ዉሉደይ ብዛዕባ ደቀባት ኣውስትራሊያ ብኸመይ ክፈልጡ ይኽእሉ?

• ንውሉደይ ምስ ባህሊን ታሪኽን ቀዳሞት ህዝቢ ብኸመይ ከፋልጦ እኽእል ?
• ባህሊ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትራት ኣይላንደርን ዘኽብር ኣጋጣሚታት ብኸመይ እረክብ?
• ኣብ ኣውስትራሊያ ንቆልዑ ዝኸውን ትምህርታዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ናይ ኦንላይን ትምህርቲ ኣሎ ዶ?
• ኣብ ናይ ስድራ ቤታዊ ጕዕዞ ፡ ምስ ባህሊ ቀዳሞት ህዝብታት ብኸመይ ክንላለ ንኽእል ?
• ገለ ጌጋ እንተ ተዛሪበ ወይ እንተ ገይረኸ ?

ብዛዕባ ውርሻ ኣቦርጂናውያንን ቶረስ ስትራት ኣይስላንደርን ምርዳእን ኣኽቢርካ ምርኣይን ፡ ከምኡ "ውን ኣብ" ዚ ግዜ "ዚ ዘጋጠሙ ናይ ዕርቂ ተመክሮታት ፡ እቲ መስርሕ ኣብ መንጎ ናይ ኣውስትራሊያ ቀዳሞት ኣህዛብን ቀዳሞት ህዝብታት ዘይኮኑን ዘሎ ዝምድናታት ምድልዳል እዩ ።

በዚ ምኽንያት እዚ ድማ እዩ ውሉድካ ነቲ ኣብ ዓለም ካብ ዘለዉ ዓበይቲ ህያዋን ባህልታት ዘለዎ ምትእስሳር ብምድጋፍ ፡ ኣብ ኣውስትራልያ እናኣዕበኻ ኸተበርክቶ እትኽእል ዝዓበየ ውህበት ዝኸውን ።

ንውሉደይ ምስ ባህሊን ታሪኽን ቀዳሞት ህዝቢ ብኸመይ ከፋልጦ እኽእል ?

ኢስማ ሊቨርሞር ናይ ቢጋምቡል ሰበይቲ ኮይና ኣብቲ ንዕርቂ ዝመርሕ ኣካል ዝኾነ ምስ Reconciliation Australia ትሰርሕ ።

ንሳ ብስድራ ቤት ደረጃ ናይ ትምህርቲ ኣጋጣሚታት ምንዳይ ጽቡቕ ምዃኑ ሓሳብ ትህብ ።

ትምህርታዊ ካብ ዝኾነ ንጥፈታት ጀምር ፡ እንተኾነ ዘሐጉስን ብቐሊሉ ክትረኽቦ እትኽእል ከም ኣብ ተለቪዥን ዝቐርብ መደባት ምጅማር ።

ሚስ ሊቨርሞር ከምዚ ትብል: - "NITV ናይ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትሪት ኣይላንደርን ዛንታታት: ባህልታት: ታሪኽን ናይ ሽዑ ተመክሮታትን ዘካፍል ዝተፈላለየ ፕሮግራማት ኣለዎ ።"

ስትሪሚንግ ትመርጽ እንተኾይንካ ፣ ናይ መጀመርያ ትሕዝቶታት ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ብናጻ ኣብ SBS ኦን ዴማንድ ኣሎ ፣ ኣብዚ ተኸታታሊ ናይ ቆልዑ ፣ ሰነዳትን ፊልምታትን ዘጠቓለለ ትሕዝቶ ዘቕርብ እዩ ።

"ንነኣሽቱ ህጻናት ምቕሉል ዝኾነ ነገር እንተደሊኻ ፡ ዝተፈላለየ ምስ ዕድመ ዝሳነ ትሕዝቶ ዘለዎ ባህልታት ደሴት ኣቦርጂንን ቶረስ ስትረይትን ፡ ከምኡ 'ውን ብዙሕነት ናይ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትሪት ኣይላንደርስ ኣሎ።

"እዚ ፈለማ ብዛዕባ 'ቀዳሞት ህዝብታት እዛ ሃገር መን እዮም ?" ንኽትፈልጥ ዝሕግዘካ እዩ ።

ባህሊ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትራት ኣይላንደርን ዘኽብር ኣጋጣሚታት ብኸመይ እረክብ?

