Theo Thảo Nguyễn, Tiến sĩ Kinh tế, Đại học Melbourne, hiện là chuyên viên kinh tế tại Ngân hàng NAB, AI hiện nay đã trở thành một công cụ quen thuộc trong môi trường làm việc ngân hàng, được sử dụng thường xuyên như cách con người dùng Google trước đây.
“Trong công việc hàng ngày, tôi sử dụng AI khá thường xuyên. Không chỉ để hỗ trợ xử lý thông tin nhanh hơn, mà còn để theo dõi các xu hướng công nghệ và đánh giá tác động của AI đến thị trường lao động và nền kinh tế.”
Ở cấp độ tổ chức, các phòng kinh tế trong ngân hàng liên tục nghiên cứu tác động của AI đối với năng suất, chi phí vận hành và hành vi người tiêu dùng - những yếu tố then chốt quyết định chiến lược kinh doanh.
AI đang tác động đến thị trường lao động như thế nào?
Dưới góc độ kinh tế, Thảo Nguyễn cho rằng AI đang làm thay đổi thị trường lao động theo ba hướng chính:
1. Tăng hiệu quả cho các ngành nghề trình độ cao
Trong ngành ngân hàng, AI giúp các chuyên gia kinh tế, nhà phân tích tài chính hay quản lý rủi ro xử lý lượng dữ liệu lớn nhanh hơn và chính xác hơn. Những công việc từng cần nhiều trợ lý hoặc nhân sự hỗ trợ nay có thể được AI đảm nhiệm phần lớn.
Điều này giúp các chuyên gia tập trung vào những quyết định mang tính chiến lược thay vì các công việc mang tính thủ công, lặp đi lặp lại.
2. Những công việc cần “chất người” vẫn khó bị thay thế
Dù AI phát triển mạnh, những công việc đòi hỏi sự thấu hiểu, giao tiếp và đánh giá toàn diện vẫn cần con người.
Trong ngành ngân hàng, các chatbot AI hiện nay có thể xử lý nhanh các yêu cầu đơn giản như tra soát giao dịch hay hoàn phí. Tuy nhiên, với những nhu cầu phức tạp hơn như tư vấn vay mua nhà, hoạch định tài chính dài hạn cho cả gia đình thì vai trò của nhân viên ngân hàng vẫn không thể thay thế.
Dù xử lý dữ liệu rất nhanh, AI vẫn không thể thay thế khả năng của con người trong việc nhìn tổng thể tình hình tài chính và thấu hiểu các ưu tiên, mục tiêu sống của một gia đình.
3. Xuất hiện các ngành nghề mới
Cùng với AI, những công việc mới cũng đang hình thành, chẳng hạn như quản lý hệ thống AI, huấn luyện AI, phân tích rủi ro công nghệ hay các lĩnh vực liên quan đến năng lượng vốn là yếu tố sống còn để vận hành các hệ thống AI quy mô lớn.
Theo Thảo Nguyễn, AI chắc chắn sẽ khiến một số công việc biến mất, đặc biệt là những công việc đơn giản, lặp đi lặp lại, như nhập liệu hay chăm sóc khách hàng cơ bản.
Tuy nhiên, điều này không phải là hiện tượng mới. Thị trường lao động vốn luôn thay đổi theo tiến bộ công nghệ, tương tự như cuộc Cách mạng Công nghiệp trước đây, khi máy móc thay thế sức lao động thủ công nhưng đồng thời tạo ra những hình thức công việc mới.
Sinh viên mới tốt nghiệp: Nhóm chịu tác động rõ rệt nhất
Một nghiên cứu gần đây được đăng trên ABC cho thấy sinh viên mới tốt nghiệp tại Úc đang gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm việc làm, đặc biệt là ở các vị trí entry-level.
Trong ngành ngân hàng và nghiên cứu kinh tế, những công việc từng dành cho sinh viên mới ra trường như tổng hợp tài liệu, phân tích dữ liệu cơ bản, nay có thể được AI thực hiện nhanh chóng và liên tục 24/7.
Hệ quả là:
- Tỷ lệ thất nghiệp chung tại Úc vẫn ở mức thấp (khoảng 4-4,5%)
- Nhưng tỷ lệ thất nghiệp của người trẻ lên tới 9,2%, gần gấp đôi
Khoảng 66% doanh nghiệp cho biết họ đang giảm tuyển dụng ở các vị trí entry-level, không chỉ vì AI mà còn do bối cảnh kinh tế đang chậm lại và nhiều biến động.
(*Quan điểm và trải nghiệm được chia sẻ trong câu chuyện này chỉ mang tính chất cá nhân. Chúng tôi không ủng hộ hay quảng bá bất kỳ tổ chức giáo dục, dịch vụ tài chính hoặc tư vấn cụ thể nào. Người đọc nên tự nghiên cứu và tìm kiếm lời khuyên chuyên nghiệp khi cần thiết.)
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
