ຈຸດສຳຄັນ:
- ທຸກຣັດ ມີລະບົບການຂົນສົ່ງຂອງຕົນເອງ, ສະນັ້ນ ກົດ ແລະລາຄາຈຶ່ງແຕກຕ່າງກັນ.
- Smartcards ແບບຕື່ມເງິນກ່ອນ ມີຢູ່ໃນທຸກເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ທາງເລືອກໃນການຈ່າຍ ອາດລວມເຖິງການໃຊ້ບັດທະນາຄານ ແບບບໍ່ຕ້ອງສຳຜັດ (Contactless
- ການຄວບຄຸມ ແລະຄວາມປອດພັຍຂອງປີ້ໂດຍສານ ຈະຖືກກວດໂດຍພະນັກງານ ແລະການໃຊ້ກ້ອງວົງຈອນປິດ (CCTV) ໃນເຄືອຂ່າຍການຂົນສົ່ງທັງຫມົດand the use of CCTV cameras in all transport networks
- ການຂົນສົ່ງສາທາຣະນະມີຢູ່ທຸກບ່ອນ ໃນອອສເຕຣເລັຍຫຼືບໍ່?
- ບັດຈ່າຍເງິນລ່ວງຫນ້າ (Pre-paid card) ສໍາລັບລະບົບຂົນສົ່ງ ສາທາຣະນະ ໃນເມືອງທີ່ຂ້ອຍອາສັຍຢູ່ແມ່ນຫຍັງ?
- ຂ້ອຍຈະໃຊ້ Smartcard ໄດ້ແນວໃດ?
- ຂ້ອຍສາມາດຈ່າຍຄ່າໂດຍສານ ດ້ວຍບັດທະນາຄານ ສໍາລັບລະບົບຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ ໃນອອສເຕຣເລັຍ ໄດ້ຫຼືບໍ່?
- ເຈົ້າຫນ້າທີ່ຜູ້ມີອໍານາດ ສາມາດກວດເບິ່ງຫຍັງໄດ້ແດ່ ໃນສະຖານີຣົດໄຟ ແລະໃນພາຫະນະ?
- ຄວາມຜິດ ກ່ຽວກັບລະບົບຂົນສົ່ງ ສາທາຣະນະມີຫຍັງແດ່?
- ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນ ຖ້າຂ້ອຍຖືກປັບໃຫມ?
- ມາຣະຍາດໃນການໃຊ້ລະບົບຂົນສົ່ງ ສາທາຣະນະໃນອອສເຕຣເລັຍ ແມ່ນຫຍັງ?
- ຂ້ອຍຕ້ອງງົດການໃຊ້ສຽງ ເມື່ອໃຊ້ລະບົບຂົນສົ່ງສາທາຣະນະໃນອອສເຕຣເລັຍ ຫຼືບໍ່?
ອອສເຕຣເລັຍ(ABS) ນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 1976, ເມື່ອມັນເລີ່ມຖາມ ຄໍາຖາມເປັນເທື່ອທໍາອິດ. ສາດສະດາຈານ John Nelson ເປັນຫົວຫນ້າ ຝ່າຍການຂົນສົ່ງສາທາຣະນະທີ່ສະຖາບັນ Institute for Transport and Logistics Studies ຂອງມະຫາວິທະຍາລັຍ Sydney. ລາວເວົ້າວ່າ ເມືອງທີ່ຂຍາຍອອກກວ້າງ ຂອງອອສເຕຣເລັຍ ແລະໄລຍະຫ່າງໄກ ລະຫວ່າງເມືອງເຫລົ່ານັ້ນ, ເຮັດໃຫ້ມັນຍາກ ທີ່ຈະຮັບໃຊ້ເຂດຊົນນະບົດ ໂດຍລະບົບຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ. "ເພາະວ່າ ແມ່ນແຕ່ເມື່ອທ່ານເດີນທາງອອກຈາກ Sydney, ທ່ານຈະເຫັນວ່າ ບ້ານເຮືອນນັ້ນ ໄດ້ແຜ່ຂຍາຍອອກໄປຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ." ແຕ່ໃນເຂດເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫນາແຫນ້ນ, ການຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ ແມ່ນໄວກວ່າ ແລະຖືກກວ່າ ແລະໃນຫລາຍກໍຣະນີ ມັນກໍສະດວກສະບາຍ ຫລືຈໍາເປັນກວ່າ ສໍາລັບຜູ້ໃຊ້ບາງຄົນ. GettyImages-90421860.jpg
ບັດຈ່າຍເງິນລ່ວງຫນ້າ (Pre-paid card) ສໍາລັບການຂົນສົ່ງສາທາຣະນະໃນເມືອງທີ່ຂ້ອຍອາສັຍຢູ່ແມ່ນຫຍັງ?
