Úc là một trong những quốc gia có tỷ lệ sử dụng ghế an toàn cho trẻ em cao nhất thế giới. Tuy vậy, có tới khoảng 2/3 ghế trẻ em được sử dụng không đúng cách
Luật thực sự quy định thế nào?
Luật dây an toàn trẻ em áp dụng trên toàn nước Úc yêu cầu mọi trẻ dưới 7 tuổi phải được giữ bằng ghế an toàn phù hợp với độ tuổi và kích thước cơ thể. Cụ thể:
- Dưới 6 tháng: ghế quay mặt về phía sau.
- 6 tháng đến dưới 4 tuổi: ghế quay sau hoặc ghế quay trước có dây đai tích hợp.
- 4 tuổi đến dưới 7 tuổi: ghế quay trước có dây đai hoặc ghế nâng (booster seat).
- Từ 7 tuổi trở lên, pháp luật cho phép trẻ dùng dây an toàn thông thường của xe nếu dây đeo vừa vặn.
Nhưng chính ở điểm này, nhiều gia đình bắt đầu nhầm lẫn.
Vì sao “7 tuổi là được bỏ ghế” có thể là hiểu sai?
Theo khuyến nghị của NSW Government và các hướng dẫn thực hành tốt nhất của Neuroscience Research Australia (NeuRA) và Kidsafe Australia, trẻ chỉ nên chuyển hoàn toàn sang dây an toàn người lớn khi dây đai thật sự vừa cơ thể, thường là khi trẻ cao khoảng 145 cm trở lên.
Một khảo sát quốc gia của Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia Melbourne cho thấy 63% trẻ từ 7–10 tuổi đã ngồi bằng dây an toàn người lớn dù chiều cao chưa đạt 145 cm. Điều đó có nghĩa là rất nhiều em đã rời booster seat quá sớm.
Và ngay cả khi đã bỏ booster sear, luật cho phép các em nhỏ có thể ngồi ghế trước, tuy nhiên các cơ quan an toàn giao thông khuyến nghị trẻ em nên ngồi hàng ghế sau càng lâu càng tốt vì đây là vị trí an toàn nhất trong xe.
Tại sao trẻ nên quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt?
Đây là quy định khiến nhiều cha mẹ ngạc nhiên nhất. Luật chỉ yêu cầu ghế quay sau đến dưới 6 tháng tuổi, nhưng các chuyên gia lại khuyến nghị duy trì tư thế quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt, miễn là trẻ vẫn còn vừa ghế.
Lý do nằm ở cách cơ thể trẻ phản ứng khi va chạm. Đầu của trẻ nhỏ chiếm tỷ lệ lớn so với cơ thể và cổ còn rất yếu. Khi ghế quay sau, lực va chạm được phân tán dọc theo lưng ghế; còn khi quay trước, đầu và cổ bị kéo lao về phía trước mạnh hơn, làm tăng nguy cơ chấn thương cổ và cột sống.
Làm sao biết con đã sẵn sàng bỏ booster seat?
Các chuyên gia khuyên phụ huynh dùng “bài kiểm tra 5 bước” trước khi quyết định bỏ ghế nâng:
- Lưng trẻ có áp sát lưng ghế xe không?
- Đầu gối có gập đúng ở mép ghế không?
- Dây ngang có nằm thấp qua hông và đùi trên không?
- Dây chéo có đi giữa vai và ngực không?
- Trẻ có giữ được tư thế này suốt chuyến đi không?
Nếu trả lời “không” cho bất kỳ câu nào, trẻ nên tiếp tục dùng booster seat.
Sai lầm phổ biến nhất: lắp ghế xong rồi quên
Theo Trung tâm An toàn Đường bộ NSW, lỗi thường gặp nhất không phải mua sai ghế mà là lắp và điều chỉnh sai.
“Có tới khoảng 2/3 ghế trẻ em được sử dụng không đúng cách. Cha mẹ nên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc sử dụng dịch vụ lắp đặt chuyên nghiệp,”
Cơ quan này cũng lưu ý rằng ghế dùng tại Úc cần đạt tiêu chuẩn AS/NZS 1754; nhiều mẫu ghế mua ở nước ngoài không đáp ứng yêu cầu an toàn của Úc. Khi mua ghế, phụ huynh nên kiểm tra nhãn chứng nhận tiêu chuẩn này trên sản phẩm. Những loại ghế nhập khẩu không có chứng nhận tiêu chuẩn Úc có thể không được phép sử dụng hợp pháp trên đường.
Nếu vi phạm sẽ bị phạt thế nào?
Nhiều tiểu bang của Úc áp dụng các mức phạt rất nặng đối với hành vi không sử dụng ghế an toàn đúng cách. Ví dụ tại Queensland, người lái xe có thể bị phạt hơn 1.250 đô la và mất 4 điểm bằng lái cho mỗi trẻ em không được cố định đúng quy định. Trong khi đó, tại New South Wales, lỗi này có thể khiến tài xế bị phạt khoảng 410 đô la và mất 3 điểm bằng lái, hoặc 6 điểm trong thời gian áp dụng chế độ phạt điểm gấp đôi (Mức phạt hiện hành tại thời điểm viết bài do mức phạt giao thông ở Úc thường được điều chỉnh hàng năm).
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
