Từ chiến dịch của Azizbek Ashurov, Cộng hòa Kyrgyzstan trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới và chấm dứt tình trạng vô tổ quốc. Theo sau sự sụp đổ của Chủ nghĩa Cộng sản và việc tan rã của Liên Xô, hơn 10 ngàn người tự thấy họ không thuộc về một quốc gia nào cả và không có giấy tờ tùy thân ở miền Nam Kyrgyzstan.
Tình trạng vô quốc tịch ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới, khiến họ mất đi các quyền hạn luật định và các dịch vụ căn bản, cũng như khiến họ bị đứng bên lề xã hội về mặt chính trị và kinh tế.
Họ cũng bị bị kỳ thị và đặc biệt là dễ bị lợi dụng, cũng như bị lạm dụng.
Gia đình luật sư Azizbek Ashurov trong số những người vô quốc tịch và đối diện với bao nhiêu khó khăn, sau khi di chuyển từ Uzbekistan, theo sau sự tan rã của khối Liên Xô vào năm 1991.
Cuối cùng ông thành công trong việc vượt qua các trở ngại hành chính của chính gia đình ông và thiết lập một tổ chức cố vấn luật pháp, cho những người vô tổ quốc tại miền Nam Kyrgyzstan.
Hôm nay ông nhận được giải thưởng đặc biệt của Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc, gọi tắt là UNHCR.
Đó la giải thưởng Tỵ nạn Nansen, vinh danh dịch vụ đặc biệt cho những người bị mất hết nhà cửa.
Ông Fillipo Grandi là Cao Ủy Trưởng Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc.
“Hôm nay tôi rất hân hạnh loan báo, người được giải Nansem năm 2019 là người ngồi kế tôi, ông Azizbek Ashurov”.
Ông tiếp tục ủng hộ lời kêu gọi của chính phủ ông, để trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới, chấm dứt tình trạng vô tổ quốc.
Các biện pháp then chốt bao gồm các quyết định của nhà cầm quyền, khi bãi bỏ việc phạt vạ những người mà tình trạng của họ bất hợp pháp.
Một sáng kiến thành công khác, là các toán luật pháp lưu động, thường cưỡi ngựa đi đến những khu vực núi non xa xôi, để tìm ra những người bị gạt ra ngoài xã hội.
Ông ngỏ lời cảm ơn, những người cùng cộng tác với ông.
“Dĩ nhiên giải thưởng nầy không phải hoàn toàn cho tôi mà tôi tin tưởng rằng, đó là phần thưởng cho mọi người dấn thân trong việc chấm dứt tình trạng vô tổ quốc trên thế giới".
"Các đồng nghiệp của tôi tại Kyrgyzstan, các công chức của chính phủ hành động trong chuyện nầy, các bạn trong Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc, vốn chia sẻ các kinh nghiệm lớn lao để đạt được các thành quả nầy”, Azizbek Ashurov.
Liên hiệp quốc ước lượng có đến 12 triệu người trên thế giới, lâm vào tình trạng vô quốc tịch.
Phát ngôn nhân của Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc là ông Andrej Mahecic nói rằng, hậu quả của tình trạng vô tổ quốc là rất lớn lao.
“Hậu quả của tình trạng vô quốc tịch thật thảm khốc cho cá nhân và gia đình, ngay tức khắc và cũng rất khó khăn".
"Đó là cuộc tranh đấu ngày nầy qua ngày nọ, trong đó mỗi người chúng ta bằng cách nầy nọ phải chứng minh chúng ta là ai, qua một tài liệu, một sổ thông hành, thẻ căn cước hoặc một vài bằng chứng cho thấy chúng ta là ai và thuộc về một quốc gia đặc biệt nào đó".
"Người dân không có quốc tịch, không có những điều như vậy”, Andrej Mahecic.
"Tôi nghĩ sẽ phải làm việc cật lực hơn trong tương lai, để chứng tỏ xứng đáng với sự nhìn nhận nầy cùng với lòng nhiệt thành lớn lao”., Azizbek Ashurov
Ông cho biết cuộc sống của một người vô quốc tịch đã bị tước mất mọi cơ hội mà những người khác trong xã hội xem là chuyện đương nhiên, trong đó có cả hy vọng nữa.
“Chuyện đó bao gồm vấn đề tiếp cận những thứ căn bản như giáo dục, chăm sóc y tế, có thể tìm việc làm một cách hợp pháp".
"Nó cũng có nghĩa là cuộc sống không có khả năng để kết hôn hay có một mái ấm gia đình, hoặc đơn giản là có thể đi lại tự do".
"Vì vậy chuyện nầy ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều người, vốn có thể kết thúc bằng chuyện đứng bên lề xã hội, chẳng có tương lai cũng như chẳng có chút hy vọng”, Andrej Mahecic.
Cao ủy trưởng Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc là ông Filippo Grandi cho rằng, công việc của ông Ashurov đã giúp cho Kyrgyzstan là quốc gia đầu tiên trên thế giới, chấm dứt tình trạng vô tổ quốc.
“Quả thật đúng lúc để trao tặng giải thưởng Nansen cho người được xem là vô địch của tình trạng vô quốc tịch, ông vốn cư ngụ tại nước Kyrgizstan, đã đóng góp lớn lao để chấm dứt tai họa đó".
"Đây là quốc gia đầu tiên trên thế giới, đã hoàn toàn chấm dứt được tình trạng vô tổ quốc".
"Tôi nghĩ đây là điều hết sức quan trọng, để đánh dấu dịp may nầy”, Filippư Grandi.
Được biết, kể từ khi Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc phát động chiến dịch trong 10 năm, nhằm chấm dứt tình trạng vô quốc tịch trên toàn cầu hồi năm 2014, ông Grandi cho biết có 220 ngàn người vô tổ quốc, đã có được một quốc tịch thích hợp.
Ông cho biết chuyện đó rõ ràng là không đủ, thế nhưng ông hy vọng có nhiều quốc gia khác sẽ ký tên vào một thỏa thuận toàn cầu trong nay mai, trong cuộc họp cao cấp liên chính phủ tại Geneva, vào thứ hai 7 tháng 10.
Trong khi đó ông Ashurov cho biết, ông vẫn còn nhiều việc phải làm.
“Quả rất hân hạnh cho tôi, cũng như những người nhận được giải trước tôi. Cùng lúc, tôi cảm thấy một trách nhiệm lớn lao khi giải thưởng nầy mang lại".
"Tôi nghĩ sẽ phải làm việc cật lực hơn trong tương lai, để chứng tỏ xứng đáng với sự nhìn nhận nầy cùng với lòng nhiệt thành lớn lao”., Azizbek Ashurov
Được biết, giải thưởng mang tên ông Fridtjof Nansen người Na Uy, Cao Ủy Trưởng Tỵ nạn đầu tiên thuộc Hội Quốc Liên, từ năm 1920 cho đến 1930.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
