Xung đột Trung Đông đang bước vào một giai đoạn mới.
Iran đã bổ nhiệm một Lãnh đạo tối cao mới chỉ vài ngày sau vụ ám sát Ayatollah Ali Khamenei trong những đòn tấn công mở màn của cuộc chiến với Israel và Hoa Kỳ.
Đài truyền hình nhà nước thông báo rằng con trai ông, Mojtaba Khamenei, đã được Hội đồng Chuyên gia quyền lực lựa chọn để lãnh đạo Cộng hòa Hồi giáo.
Thông báo này được phát sóng trên truyền hình nhà nước ở Tehran suốt đêm.
“Hội đồng này, sau những cuộc thảo luận kỹ lưỡng và sâu rộng, và bằng cách sử dụng thẩm quyền được trao theo Điều 108 của Hiến pháp, và phù hợp với nghĩa vụ tôn giáo và niềm tin của mình khi hiện diện trước Thượng đế toàn năng, ... trong phiên họp bất thường hôm nay, dựa trên lá phiếu quyết định của các thành viên đáng kính của Hội đồng Chuyên gia, bổ nhiệm và giới thiệu Ayatollah Seyyed Mojtaba Hosseini Khamenei—cầu mong Thượng đế che chở cho ông—làm Lãnh đạo thứ ba của hệ thống thiêng liêng của Cộng hòa Hồi giáo Iran”, thông báo.
Vị trí này trao cho Mojtaba Khamenei quyền quyết định cuối cùng về tất cả các vấn đề nhà nước, bao gồm cả chương trình quân sự và hạt nhân của Iran.
Những người ủng hộ ở Tehran nói rằng quyết định lãnh đạo này mang lại sự chắc chắn sau nhiều ngày hỗn loạn sau cái chết của cha ông.
Một cư dân cho biết người dân đã chờ đợi sự rõ ràng trong lo lắng.
“Sau cả một tuần chờ đợi, và tất nhiên là cú sốc trước sự ra đi của Ayatollah Khamenei gây ra cho xã hội, chúng tôi rất vui mừng vì giờ đây người lãnh đạo đã được lựa chọn. Giờ đây chúng tôi chắc chắn rằng con đường sẽ tiếp tục dưới sự lãnh đạo của ông ấy”, một cư dân.
Nhưng thông báo này được đưa ra khi giao tranh trên khắp khu vực đang leo thang.
Israel cho biết họ đã thực hiện một trong những cuộc tấn công quan trọng nhất từ trước đến nay bên trong Iran.
Quân đội Israel cho biết họ đã phá hủy trụ sở không quân của Vệ binh Cách mạng ở Tehran, một cơ sở mà họ cho là điều phối các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Người phát ngôn quân đội Israel, Chuẩn tướng Effie Defrin, cho biết cuộc tấn công được thiết kế để làm tê liệt khả năng tấn công Israel và các đồng minh của Iran.
“Trong một cuộc tấn công mạnh mẽ, chúng tôi đã phá hủy trụ sở không quân của Vệ binh Cách mạng. Chế độ này đã điều khiển các vụ bắn tên lửa và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái về phía sau Nhà nước Israel và các quốc gia trong khu vực từ trụ sở đã bị phá hủy”, Effie Defrin.
Quân đội Israel cho biết họ đã tấn công hơn 140 mục tiêu ở Iran trong ngày qua.
Về phần mình, Iran tuyên bố đã chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài.
Một người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo cho biết Tehran đã tích trữ đủ tên lửa và vũ khí để duy trì cuộc chiến trong nhiều tháng.
Ali Mohammad Naini nói rằng đất nước này đã sẵn sàng cho một cuộc xung đột kéo dài.
“Lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi – lực lượng mạnh mẽ của Cộng hòa Hồi giáo – hoàn toàn sẵn sàng duy trì ít nhất một cuộc chiến toàn diện, cường độ cao kéo dài sáu tháng với tốc độ hiện tại”, Ali Mohammad Naini.
Khi cuộc chiến lan rộng, các nhà lãnh đạo khu vực đang kêu gọi kiềm chế.
Thủ tướng Qatar, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, cho biết quyết định tấn công các nước vùng Vịnh của Iran ngay từ đầu cuộc xung đột đã làm tổn hại sâu sắc đến lòng tin.
Nhưng ông nói rằng cần phải tiếp tục theo đuổi con đường ngoại giao.
“Đó là một cảm giác phản bội rất lớn. Đây là lần thứ hai rồi. Đó là lý do tại sao đối với chúng tôi, việc chứng kiến cuộc tấn công này thực sự có ý nghĩa, cho thấy rằng nó đã được lên kế hoạch từ trước, như thể ngay khi chiến tranh bắt đầu, chỉ khoảng một giờ sau khi chiến tranh nổ ra, Qatar và các nước vùng Vịnh khác đã bị tấn công ngay lập tức”, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani.
