Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ có thể ủng hộ một cuộc tấn công lớn khác vào Iran nếu nước này tiếp tục tái xây dựng các chương trình hạt nhân, đồng thời cảnh báo Hamas về những hậu quả thảm khốc nếu không giải giáp vũ khí.
Phát biểu bên cạnh Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sau cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida vào thứ Ba (giờ AEDT), ông Trump ám chỉ rằng Iran có thể đang nỗ lực khôi phục các chương trình vũ khí sau cuộc tấn công quy mô lớn của Hoa Kỳ vào tháng 6, dù ông không cung cấp bằng chứng cụ thể nào.
"Tôi đã đọc được rằng họ đang xây dựng kho vũ khí và những thứ khác. Nếu đúng như vậy, họ không sử dụng những địa điểm mà chúng ta đã phá hủy, mà có thể là những địa điểm khác," ông Trump nói với các phóng viên trong cuộc họp báo.
"Tôi hy vọng họ không cố gắng xây dựng lại, vì nếu họ làm vậy, chúng ta sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc nhanh chóng xóa sổ sự tích tụ đó," ông Trump khẳng định và nói thêm rằng phản ứng của Hoa Kỳ "có thể mạnh mẽ hơn lần trước".
Tuy nhiên, ông Trump cho biết ông tin Iran vẫn quan tâm đến một thỏa thuận với Hoa Kỳ về các chương trình hạt nhân và tên lửa.
Ngược lại, chính quyền Iran luôn phủ nhận các cáo buộc theo đuổi vũ khí hạt nhân, khẳng định chương trình của mình nhằm mục đích "phát triển điện hạt nhân dân sự".
Hôm thứ Hai, Iran đã lên án các báo cáo về việc nước này tái xây dựng kho tên lửa đạn đạo là một "chiến dịch tâm lý" chống lại mình, nhấn mạnh rằng họ đã chuẩn bị đầy đủ để tự vệ và cảnh báo mọi hành vi xâm lược mới sẽ "dẫn đến hậu quả khắc nghiệt hơn" cho Israel.
Ông Trump cho biết cuộc hội đàm với ông Netanyahu tập trung vào việc thúc đẩy thỏa thuận hòa bình Gaza mong manh mà ông đã môi giới, cũng như giải quyết những lo ngại của Israel đối với Iran và phong trào Hezbollah ở Lebanon
Mặc dù Israel và Hamas đã ký thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 10, nhưng các cáo buộc vi phạm diễn ra thường xuyên và có rất ít tiến triển rõ rệt đối với các mục tiêu dài hạn.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu, các cuộc tấn công của Israel đã làm thiệt mạng hơn 400 người Palestine, hầu hết là dân thường, theo các quan chức y tế Gaza, trong khi Hamas được cho là đã giết chết ba binh sĩ Israel.
Ông Trump cảnh báo Hamas nếu không giải giáp vũ khí.
Ông Trump cho biết ông muốn chuyển sang giai đoạn thứ hai của thỏa thuận ngừng bắn, một tiến trình bao gồm việc triển khai lực lượng giữ gìn hòa bình quốc tế tại dải đất của người Palestine.
Israel và Hamas cáo buộc nhau vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận và không có dấu hiệu chấp nhận các bước khó khăn hơn nhiều dự kiến cho giai đoạn tiếp theo.
Hamas, bên đã từ chối giải giáp vũ khí, đang khẳng định lại quyền kiểm soát của mình trong khi quân đội Israel vẫn bám trụ tại khoảng một nửa lãnh thổ.
Israel đã tuyên bố rằng nếu Hamas không giải giáp vũ khí một cách hòa bình, họ sẽ nối lại các hành động quân sự để buộc lực lượng này phải làm vậy.
"Sẽ có một cái giá cực đắt phải trả," ông Trump cảnh báo khi được hỏi ông sẽ làm gì nếu Hamas không hạ vũ khí.
Ông đã đưa ra những tuyên bố tương tự vào các giai đoạn trước đó của cuộc xung đột.
Thủ tướng Netanyahu cho biết trong tháng này rằng ông Trump đã mời ông đến hội đàm, trong bối cảnh Hoa Kỳ đang thúc đẩy thiết lập chính quản trị chuyển tiếp cho Gaza giữa lúc Israel còn ngần ngại tiến tới.
Việc triển khai lực lượng an ninh quốc tế đã được quy định bởi nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 17 tháng 11.
Nhìn chung, những bình luận của ông Trump cho thấy ông vẫn kiên định đứng về phía ông Netanyahu, ngay cả khi một số trợ lý đã đặt câu hỏi riêng tư về cam kết của nhà lãnh đạo Israel đối với lệnh ngừng bắn ở Gaza.
Ông Trump đã thể hiện thái độ nồng ấm khi chào đón ông Netanyahu trước cuộc họp, thậm chí còn nói rằng Tổng thống Israel Isaac Herzog đã nói với ông về kế hoạch ân xá cho ông Netanyahu đối với các cáo buộc liên quan đến tham nhũng — một cuộc trò chuyện mà văn phòng của ông Herzog ngay lập tức phủ nhận là đã diễn ra.
Các bước tiếp theo trong kế hoạch ngừng bắn Gaza là gì?
Kế hoạch của ông Trump nhằm chấm dứt chiến tranh ở Gaza cuối cùng yêu cầu Israel rút quân khỏi lãnh thổ Palestine và Hamas phải từ bỏ vũ khí cũng như từ bỏ vai trò quản trị.
Giai đoạn đầu tiên của lệnh ngừng bắn bao gồm việc Israel rút quân một phần, tăng cường viện trợ và trao đổi con tin lấy những người Palestine bị giam giữ và tù nhân.
Một quan chức Israel trong bộ sậu của ông Netanyahu cho biết Thủ tướng sẽ yêu cầu Hamas hoàn thành giai đoạn đầu bằng cách trao trả di hài của con tin Israel cuối cùng còn lại ở Gaza, trước khi tiến hành các giai đoạn tiếp theo.
Gia đình của con tin đã khuất, Ran Gvili, đã tham gia cùng phái đoàn của Thủ tướng và dự kiến sẽ gặp các quan chức từ chính quyền của ông Trump.
Israel vẫn chưa mở cửa khẩu Rafah giữa Gaza và Ai Cập, vốn cũng là một điều kiện trong kế hoạch của ông Trump, nói rằng họ sẽ chỉ làm vậy sau khi di hài của Gvili được trả lại.
Ông Trump cho biết ông và ông Netanyahu không hoàn toàn đồng ý về vấn đề Bờ Tây đang bị chiếm đóng, nhưng nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa không nêu rõ sự bất đồng đó là gì.
Chuck Freilich, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Tel Aviv, nhận định rằng với cuộc bầu cử vào tháng 10 sắp tới, ông Netanyahu đang ở trong một tình thế khó khăn.
"Ông ấy không muốn có xung đột với Trump trong một năm bầu cử," Freilich, cựu phó cố vấn an ninh quốc gia Israel, cho biết. "[Trump] muốn tiến về phía trước, và Bibi [Netanyahu] sẽ phải thực hiện một số thỏa hiệp ở đó."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