ທຸກຣັດ ຫລືເຂດປົກຄອງ ມີເຄືອຂ່າຍການຂົນສົ່ງຂອງຕົນເອງ, ພ້ອມດ້ວຍເມືອງໃຫຍ່ ແລະເມືອງຕ່າງໆ ທີ່ດໍາເນີນງານ ໃນລະບົບການຊື້ປີ້ໂດຍ Smartcard ສໍາລັບການຈ່າຍຄ່າໂດຍສານ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ເງິນສົດ.
ບັດຕື່ມເງິນລ່ວງຫນ້າ (Pre-paid card) ທີ່ໃຊ້ໃນແຕ່ລະຣັດ ຫຼືເຂດປົກຄອງຕ່າງໆ ແມ່ນ:
- ບັດ Opal ສໍາລັບ Sydney
- ບັດ Myki ສໍາລັບ Melbourne
- ບັດ Go card ສໍາລັບ Brisbaneບັດ Smart Rider ສໍາລັບ Perth
- ບັດ metroCARD ສໍາລັບ Adelaide
- ບັດ Green Card ສໍ າລັບ Hobart
- ບັດ Tap and Ride Card ສຳລັບ Darwin
- ບັດ My Way ສໍາລັບ Canberra
ຂ້ອຍຈະໃຊ້ບັດ Smartcard ແນວໃດ?
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວລະບົບ Smartcard ແມ່ນງ່າຍທີ່ຈະໃຊ້, Prof Nelson ກ່າວ. ແຕ່ໃນກໍຣະນີທີ່ ທ່ານບໍ່ເຄີຍໃຊ້ມາກ່ອນ, ນີ້ຄືສິ່ງທີ່ທ່ານຕ້ອງ
"ຕາມປົກກະຕິແລ້ວ ມັນຈະມີຂນາດເທົ່າກັບບັດ Credit, ທ່ານສາມາດໃສ່ເງິນໄວ້ລ່ວງຫນ້າ ແລະໃຊ້ມັນ ເພື່ອໃຊ້ລະບົບຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນຣົດເມ, ຣົດຮາງ, ຣົດໄຟ ຫລືເຮືອ."
ກ່ຽວກັບວິທີທີ່ຈະໃຊ້ມັນ, ສ່ວນຫລາຍແລ້ວ ຄໍາແນະນໍາແມ່ນຢູ່ໃນຊື່.
"”ແຕະກ່ອນເຂົ້າ ແລະແຕະຕອນອອກ” (Tap on and tap off). ບາງເທື່ອຈະມີປະຕູ ຫລືສິ່ງກີດຂວາງ ຊຶ່ງເປັນບ່ອນທີ່ທ່ານຕ້ອງແຕະບັດຂອງທ່ານ ເພື່ອໃຫ້ປະຕູ ຫລືສິ່ງກີດຂວາງນັ້ນເປີດອອກ. ໃນບາງກໍຣະນີ, ອາດມີພຽງແຕ່ເສົາ ທີ່ມີເຄື່ອງອ່ານບັດ," Prof Nelson ອະທິບາຍ.