Các nhà lãnh đạo châu Âu cũng đang bày tỏ sự lo ngại.
Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Sĩ cho biết các cuộc tấn công của Mỹ và Israel có thể vi phạm luật pháp quốc tế.
Và Vatican đang kêu gọi chấm dứt ngay lập tức việc ném bom.
Giáo hoàng Leo đã cảnh báo rằng bạo lực có nguy cơ lan rộng hơn nữa trong khu vực.
Ngài đã cầu nguyện cho việc chấm dứt các vụ đánh bom.
"Chúng con khiêm nhường dâng lời cầu nguyện lên Chúa, xin cho tiếng bom đạn chấm dứt, vũ khí im lặng, và một không gian đối thoại được mở ra để lắng nghe tiếng nói của người dân. Con xin phó thác lời cầu xin này cho Đức Mẹ Maria, Nữ Vương Hòa Bình. Xin Mẹ cầu bầu cho những người đau khổ vì chiến tranh, và xin Mẹ đồng hành cùng những trái tim trên con đường hòa giải và hy vọng”, Giáo hoàng Leo.
Trong khi đó, thiệt hại về nhân đạo ngày càng gia tăng.
Hàng trăm nghìn người đã phải rời bỏ nhà cửa ở Lebanon khi các cuộc tấn công của Israel và hỏa lực tên lửa của Hezbollah tăng cường dọc biên giới.
Một số chính phủ đang chuẩn bị sơ tán, trong đó Úc khuyên gia đình các nhà ngoại giao ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất nên rời đi để đề phòng.
Xung đột cũng đang làm gián đoạn việc đi lại quốc tế, buộc các hãng hàng không phải hủy hoặc chuyển hướng các chuyến bay qua một số khu vực ở Trung Đông.
Giá dầu đã tăng lên trên 100 đô la Mỹ một thùng, trong bối cảnh lo ngại rằng cuộc chiến có thể đe dọa việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu của thế giới.
Cơ quan quản lý cạnh tranh của Úc cho biết họ đang theo dõi sát sao giá xăng dầu.
Lãnh đạo đảng Quốc gia David Littleproud cho rằng chính phủ liên bang có vai trò xem xét các biện pháp lập pháp để giảm thiểu tác động mà người dân Úc phải gánh chịu.
"Cho dù có giải pháp lập pháp nào không, chúng tôi vẫn sẵn sàng hợp tác với chính phủ (để đảm bảo nguồn cung tối thiểu trong nước). Nhưng trước hết, họ nên làm việc với bốn công ty nhiên liệu lớn để đảm bảo nguồn cung được mở khóa cho các nhà bán buôn cấp hai vì hiện nay điều này đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến nông dân và cộng đồng khu vực của chúng ta do tất cả nhiên liệu đang bị giữ lại cho các cửa hàng bán lẻ của họ ở các thành phố lớn”, David Littleproud .
Đồng thời, Hoa Kỳ đang phát tín hiệu rằng họ có thể mở rộng sự can thiệp quân sự.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông đang cân nhắc việc gửi quân bộ vào Iran để bảo vệ kho dự trữ uranium làm giàu của nước này.
"Có thể đến một lúc nào đó chúng ta sẽ làm vậy. Bạn biết đấy, đó sẽ là một điều tuyệt vời. Nhưng hiện tại, chúng ta chỉ đang tiêu diệt chúng. Nhưng chúng ta chưa, chúng ta chưa theo đuổi mục tiêu đó. Nhưng đó là điều chúng ta có thể làm sau này. Chúng ta sẽ không, chúng ta sẽ không làm điều đó bây giờ. Có thể chúng ta sẽ làm điều đó sau này”, Donald Trump.
Một binh sĩ Mỹ khác đã thiệt mạng vì vết thương trong các các cuộc tấn công trả đũa ban đầu của Iran cách đây một tuần.
Điều đó nâng tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong cuộc xung đột lên bảy người.
Trên khắp khu vực rộng lớn hơn, hơn một nghìn người ở Iran, hàng trăm người ở Lebanon và một số người ở Israel được cho là đã thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Và với một Lãnh đạo Tối cao mới hiện đang nắm quyền ở Tehran, các hoạt động quân sự đang mở rộng trên nhiều quốc gia và các nỗ lực ngoại giao đang chật vật để bắt kịp các sự kiện trên thực địa, ngày càng có nhiều lo ngại rằng cuộc xung đột có thể trở thành một cuộc chiến tranh khu vực kéo dài.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
