Một chiếc áo không còn vừa, một chiếc quần đã lỗi mốt hay bộ chăn ga bị sờn thường được dọn khỏi tủ với suy nghĩ đơn giản: đem quyên góp hoặc bỏ vào thùng tái chế. Nhưng cả hai cách này đều có thể gây thêm rắc rối nếu món đồ được đặt không đúng chỗ.
Năm 2024, người Úc mua khoảng 1,51 tỷ món quần áo mới, tương đương 55 món cho mỗi người. Cùng năm đó, khoảng 220.000 tấn quần áo bị đưa ra bãi rác. Trong khi việc bán lại, trao đổi và quyên góp quần áo cũ đang gia tăng, Úc vẫn chưa có một hệ thống toàn quốc để thu gom và tái chế quần áo không còn sử dụng được.
Vậy khi dọn tủ quần áo, chúng ta nên giữ lại, bán, quyên góp, tái chế hay bỏ đi? Câu trả lời phụ thuộc trước hết vào tình trạng thực tế của từng món đồ.
Quần áo còn tốt có thể được bán, tặng hoặc trao đổi
Nếu quần áo vẫn sạch, nguyên vẹn và có thể mặc được nhưng không còn phù hợp với mình, bán lại hoặc trao đổi thường là lựa chọn nên cân nhắc trước khi tái chế.
Quý vị có thể:
- Đăng bán trên các nền tảng đồ cũ
- Tặng cho người thân, bạn bè hoặc các nhóm cộng đồng
- Đưa đến cửa hàng ký gửi
- Tham gia sự kiện trao đổi quần áo
- Chuyển quần áo trẻ em cho những gia đình có con nhỏ hơn
Việc trao đổi đặc biệt phù hợp với quần áo trẻ em, quần áo dự tiệc hoặc những món đồ chỉ được mặc vài lần. Người tham gia có thể mang đến những món mình không còn dùng và đổi lấy quần áo phù hợp hơn mà không phải mua mới.
Theo Seamless Australia, trong năm 2024, khoảng 308 triệu món quần áo đã được quyên góp, bán lại, trao đổi hoặc chia sẻ để tiếp tục được sử dụng tại Úc, tăng 10% so với năm trước.
Tuy nhiên, nên nhớ rằng chuyển một món đồ sang cho người khác chỉ có ích khi món đồ đó thực sự còn sử dụng được. Trao đổi không nên trở thành cách chuyển trách nhiệm xử lý rác cho người tiếp theo.
Quyên góp quần áo cho ‘op shop’
Mang quần áo đến các cửa hàng từ thiện, thường được gọi là “op shop”, là một lựa chọn quen thuộc và thuận tiện. Quần áo bán được có thể tạo nguồn thu để các tổ chức từ thiện tài trợ cho những chương trình cộng đồng.
Nhưng thùng quyên góp không phải là nơi bỏ mọi thứ mình không muốn giữ.
Các tổ chức từ thiện phải phân loại một lượng lớn quần áo mỗi ngày. Những món bị rách nặng, bẩn, ẩm mốc, có mùi, thiếu bộ phận hoặc không còn sử dụng được có thể phải đưa ra bãi rác. Theo Recycling Near You, các tổ chức từ thiện tại Úc phải chi khoảng 13 triệu đô la mỗi năm để xử lý khoảng 60.000 tấn đồ quyên góp không sử dụng được.
Có một nguyên tắc đơn giản: nếu quý vị không cảm thấy thoải mái khi tặng món đồ đó cho bạn bè hoặc người thân, có lẽ cũng không nên đem nó đến cửa hàng từ thiện.
Trước khi quyên góp, hãy:
- Giặt sạch và làm khô hoàn toàn quần áo
- Kiểm tra vết bẩn, mùi, nấm mốc và hư hỏng
- Ghép đủ đôi giày, găng tay hoặc những món đi theo bộ
- Lấy hết tiền, giấy tờ và vật dụng cá nhân khỏi túi
- Xếp quần áo vào túi kín và gọn gàng
- Kiểm tra xem tổ chức có nhận loại đồ đó hay không
Không nên để đồ bên ngoài cửa hàng hoặc cạnh thùng quyên góp đã đầy. Quần áo có thể bị mưa làm ướt, nhiễm bẩn và không còn khả năng bán lại. Việc để đồ bên ngoài cũng có thể bị xem là đổ rác trái phép.
