Οι ηλεκτρονικές απάτες εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς και πλέον δεν στοχεύουν μόνο μεγάλες επιχειρήσεις ή οργανισμούς. Τι πρέπει να προσέχουμε; Υπάρχει τρόπος να προστατευτούμε; Απαντήσεις σε αυτά και άλλα κρίσιμα ερωτήματα δίνει στο πλαίσιο της σειράς DeCode: Complex Topics, Simply Explained, ο Μηχανικός Ανάκτησης Δεδομένων και Ειδικός Κυβερνοασφάλειας, Μιχάλης Μίγγος.
Από ένα ύποπτο email και ένα παραπλανητικό SMS μέχρι ψεύτικες τηλεφωνικές κλήσεις και απάτες μέσω κοινωνικών δικτύων, οι κυβερνοεγκληματίες αναζητούν συνεχώς νέους τρόπους για να εξαπατήσουν τους πολίτες και να αποκτήσουν πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα και χρήματα.
Μιλώντας στο SBS Greek και στη σειρά DeCode: Complex Topics, Simply Explained, ο Μηχανικός Ανάκτησης Δεδομένων και Ειδικός Κυβερνοασφάλειας, Μιχάλης Μίγγος, εξηγεί πώς λειτουργούν οι ηλεκτρονικές απάτες, γιατί γίνονται ολοένα και πιο πειστικές και τι μπορούν να κάνουν οι πολίτες για να προστατευθούν.
Όπως επισημαίνει, οι απατεώνες δεν βασίζονται μόνο στην τεχνολογία, αλλά κυρίως στην ανθρώπινη ψυχολογία. Εκμεταλλεύονται τον φόβο, την εμπιστοσύνη, την πίεση του χρόνου ή ακόμη και την περιέργεια των θυμάτων τους, οδηγώντας τα σε λάθος αποφάσεις.
Παρά τις συνεχείς αναβαθμίσεις στα συστήματα ασφαλείας, οι επιθέσεις που στηρίζονται στην εξαπάτηση των χρηστών παραμένουν ιδιαίτερα αποτελεσματικές.
Οι κυβερνοεγκληματίες συχνά προσποιούνται τράπεζες, κρατικές υπηρεσίες, εταιρείες ταχυμεταφορών ή ακόμη και συγγενικά πρόσωπα, προκειμένου να πείσουν τα θύματά τους να αποκαλύψουν ευαίσθητες πληροφορίες.
Σύμφωνα με τον κ. Μίγγο, οι περισσότερες επιτυχημένες απάτες δεν οφείλονται σε τεχνικές αδυναμίες των συστημάτων, αλλά στην ανθρώπινη εμπιστοσύνη και στην έλλειψη ενημέρωσης γύρω από τις σύγχρονες ψηφιακές απειλές.
«Έχουμε πάρα πολλά νέα συστήματα ηλεκτρονικά και είναι πάρα πολύ εύκολο ο άνθρωπος που χθες έκλεβε σπίτια να μάθει πώς λειτουργούν τα συστήματα. Με άλλα λόγια, το έγκλημα έχει μεταφερθεί από τον φυσικό στον ψηφιακό κόσμο. Οι περισσότερες απάτες ξεκινάνε με κάτι το οποίο είναι trend, όπως ένα επίδομα, μια τραπεζική προσφορά ή μια ειδοποίηση που φαίνεται επείγουσα», είπε ο κ. Μίγγος.
Ένα από τα βασικά όπλα των απατεώνων είναι η ψυχολογία. Οι επιθέσεις σχεδιάζονται ώστε να προκαλούν άμεση αντίδραση, χωρίς ο χρήστης να προλάβει να σκεφτεί ψύχραιμα.
«Όλες οι απάτες έχουν δύο βασικά πράγματα. Ένα: απόσπαση προσοχής και δεύτερον: παραπλάνηση. Για αυτόν τον λόγο, τα ύποπτα SMS ή email συνήθως μιλούν για πρόστιμα, επιδόματα, λογαριασμούς που κινδυνεύουν να κλείσουν ή επιστροφές χρημάτων που πρέπει να διεκδικήσουμε άμεσα».
Όπως εξηγεί, τα μηνύματα αυτά συχνά φτάνουν τη στιγμή που ο παραλήπτης είναι απασχολημένος ή βιαστικός, ώστε να ενεργήσει παρορμητικά και να πατήσει έναν σύνδεσμο χωρίς δεύτερη σκέψη.
Νέες μορφές απάτης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης
Η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης έχει δημιουργήσει νέα εργαλεία στα χέρια των επιτήδειων. Πλέον, είναι δυνατή η δημιουργία ψεύτικων φωνητικών μηνυμάτων, η απομίμηση φωνών και η παραγωγή περιεχομένου που μοιάζει απολύτως αυθεντικό.
Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες καλούνται να είναι ακόμη πιο προσεκτικοί απέναντι σε αιτήματα για μεταφορά χρημάτων, κοινοποίηση προσωπικών στοιχείων ή επείγουσες οικονομικές συναλλαγές, ακόμη και όταν φαίνεται πως προέρχονται από άτομα που γνωρίζουν.
Όπως τονίζει ο κ Μίγγος, η προστασία από τις ηλεκτρονικές απάτες δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα τεχνικά μέτρα ασφαλείας. Η γνώση, η προσοχή και η συνεχής ενημέρωση παραμένουν τα σημαντικότερα όπλα απέναντι στους κυβερνοεγκληματίες, δίνοντας μια απλή αλλά κρίσιμη συμβουλή: να μην πατάμε ποτέ συνδέσμους που λαμβάνουμε μέσω SMS ή email.
«Όταν μας συμβαίνει κάτι περίεργο, ότι όταν μας έρχεται ένα URL ή οτιδήποτε δεν το πατάμε και δεν το κάνουμε, δεν το κάνουμε click από το κινητό μας τηλέφωνο. Περιμένουμε να πάμε σπίτι, να δούμε λίγο το domain name. Η δεύτερη λοιπόν πολύ σημαντική συμβουλή είναι δεν εμπιστευόμαστε την ιστοσελίδα όταν δεν εμπιστευόμαστε το domain name, τα τελευταία πραγματάκια. Η τρίτη συμβουλή είναι θα θεωρήσετε στην εποχή μας ότι ο άλλος πρέπει να σας πείσει με άλλο τρόπο από το τηλεφώνημα που σας κάνει για το ποιος είναι. Επομένως, σας δίνω το δικαίωμα όταν σας καλεί κάποιος άσχετος ένα τηλεφώνημα ή ένα SMS που δεν το περιμένατε, καταρχήν να μην μπείτε στο URL, στην ιστοσελίδα που σας έρχεται από το SMS και όταν σας καλεί κάποιος θέλω να σας δω να κλείνετε γραμμές. Δεν θέλουμε να μας καλεί αυτός όποτε θέλει και να μας λέει ποιος είναι. Θέλουμε εμείς από τη δική μας τη γνώση να κάτσουμε στο σπίτι μας το απόγευμα, την ώρα που θέλουμε, χωρίς να έχουμε άλλες υποχρεώσεις, να έχουμε το μυαλό μας συγκεντρωμένο», είπε.
Ακούστε ολόκληρη τη συζήτηση στο podcast της σειράς DeCode: Complex Topics, Simply Explained, όπου ειδικοί αναλύουν σύνθετα ζητήματα της εποχής μας με απλό και κατανοητό τρόπο.
