Ngân sách Liên bang đã được công bố, bao gồm những thay đổi lớn về thuế được các nghiệp đoàn, các nhóm dịch vụ xã hội và những nhóm người thuê nhà hoan nghênh. Các nhóm ngành công nghiệp đã bày tỏ lo ngại, cho rằng những thay đổi về thuế sẽ gây bất lợi cho doanh nghiệp, trong bối cảnh cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn, về cách cân bằng giữa sự công bằng và kiềm chế chi tiêu.
Tổng Trưởng Ngân khố Jim Chalmers đã xây dựng ngân sách liên bang lần thứ năm của mình xoay quanh sự công bằng, lập luận rằng sự bất ổn kinh tế toàn cầu chỉ làm tăng thêm nhu cầu cải cách, cũng như kiềm chế chi tiêu.
Ông cho biết ngân sách cân bằng nợ, thâm hụt và nhu cầu hỗ trợ chi phí sinh hoạt.
“Chúng tôi sẽ giới hạn việc khấu trừ thuế, đối với lãi vay mua nhà ở, và chỉ áp dụng cho các công trình xây mới từ tháng 7 năm sau. Chúng tôi đang thay thế khoản giảm thuế lãi vốn - capital gains tax - 50%, bằng việc điều chỉnh theo chỉ số lạm phát, để khôi phục việc đánh thuế đối với lợi nhuận thực tế”, .Jim Chalmers
Sau nhiều tuần đồn đoán, chi tiết về những thay đổi trong cách đánh thuế đầu tư nhà ở đã được công bố và Tiến sĩ Chalmers cho biết, chúng sẽ giúp khoảng 75.000 người Úc có nhà.
“Nó làm cho hệ thống thuế công bằng và vững chắc hơn cho người lao động, doanh nghiệp, người mua nhà lần đầu và các thế hệ tương lai. Đáp ứng những áp lực hiện tại, đồng thời gánh vác trách nhiệm liên thế hệ của chúng ta”, Jim Chalmers.
Những thay đổi này sẽ chịu mức thuế tối thiểu 30% đối với lợi nhuận từ vốn kể từ tháng 7 năm 2027, mặc dù phù hợp với nỗ lực của chính phủ, nhằm tăng nguồn cung nhà ở, các công trình xây dựng mới sẽ tiếp tục được hưởng mức giảm giá 50%.
Trong khi hoan nghênh cam kết 2 tỷ đô la, để giúp xây dựng cơ sở hạ tầng hỗ trợ như đường sá và hệ thống thoát nước, Giám đốc điều hành Hội đồng Bất động sản Úc là Jim Chalmers , tỏ ra hoài nghi rằng những thay đổi về thuế, sẽ giải quyết được vấn đề căn bản, đó là nguồn cung nhà ở hay không.
“Đây là một canh bạc lớn mà tôi hy vọng sẽ thành công, trong việc tạo ra những ngôi nhà mới, nhưng mô hình trước đây của chúng tôi cho thấy, điều ngược lại. Mô hình trước đây của chúng tôi cho thấy rằng, chúng sẽ có tác động trái ngược”, Jim Chalmers .
Còn Giám đốc điều hành Hội đồng Dịch vụ Xã hội Úc là bà Cassandra Goldie, đã hoan nghênh việc tập trung vào sự công bằng.
"Trước hết tôi muốn nhiệt liệt hoan nghênh việc chính phủ, cuối cùng cũng đã có hành động về các khoản giảm thuế cho nhà đầu tư bất động sản. Trong một thời gian quá dài, các thỏa thuận giảm thuế thu nhập từ vốn và khấu trừ thuế đối với khoản vay mua nhà, đã làm gia tăng tình trạng nhà ở không đủ khả năng chi trả, và làm gia tăng bất bình đẳng giàu nghèo ở đất nước này. Nay chính phủ đã lắng nghe cộng đồng, họ chắc chắn đã lắng nghe xã hội dân sự, vốn quan tâm đến những người nghèo nhất”, Cassandra Goldie.
Trong khi đó Chủ tịch Tổng Công đoàn Úc là Michele O'Neil đồng ý rằng, đây là một sự thay đổi hệ thống quan trọng, sẽ tạo ra sự khác biệt trong tương lai.
"Đó là điều thực sự không công bằng ở Úc, chúng ta thực sự đã đánh thuế vào lao động nhiều hơn là tài sản, vì vậy việc phải thay đổi cán cân, đó là một biện pháp quan trọng. Đó cũng là thực tế rằng, chúng ta có mức thuế tối thiểu mới, phải trả cho các quỹ tín thác tùy chọn”, Michele O'Neil.
Những thay đổi đó bao gồm mức thuế tối thiểu 30%, đối với các quỹ tín thác tùy ý, từ tháng 7 năm 2028, là một biện pháp sẽ thu về 4,5 tỷ đô la trong vòng 5 năm.