Mỗi tổ chức có nhu cầu và khả năng tiếp nhận khác nhau. Một số nơi không nhận chăn nệm, gối, đồng phục, quần áo bảo hộ hoặc đồ lót đã qua sử dụng. Tốt nhất nên kiểm tra trang web hoặc liên hệ cửa hàng trước khi mang đồ đến.
Bạn có thể tìm thấy danh sách các cửa hàng trên khắp nước Úc tại Charitable Recycling Australia, bao gồm:
- Salvos
- Vinnies
- Australian Red Cross
- Save the Children
- Lifeline
- Anglicare
- Brotherhood of St Laurence
Đừng bỏ quần áo vào thùng tái chế của gia đình
Đây là một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất.
Quần áo, giày dép, túi vải, khăn tắm, chăn ga và các loại hàng dệt may không được bỏ vào thùng tái chế đặt bên lề đường, ngay cả khi vật liệu đó về lý thuyết có thể tái chế.
Hệ thống thu gom tái chế thông thường của hội đồng địa phương không được thiết kế để xử lý hàng dệt may. Quần áo có thể quấn vào máy móc, làm gián đoạn quá trình phân loại và làm nhiễm bẩn những vật liệu có thể tái chế khác. Khi đó, món đồ vẫn có thể bị đưa ra bãi rác và còn gây thêm khó khăn cho cơ sở xử lý.
Điều này cũng áp dụng đối với:
- Khăn trải giường và khăn tắm
- Giày dép
- Túi xách và túi vải
- Chăn và doona
- Vải vụn
Nếu quần áo không còn mặc được, quý vị cần tìm một chương trình chuyên tiếp nhận hàng dệt may thay vì sử dụng thùng tái chế của gia đình.
Quần áo hư hỏng có thể được đưa đến chương trình thu hồi dệt may
Một số nhà bán lẻ và doanh nghiệp chuyên biệt có chương trình thu gom quần áo cũ. Tuy nhiên, điều kiện tiếp nhận tại mỗi nơi không giống nhau.
Ngoài ra, tại Úc có các dịch vụ thu gom tận nhà hoặc nhận quần áo qua đường bưu điện, nhưng người sử dụng thường phải trả phí. Một số chương trình nhận cả quần áo không còn mặc được, giày dép, khăn và đồ vải gia đình.
Quý vị có thể nhập vùng ngoại ô hoặc mã bưu điện trên trang Recycling Near You để tìm chương trình phù hợp gần nơi mình sống. Hội đồng địa phương cũng có thể tổ chức các đợt thu gom hàng dệt may riêng, nhưng dịch vụ thay đổi tùy khu vực.
Trước khi mang đồ đến, cần kiểm tra:
- Chương trình nhận mọi thương hiệu hay chỉ sản phẩm của chính hãng?
- Có nhận quần áo rách hoặc bị ố không?
- Có nhận giày dép, đồ lót, chăn ga và khăn tắm không?
- Quần áo có cần giặt sạch và đóng túi không?
- Dịch vụ miễn phí hay phải trả phí?
- Địa điểm thu gom có còn hoạt động hay không?
Nếu không tìm được nơi tiếp nhận thì phải làm gì?
Nếu quần áo không còn sử dụng được và không có chương trình tái chế hàng dệt may phù hợp trong khu vực, hướng dẫn của Recycling Near You là bỏ chúng vào thùng rác thông thường, không phải thùng tái chế.
Đây không phải là lựa chọn lý tưởng, nhưng vẫn tốt hơn việc bỏ nhầm vào thùng tái chế, để bên ngoài cửa hàng từ thiện hoặc đặt những món không sử dụng được vào thùng quyên góp.
Trước khi làm vậy, hãy thử kiểm tra với hội đồng địa phương, cửa hàng bán lẻ, dịch vụ thu gom chuyên biệt và công cụ Recycling Near You. Với những mảnh vải nhỏ, quý vị cũng có thể tận dụng làm giẻ lau, vật liệu lót hoặc dùng cho các hoạt động thủ công nếu bảo đảm an toàn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
