Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική απειλή για τις επόμενες γενιές, αλλά μια πραγματικότητα που εξελίσσεται μπροστά μας με ταχύτατους ρυθμούς.
Όπως επισημαίνει ο Μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, η διαφορά μεταξύ καιρού και κλίματος είναι καθοριστική για να κατανοήσουμε το φαινόμενο, καθώς το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι μεταβολές, αλλά η ταχύτητα με την οποία αυτές συμβαίνουν.
«Oι καθημερινές καιρικές μεταβολές είναι αυτό που λέμε ο καιρός, ο καιρός που κάνει κάθε μέρα. Το κλίμα και η κλιματική αλλαγή, το κλίμα μάλλον, είναι οι, οι κανονικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, δηλαδή οι μέσοι όροι για μεγάλες χρονικές περιόδους. Πάντα για να εκτιμήσουμε το κλίμα μιας περιοχής μετράμε για μεγάλο χρονικό διάστημα, συνήθως είκοσι, τριάντα χρόνια, ώστε να βγάλουμε τους μέσους όρους της βροχής, της θερμοκρασίας, του ανέμου και να λέμε αυτό είναι το κλίμα μιας περιοχής. Από εδώ και πέρα βέβαια εμπλέκεται και το θέμα της κλιματικής αλλαγής, δηλαδή το πόσο γρήγορα αλλάζουν οι κλιματικές συνθήκες σε μια περιοχή, οι οποίες μπορεί να αλλάζουν είτε για φυσικούς λόγους είτε για ανθρωπογενείς λόγους. Δηλαδή από παρεμβάσεις που κάνει ο άνθρωπος, με αποτέλεσμα να έχουμε αλλαγές στο κλίμα και αυτό ονομάζεται κλιματική αλλαγή», είπε
Σύμφωνα με τον καθηγητή Λαγουβάρδο, η κλιματική αλλαγή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον άνθρωπο.
Αν και το κλίμα της Γης παρουσίαζε πάντα διακυμάνσεις, αυτές συνέβαιναν σε βάθος εκατοντάδων ή και χιλιάδων ετών.
Σήμερα, ωστόσο, οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όπως το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, επιταχύνουν δραματικά τη διαδικασία.
«Παρόλο που το κλίμα έχει και στο παρελθόν αρκετές διακυμάνσεις, αυτές όμως οι διακυμάνσεις γινόντουσαν αργά, δηλαδή σε εκατοντάδες και χιλιάδες χρόνια. Η κλιματική αλλαγή, που οφείλεται τελικά στον άνθρωπο, προκαλείται από τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, δηλαδή θερμοκηπιακά αέρια όπως το διοξείδιο του άνθρακα ή το μεθάνιο, τα οποία εκλύουμε συνεχώς μέσα στην ατμόσφαιρα και τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα σε μικρό χρονικό διάστημα, δέκα, είκοσι, τριάντα χρόνια να αλλάζουν σημαντικά το κλίμα μιας περιοχής. Επομένως, ναι, θα έλεγα ότι η κλιματική αλλαγή, όπως τη βιώνουμε αυτή τη στιγμή, σε μεγάλο βαθμό οφείλεται σε ανθρωπογενείς παράγοντες. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι παράγοντες, όπως παραδείγματος χάριν η εμφάνιση του φαινομένου El Niño στον Ειρηνικό, το οποίο είναι ένα περιοδικό φαινόμενο και το οποίο επίσης μεταβάλλει τις θερμοκρασίες τοπικά και στο τέλος της ημέρας μεταβάλλει και τις θερμοκρασίες, αν θέλετε, σε ένα μεγάλο μέρος του, του πλανήτη», σημειώνει.
Η κλιματική αλλαγή δεν δημιουργεί τα ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά τα ενισχύει. Καύσωνες, πυρκαγιές και έντονες βροχοπτώσεις εμφανίζονται πλέον πιο συχνά και με μεγαλύτερη ένταση, όπως τονίζει ο μετεωρολόγος και διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος.