"Đây cũng là một biện pháp công bằng, bởi vì trước đây, nếu bạn có đủ khả năng thuê một kế toán thuế giỏi, và bạn có tiền, thì bạn có thể phân bổ thuế cho các thành viên khác nhau trong gia đình, thậm chí là đóng thuế ít hơn, hoặc không đóng thuế trong một số trường hợp, trong khi đó, người lao động phải đóng thuế và mỗi giờ họ làm việc, họ đều đóng phần thuế công bằng của mình", Michele O'Neil.
Trong khi đó các quỹ ủy thác tùy quyền cũng được các doanh nghiệp nhỏ sử dụng, và chính sách miễn giảm thuế sẽ được áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ, muốn tái cấu trúc ra khỏi quỹ ủy thác tùy quyền, bắt đầu một năm trước khi mức thuế suất tối thiểu mới có hiệu lực.
Tuy nhiên, Quyền Giám đốc điều hành của Phòng Thương mại và Công nghiệp Úc là David Alexander cho biết, ngân sách sẽ là một sự thất vọng đối với các doanh nghiệp Úc.
Trái ngược với Jim Chalmers, ông nói rằng ngân sách sẽ không thúc đẩy năng suất và đầu tư.
"Thật không may, có một số biện pháp trong ngân sách này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ. Những thay đổi về thuế thu nhập từ vốn, sẽ ảnh hưởng đến đầu tư vào Úc và khiến một lượng lớn đầu tư chuyển ra nước ngoài. Ngoài ra còn có thuế đối với các quỹ tín thác. Nhiều doanh nghiệp nhỏ sử dụng quỹ tín thác, và thu nhập của họ sẽ bị ảnh hưởng bởi khoản thuế đáng kể này", David Alexander .
Trong khi đó Giám đốc điều hành của Tập đoàn Công nghiệp Úc là Innes Willox, cũng lo ngại về ý nghĩa của những thay đổi thuế đối với doanh nghiệp.
"Các biện pháp thuế mà ngân sách đưa ra hiện nay, khiến chúng ta trở thành quốc gia có thuế thu nhập từ vốn cao nhất thế giới, thuộc hàng cao nhất về thuế thu nhập cá nhân và thuế doanh nghiệp. Chúng ta hiện là một trong những quốc gia, có mức thuế cao nhất thế giới", Innes Willox.
Còn ông Jim Chalmers cho biết, người lao động Úc sẽ được giảm thuế đáng kể từ ngân sách - tăng thêm hơn 2800 đô la cho người lao động trung bình vào năm 2028.
Một trong những biện pháp đó, là khoản giảm thuế 250 đô la cho người lao động Úc, sẽ tự động xuất hiện trong tờ khai thuế của hơn 13 triệu người lao động, từ nửa cuối năm sau.
Đây sẽ là tin vui đối với nhiều người, nhưng bà Cassandra Goldie đã đặt câu hỏi, liệu số tiền đó có thể được sử dụng hiệu quả hơn hay không.
"Chúng tôi nghĩ rằng việc chính phủ ưu tiên cho Chương trình Giảm thuế cho người lao động Úc hay Working Australian Tax Offset viết tắt là WATO, đó là một quyết định sai lầm. Chương trình này sẽ tiêu tốn 3 tỷ đô la. Nó sẽ cung cấp 250 đô la cho những người đang làm việc có lương. Nhưng hãy nhớ rằng, đó là cho mọi người đang làm việc có lương, ở mọi mức thu nhập, kể cả những người có thu nhập cao nhất. Nhưng trong ngân sách này, một lần nữa, chúng ta có khoảng bốn triệu người có thu nhập thấp đến mức ,họ thậm chí không đạt ngưỡng miễn thuế, và họ sẽ không nhận được gì từ Chương trình Giảm thuế cho người lao động Úc WATO”, Cassandra Goldie.
Trong khi đó ông Chalmer cho biết, những quyết định khó khăn đã phải được đưa ra trong ngân sách này, trong bối cảnh giá dầu tăng vọt do chiến tranh ở Trung Đông, các hoạt động thương mại bảo hộ và những biến động khác.
Ngân sách cũng bao gồm các cam kết chi tiêu lớn đã được công bố trước đó; 53 tỷ đô la cho quốc phòng trong một thập niên, 10 tỷ đô la cho an ninh nhiên liệu và một thỏa thuận tài trợ lớn với các tiểu bang về y tế.
Ông cũng ca ngợi khoản tiết kiệm 63,8 tỷ đô la, nhưng phần lớn trong số đó, đến từ việc cắt giảm tốc độ tăng trưởng chi tiêu trong chương trình NDIS.
Khi việc thiết kế các cải cách đó tiếp tục, cuộc tranh luận về sự công bằng và kiềm chế chi tiêu, chắc chắn sẽ tiếp diễn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