ຄຸນສົມບັດທົ່ວໄປ ຂອງບັດ Smartcard ລວມເຖິງອັດຕາການຫຼຸດຄ່າໂດຍສານ ສໍາລັບຊາວຫນຸ່ມ ແລະຜູ້ກິນເງິນບໍານານ, ລາຄາທີ່ຫລຸດລົງສໍາລັບການເດີນທາງ ໃນວັນພັກສາທາຣະນະ ແລະໃນທ້າຍສັບປະດາ, ພ້ອມທັງການຈໍາກັດລາຄາປະຈໍາວັນ ແລະປະຈຳອາທິດ.
ຂ້ອຍສາມາດຈ່າຍຄ່າໂດຍສານ ດ້ວຍບັດທະນາຄານ (Bankcard) ສໍາລັບລະບົບຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ ໃນອອສເຕຣເລັຍ ໄດ້ຫຼືບໍ່?
ຂຶ້ນກັບບ່ອນທີ່ທ່ານເດີນທາງໄປໃສ, ທ່ານອາດສາມາດຈ່າຍເງິນສົດ ເພື່ອຊື້ປີ້ໄດ້. ຍົກຕົວຢ່າງ, ເງິນສົດ ຍັງສາມາດໃຊ້ໄດ້ໃນ Western Australia.
ແຕ່ການຈ່າຍ ດ້ວຍບັດທະນາຄານຂອງທ່ານ ສໍາລັບການຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ ກໍາລັງກາຍເປັນເລື່ອງທັມມະດາ ທົ່ວປະເທດຫຼາຍຂຶ້ນ.
"ບໍ່ແມ່ນທຸກຣັດ ແລະເມືອງ ທີ່ມີສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກນັ້ນ," Howard Collins, ຜູ້ປະສານງານທົ່ວໄປ ດ້ານການຂົນສົ່ງຂອງ New South Wales ອະທິບາຍ.
"ແຕ່ ຍົກຕົວຢ່າງ ໃນ NSW, 60% ຂອງຄ່າໂດຍສານທັງຫມົດ ຂອງພວກເຮົາໃນເວລານີ້ ແມ່ນ 'ໃຊ້ບັດທະນາຄານຂອງທ່ານ'."
"ມີຜູ້ຄົນຫລາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ທີ່ໃຊ້ບັດທະນາຄານຂອງຕົນເອງ, ບາງເທື່ອກໍແມ່ນໂມງຂອງເຂົາ, ບາງເທື່ອກໍແມ່ນໂທຣະສັບມືຖື ໃນການແຕະຕອນເຂົ້າ ຫຼືອອກຈາກການໃຊ້ບໍຣິການ."
ເມື່ອກວດເບິ່ງບັດທະນາຄານ, ເຈົ້າຫນ້າທີ່ ສາມາດເຫັນພຽງແຕ່ຂໍ້ມູນໃນການຊື້ປີ້ເທົ່ານັ້ນ, Mr Collins ກ່າວ.
ເມື່ອກວດເບິ່ງບັດທະນາຄານ, ເຈົ້າຫນ້າທີ່ ສາມາດເຫັນພຽງແຕ່ຂໍ້ມູນໃນການຊື້ປີ້ເທົ່ານັ້ນ, Mr Collins ກ່າວ.
ເຈົ້າຫນ້າທີ່ ທີ່ມີອໍານາດກວດເບິ່ງຫຍັງໄດ້ແດ່ ໃນສະຖານີ ແລະຢູ່ໃນພາຫະນະ?
ເຈົ້າຫນ້າທີ່ ທີ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ ຈະດໍາເນີນການກວດປີ້ ແລະຄວາມປອດພັຍ, ໃນຂນະທີ່ກ້ອງ CCTV ຕິດຕັ້ງຢູ່ໃນຣົດ ແລະໃນສະຖານີ.
ຜູ້ຄົນ ຄວນຮູ້ສຶກຫມັ້ນໃຈທີ່ ຈະເຂົ້າຫາພະນັກງານ ກ່ຽວກັບຄວາມກັງວົນເລື່ອງຄວາມປອດພັຍ Charlotte Hayes ກ່າວ.
