Οι πανδημίες αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη σύγχρονη κοινωνία.
Στη σειρά DeCode: Complex topics simply explained, ο Αθανάσιος Σκουτέλης, παθολόγος - λοιμωξιολόγος, εξηγεί γιατί η κατανόηση του φαινομένου και η σωστή προετοιμασία είναι καθοριστικές για τον περιορισμό των επιπτώσεων, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η εμπειρία της νόσου COVID-19 έχει αλλάξει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη δημόσια υγεία.
Όπως επισημαίνει, είναι σημαντικό να γίνεται διάκριση ανάμεσα σε μια απλή αύξηση κρουσμάτων και σε μια επιδημία ή πανδημία.
«Πανδημία είναι όταν μια τοπική επιδημία παρουσιάζεται το ίδιο χρονικό διάστημα σε πολλές χώρες. Αυτό είναι η μεγάλη διαφορά από την έννοια της επιδημίας, διότι σε πολλές περιπτώσεις, σε πολλές χώρες παρουσιάζονται μικροεπιδημίες. Εάν σε μια χώρα παρουσιαστούν ξαφνικά αυξημένα περιστατικά γρίπης, δεν είναι υποχρεωτικό ότι αυτό θα ονομαστεί επιδημία. Είναι απλώς συρροή κρουσμάτων. Για να χαρακτηριστεί ως επιδημία, που είναι πολύ πιο σοβαρό θέμα όσον αφορά την δημόσια υγεία, πρέπει να έχει ορισμένα χαρακτηριστικά», είπε.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου οι μετακινήσεις ήταν περιορισμένες, σήμερα οι πανδημίες μπορούν να εξαπλωθούν μέσα σε λίγες ώρες, όπως αναφέρει ο Δρ. Σκουτέλης.
«Σήμερα, με τα μέσα που έχουμε, τις επικοινωνίες και τις συγκοινωνίες κυρίως, η πανδημία μπορεί να εξελιχθεί ταχύτατα μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, χωρίς κανένας να προλάβει καν να την αντιληφθεί. Φανταστείτε μια πανδημία ενός αερογενώς μεταφερομένου ιού, ο οποίος ξαφνικά εμφανίζεται σε μια αεροπορική πτήση από την Αυστραλία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ταυτόχρονα, μέσα σε δεν ξέρω πόσες ώρες είναι το ταξίδι, σε δέκα-δεκαπέντε ώρες μπορεί αυτό το πράγμα να μεταδοθεί αστραπιαία από τη μία χώρα στην άλλη. Άρα η συγκοινωνία έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο μετάδοσης των λοιμωδών νόσων και ως εκ τούτου έχει αλλάξει ριζικά και τον τρόπο εμφάνισης των πανδημιών», σημείωσε.
Η ταχύτητα αυτή καθιστά ακόμη πιο σημαντική την έγκαιρη ανίχνευση και την άμεση ανταπόκριση των κρατών, με την έγκαιρη κοινοποίηση πληροφοριών μεταξύ των χωρών αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στον περιορισμό μιας πανδημίας.
Όπως σημειώνει ο κ. Σκουτέλης, η απόκρυψη στοιχείων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες, ενώ η συνεργασία και η διαφάνεια ενισχύουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Παράλληλα τονίζει πως η πανδημία της νόσου COVID-19 έδειξε ότι η μαζική έκθεση και ο εμβολιασμός μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη σοβαρότητα μιας ασθένειας με την πάροδο του χρόνου.
«Τα εμβόλια διαχρονικά από τότε που άρχισαν να εφαρμόζονται από το τέλος του 19ου αιώνα, έχουν σώσει εκατομμύρια ανθρώπους από θάνατο. Έχουν σώσει εκατομμύρια ανθρώπους από αναπηρίες, βλέπε πολιομυελίτιδα και το κυριότερο, που αποδεικνύει και τη χρησιμότητά τους, έχουν εξαφανίσει πάρα πολλές λοιμώδεις νόσους -που παλιά αποτελούσαν μάστιγα- από τον υγειονομικό χάρτη. Πολλοί φοβόντουσαν τα εμβόλια και αυτό έγινε πολύ την περίοδο του COVID. Φοβόντουσαν τα εμβόλια λέγοντας διάφορες θεωρίες που μπορεί να προκαλέσουν διάφορες αρρώστιες ή επιπλοκές ή παρενέργειες. Αυτός ο αριθμός των παρενεργειών από το εμβόλιο είναι πάρα πολύ ασήμαντος μπροστά στο ποσοστό των προβλημάτων που θα προέκυπταν αν δεν εμβολιαζόταν ο πληθυσμός.
Ακούστε ολόκληρο το επεισόδιο της σειράς DeCode: Complex topics simply explained για τις πανδημίες στο podcast που συνοδεύει το άρθρο.