«Τα έντονα καιρικά φαινόμενα πάντα υπήρχαν. Αν κοιτάξει κανείς εφημερίδες παλαιότερων δεκαετιών, αν πάει πολύ πίσω, θα δει πάντα αναφορές σε έντονα καιρικά φαινόμενα. Θα δούμε αναφορές σε καύσωνες, θα δούμε αναφορές σε δασικές πυρκαγιές. Το θέμα είναι ότι η κλιματική αλλαγή έρχεται και κάνει αυτά τα φαινόμενα κατ' αρχάς πιο συχνά, εμφανίζονται δηλαδή πιο συχνά, μεγαλύτερη συχνότητα, κυρίως καύσωνες και επίσης τα κάνει πιο έντονα. Δηλαδή, για παράδειγμα, οι καύσωνες μεγαλύτερης διάρκειας ή οι βροχοπτώσεις πολύ πιο έντονες από ό,τι είχαμε στο παρελθόν. Εδώ υπεισέρχεται η κλιματική αλλαγή. Άρα η κλιματική αλλαγή δεν δημιουργεί τα έντονα ή τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Τα κάνει πιο συχνά και πιο ισχυρά», είπε.
Τι δείχνουν τα επιστημονικά μοντέλα
Οι προβλέψεις για το μέλλον δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξες. Αν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα, η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να ξεπεράσει τους 2 ή ακόμη και τους 4 βαθμούς Κελσίου μέσα στις επόμενες δεκαετίες, όπως αναφέρει ο Καθηγητής Λαγουβάρδος.
«Ήδη από τις μετρήσεις που έχουμε, που δεν είναι σενάρια, το επαναλαμβάνω, είναι μετρήσεις, η θερμοκρασία έχει αυξηθεί σε όλο τον πλανήτη, σε όλες τις χώρες και στην Ελλάδα περίπου ενάμιση βαθμό. Τι θα συμβεί στα επόμενα τριάντα χρόνια; Εκεί βασιζόμαστε στα κλιματικά μοντέλα, όπως λέμε, στις κλιματικές προβολές ή προσομοιώσεις για το μέλλον, οι οποίες είναι απαισιόδοξες, ίσως πολύ απαισιόδοξες.
Εδώ υπάρχει ένα θέμα για να υπολογίσουμε το μέλλον. Υπάρχουν καλά και κακά σενάρια, να το πω διαφορετικά. Τα καλά σενάρια λένε ότι παίρνουμε δραστικά μέτρα ως παγκόσμια κοινότητα για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου. Η θερμοκρασία δυστυχώς συνεχίζει να ανεβαίνει, αλλά με μικρότερο ρυθμό από όσο τώρα. Και η άλλη είναι ότι συνεχίζουμε να κάνουμε οι πιο πολλές χώρες ό,τι κάνουμε τώρα, δηλαδή δεν παίρνουν ουσιαστικά μέτρα, με αποτέλεσμα οι κλιματικές προβολές να δείχνουν ότι μπορούμε να έχουμε περαιτέρω και σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας. Δηλαδή, που είμαστε στον ενάμιση βαθμό πάνω από τις κανονικές τιμές, να δούμε τρεις ή τέσσερις βαθμούς πάνω από τις κανονικές τιμές. Η απόκλιση αυτή είναι τεράστια. Αν δεν πάρουμε μέτρα και φτάσουμε σε αυτές τις αποκλίσεις είκοσι, τριάντα χρόνια από τώρα, θα βιώσουμε καταστάσεις πολύ δύσκολες για τον πλανήτη μας. αγωγή», προειδοποιεί.
Ακούστε ολόκληρη τη συζήτηση στο podcast της σειράς DeCode: Complex topics simply explained, όπου ειδικοί αναλύουν σύνθετα ζητήματα της εποχής μας με απλό και κατανοητό τρόπο.