ນາງເປັນ ຜູ້ອໍານວຍການສື່ສານທີ່ Western Australia’s Public Transport Authority.
"ພະນັກງານຄວາມປອດພັຍຂອງພວກເຮົາ ຢູ່ທີ່ນີ້ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມຊ່ອຍເຫລືອ.
"ສະນັ້ນ, ຖ້າຫາກທ່ານເຫັນພຶດຕິກັມ ທີ່ຕໍ່ຕ້ານສັງຄົມ ຫລືມີພຶດຕິກັມທີ່ບໍ່ເຫມາະສົມ ທ່ານກໍປອດພັຍ ທີ່ຈະໄປເວົ້າລົມກັບເຈົ້າຫນ້າທີ່ຮັກສາຄວາມປອດພັຍ," Ms Hayes ກ່າວ.
ຄວາມຜິດ ເລື່ອງການຂົນສົ່ງທາງສາທາຣະນະ ມີຫຍັງແດ່?
ຄວາມຜິດ ເລື່ອງການຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ ແມ່ນຮວມເຖິງ ເລື້ອງຄ່າໂດຍສານ ແລະການປະພຶດ ທີ່ທ່ານສາມາດຖືກປັບໃໝ ຫລືຖືກຕັ້ງຂໍ້ກ່າວຫາ.
ຕົວຢ່າງທີ່ນໍາໃຊ້ ທົ່ວອອສເຕຣເລັຍ ໄດ້ແກ່:
- ການເດີນທາງ ໂດຍບໍ່ມີປີ້ໂດຍສານທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຫຼື
- ບໍ່ມີຫລັກຖານ ເຖິງສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບການຫຼຸດຄ່າໂດຍສານຂອງທ່ານ
- ການສູບຢາ ແລະການດື່ມເຄື່ອງດື່ມປະເພດເຫຼົ້າ
- ການວາງຕີນຂອງທ່ານ ໃສ່ບ່ອນນັ່ງ
ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນ ຖ້າຂ້ອຍຖືກປັບໃຫມ?
ຖ້າທ່ານຖືກປັບໃໝ ແລະເຊື່ອວ່າຖືກລົງໂທດຢ່າງບໍ່ຍຸຕິທັມ ທ່ານສາມາດຂໍຄໍາແນະນໍາທາງກົດຫມາຍ ຫຼືໂຕ້ແຍ້ງ ຜ່ານໜ່ວຍງານຂົນສົ່ງສາທາຣະນະຂອງທ່ານ.
"ມີທີມ ທີ່ດູແລການລະເມີດຂອງເຮົາ. ທ່ານພຽງແຕ່ ເຂົ້າໄປໃນເວັບໄຊ້ຂອງພວກເຮົາ, ແລະທ່ານສາມາດພົບວິທີ ທີ່ຈະອຸທອນຕໍ່ການລະເມີດ," Ms Hayes ອະທິບາຍ.
"ຢ່າພຽງແຕ່ ເອົາໄບແຈ້ງການປັບໃໝ ໄປເກັບໄວ້ ແລັວກໍລືມມັນ...
"ເມື່ອບໍ່ໄດ້ຈ່າຍຄ່າປັບໃໝ, ມັນອາດຖືກສົ່ງໄປຫາ ຫນ່ວຍການເກັບເງິນ (Collection Agencies) ແລະນໍາໄປສູ່ຂໍ້ຫາທີ່ຮ້າຍແຮງອື່ນໆ."