ብዘይካ ኣብ ተለቪዥን ፡ ኣብ ከባቢኻ ዝርከባ ማሕበራት ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትሪት ኣይስላንደርን ዘአንገድዎ ምስ ስድራቤት ዝተሓሓዝ ኣጋጣሚታትን ንጥፈታትን ከተናዲ ትኽእል ኢኻ ። ብዛዕባ ኣብ ከባቢኻ ዘለዉ ናይ ካውንስል ፍጻመታት ከምዘሎ ኣረጋግጽ ፡ ኣብ ከባቢኻ ዘለዉ ነገራት ንምፍላጥ ፡ ናብቲ ኣብ ከባቢኻ ዝርከብ ናይ ኣቦርጅናውያን ላንድ ካውንስል ምሕታት ።

ሚስ ሊቨርሞር ዓመታዊ ክልተ ቀንዲ ኣጋጣሚታት ኣሎ ትብል: - ሰሙን ናይዶክ ኣብ ወርሒ ሓምለ ከምኡውን ካብ 27 ግንቦት ክሳብ 3 ሰነ ዝበዓል National Reconciliation Week ።

"ኣብዚ ሃገር ብዙሓት ናብዚ ሃገር ዝመጹ ሰባት ብዛዕባ ኣረኣእያ ቀዳሞት ህዝብታት ፡ ስነ-ጥበብ ፡ ሃገር ፡ ህዝቢን ባህልን ይመሃሩ እዮም" ትብል ሚስ ሊቨርሞር ።

ኣብ "ቲ ዕለታት እቲ ዘጋጠመ ፍጻመታት ፡ ናብ ሃገር እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ፡ ብዛዕባ ኣፍልጦ ናይ ሃገር እንታይ ምዃኑ ክርድኣኩም ይኽእል እዩ ።

ኣብ ኣውስትራሊያ ንቆልዑ ዝኸውን ትምህርታዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ናይ ኦንላይን ትምህርቲ ኣሎ ዶ?

ውላድካ ብዛዕባ ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ታሪኽ ፡ ባህልን ኣመለኻኽታን ንኽፈልጡ ፡ ኣብ ኦንላይን ናይ ትምህርቲ ትሕዝቶታት ክትረክብ ቀሊል እዩ ።

SBS Learn ካብቲ መሰረት ክሳብ 12 ክፍሊ ዘሎ ናይ ኣውስትራሊያ ስርዓተ-ትምህርቲ ዝራዕመ ትሕዝቶ ዘቕርብ እዩ ፡ ኣብዚ ድማ ስድራቤታት ኣብ ገዛ ኮይኖም ክርእይዎ ይኽእሉ ።

ካብ ሪኮንሲሊየሽን ኣውስትራሊያ Ms ሊቨርሞር ኣብ ናራራግዋሊ ሓላፊት እያ ፥ እዚ ናይ ዕርቂ ትምህርታዊ ፕሮግራም እዩ ።

እቲ ፕሮግራም ንዝተፈላለዩ ኣባላት ማሕበረሰብ ማለት እውን ንመምህራን ፣ ተማሃሮን ወለድን ንምድጋፍ ብኦንላይን ኣቢሉ ትርጉም ብዘለዎ መንገዲ ዕርቂ ይካይድ ።

ኣብነታት ካብቲ ብዛዕባ ቀዳሞት ህዝብታትዝውክላ ክልተ ሰንደቕ ዕላማ ምፍላጥ ፡ ነቶም ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ ኣቦርጂናውያንን ቶረስ ስትረንቲ ኣይስላንደር ዝበሃሉ ማሕበረሰብ ብዛዕባ ምህናጽ መምርሒ ምሃብ የጠቓልል ።

