộng đồng lớn nhất châu Âu, sinh sống tại Hungary, may mắn thay là trong hòa bình và an ninh. Cho đến nay, Hungary đã và sẽ tiếp tục duy trì chính sách không khoan dung đối với mọi hình thức bài Do Thái”, Peter Magyar.Với tương lai bất định, những người ủng hộ ông Magyar hiện tại chỉ đơn giản là tận hưởng khoảnh khắc này.
Giống như Adrien Rixer, một người Hungary sống ở Anh, đã trở về Budapest để bỏ phiếu.
"Tôi vô cùng vui mừng, tôi không thể tin được. Và tôi hy vọng chúng ta sẽ giành được 2/3 và sau đó, ôi Chúa ơi, cuối cùng tôi có thể nói rằng tôi là một người Hungary tự hào, cuối cùng sau 16 năm”, Adrien Rixer.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