ກົດ ແລະມາຣະຍາດທົ່ວໄປ ເມື່ອໃຊ້ລະບົບຂົນສົ່ງສາທາຣະນະທົ່ວອອສເຕຣເລັຍ ແມ່ນ:
- ບໍ່ລົບກວນຄົນຂັບ
- ການສລະບ່ອນນັ່ງ ໃຫ້ຄົນທີ່ຕ້ອງການຄວາມຊ່ອຍເຫຼືອ
- ອະນຸຍາດໃຫ້ຜູ້ໂດຍສານລົງກ່ອນ....ຈຶ່ງຂຶ້ນ
- ຢ່າວາງສິ່ຂອງໃສ່ບ່ອນນັ່ງ
- ຫຼີກລ່ຽງການກິນອາຫານ ທີ່ມີກິ່ນແຮງ
ຂ້ອຍຕ້ອງມິດຫຼືບໍ່ ເມື່ອໃຊ້ລະບົບຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ ໃນອອສເຕຣເລັຍ?
ການຮັກສາ ການສົນທະນາ ແລະສຽງເພງໃຫ້ຄ່ອຍ ແມ່ນສິ່ງຜູ້ໂດຍສານທົ່ວເຄືອຂ່າຍ ຂອງອອສເຕຣເລັຍຄວນປະຕິບັດ.
ຈື່ຈໍາໄວ້ວ່າ ການແບ່ງປັນພື້ນທີ່ນັ້ນ ຫມາຍເຖິງການແບ່ງປັນສຽງດັງ ກັບຜູ້ໂດຍສານຄົນອື່ນໆ, Ms Hayes ກ່າວ.
"ມັນເປັນມາຣະຍາດ ທີ່ເຮັດໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າ ລະບົບການຂົນສົ່ງສາທາຣະນະ ທໍາງານສໍາລັບທຸກຄົນ.”
ແລະໃຫ້ກວດເບິ່ງສເມີວ່າ ທ່ານຢູ່ໃນຕູ້ຣົດງຽບ (Quiet Carriage) ຫລືບໍ່, Professor Nelson ຈາກມະຫາວິທະຍາໄລ Sydney ແນະນໍາ.
'ນັ້ນຫມາຍຄວາມວ່າ ບໍ່ມີການເວົ້າລົມກັນດັງ, ບໍ່ມີການໃຊ້ໂທຣະສັບ.
"ຜູ້ຄົນຈະປະຕິບັດ ຕາມຄຳເຕືອນຂອງຕູ້ຣົດງຽບ, ແລະເຮົາບໍ່ຄວນແປກໃຈ ຖ້າຫາກຄົນແປກຫນ້າຫັນມາ ແລະເວົ້າວ່າ 'ທ່ານເຊົາເວົ້າໄດ້ບໍ່? ທ່ານຢູ່ໃນຕູ້ຣົດງຽບ (Quiet Coach)."
ສມັກເປັນສະມາຊິກ (Subscribe) ຫຼືຕິດຕາມ Podcast Australia Explained ສໍາລັບຂໍ້ມູນທີ່ມີຄຸນຄ່າ ແລະຄໍາແນະນໍາ ກ່ຽວກັບການຕັ້ງຖິ່ນຖານ ໃນຊີວິດໃຫມ່ຂອງທ່ານ ໃນອອສເຕຣເລັຍ.
ທ່ານມີຄໍາຖາມ ຫລືແນວຄິດແນວໃດກ່ຽວກັບຫົວຂໍ້ບໍ່? ສົ່ງອີເມວເຖິງພວກເຮົາທີ່ australiaexplained@sbs.com.au
ເນື້ອເລື້ອງໂດຍ: Zoe Thomaidou ຂ່າວ SBS News,
ຈັດທຳໂດຍ ສັກ ພູມີຣັຕນ໌ ວິທຍຸ SBS ພາກ ພາສາລາວ.
ທ່ານສາມາດຕິດຕາມຂ່າວສານຫຼ້າສຸດ ຈາກ ອອສເຕຣເລັຍ ແລະທົ່ວໂລກ ເປັນພາສາລາວຈາກ ເອສບີເອສ ລາວ ໄດ້ທີ່ເວັບໄຊ້ຕ໌ sbs.com.au/lao
ທ່ານຍັງສາມາດ ຕິດຕາມທາງ facebook ໄດ້ທີ່ facebook.com/sbslao