ሚስ ሊቨርሞር ከምዚ ብምባል ትገልጽ: - "ብርግጽ ርክባት ብኸመይ ከም እትምስርትን ካብ ኣፍ ደገታት ቤት ትምህርቲ ሓሊፍካ ናብ ሕብረተሰብ ከም እትወጽእን ገለ ንጥፈታት ወይ ሓሳባት ይህበካ ።

ኣብ ናይ ስድራ ቤታዊ ጕዕዞ ፡ ምስ ባህሊ ቀዳሞት ህዝብታት ብኸመይ ክንላለ ንኽእል ?

ምስ ውላድካ ምጋሽ ካልእ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ድቀባት ኣውስትራሊያ ብሓባር ምምሃር ይካኣል ።

ናይ ኣውስትራሊያ ትካል መጽናዕቲታት ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትሪት ኣይላንደርን (AIATSIS) ካርታ ደቀባት ኣውስትራሊያ ብምጥቃም ናይ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትራት ኣይላንደር ቛንቛ ፣ ማሕበራዊ ወይ ህዝቢ ምስቲ ትበጽሕዎ ዘለኹም ከባቢ ዝተዛመዱ ናይ ኣውስትራሊያ ቛንቛታት ንምልላይ ዝሕግዝ እዩ ።

ብድሕሪ "ዚ ፡ ብዛዕባ ባህሊ ባህላዊ ዓቀብቲ ቅርሲ ንምፍላጥ ፡ ብዛዕባ ኣገደስቲ ቦታታት ምርምር ክትገብር ትኽእል ኢኻ ።

"ናብ ሓደ ቦታ ክኸይድ እንተኾይነ ፡ ቁሩብ ናይ ጉግል ድልያ ክገብር እየ ፡ ገለ ካብቲ ኣገዳሲ ቦታታት እንታይ ምዃኑ ድማ ክርኢ እየ ። ገለ ካብቲ ኣብኡ ክገብሮ ዝኽእል ናይ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትሪት ኣይላንደራትን ዝኾነ ንጥፈታት እንታይ ምዃኑ ድማ ተመልኪቱ ኣሎ ።" ብምባል ሚስ ሊቨርሞር ተብርህ።

ገለ ጌጋ እንተ ተዛሪበ ወይ እንተ ገይረኸ ?

ዝኾነ ተወላዲ ቀዳሞት ህዝብታት ዘይኮነ ምስ ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ባህልን ሰባትን ዝሳተፍ ሰብ ነዚ ሓደጋ ጌጋ እዚ ከይወስዶ ምፍራሕ ልሙድን ርዱእ እዩ ትብል ሚስ ሊቨርሞር ።

"ገለ ነገር ካብ ዘይምግባር ፡ ክትጽዕር ዝበለጸ እዩ " ።

ጌጋታት ምግባር ሓደ ካብቲ መስርሕ ምምሃር እዩ ። ንኣብነት ፡ ሓደ ካብ ቀዳሞት ህዝብታት ፡ ኣብ ሓደ ኣጋጣሚ ኣብ መንጎ ሰባት ብዛዕባ ዝገበርካዮ ጌጋ እንተ ሓቢሩካ ፡ ብኣኽብሮት ሓገዝ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ ።

"ነቲ ዝርርብን ስራሕን ተጠቐመሉ ፡ 'እንታይ እየ ተጋግየ ? ብኸመይከ ኽትድግፈኒ ትኽእል ?" ድማ በል ። ብዛዕባ ምምሃር፡ ዘይምምሃርን ዳግም ምምሃርን እዩ፡ ከምኡ 'ውን ነቲ ዝርርብ ምጅማር እዩ "ብምባል ሚስ ሊቨርሞር ትድምድም ።

Subscribe to or follow the Australia Explained podcast for more valuable information and tips about settling into your new life in Australia.

Do you have any questions or topic ideas? Email australiaexplained@sbs.com.au