Các tham vấn dưới đây chỉ mang tính tổng quát, mời quý vị gặp các chuyên gia tài chính để có những lời khuyên phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.
Trong khi nhiều người vẫn tin rằng mua nhà là con đường duy nhất để “ổn định cuộc sống”, thì các lựa chọn hiện đại như đầu tư ETF, cổ phiếu hay đa dạng hóa danh mục đang ngày càng được cân nhắc.
Trước bối cảnh đó, cố vấn tài chính Văn Trịnh, giám đốc Sunrise Financial Planning cho rằng điều quan trọng không phải là lựa chọn đúng hay sai tuyệt đối, mà là hiểu rõ mục tiêu và chiến lược phù hợp với từng cá nhân.
Bước đầu tiên: Đừng đầu tư khi chưa có “lưới an toàn”
Theo anh Văn Trịnh, sai lầm phổ biến của nhiều người trẻ là vội vàng đầu tư mà chưa thiết lập nền tảng tài chính cơ bản.
Anh nhấn mạnh: “Bước đầu tiên luôn là đảm bảo an toàn tài chính bằng cách xây dựng quỹ dự phòng, tối thiểu khoảng 3 tháng chi phí sinh hoạt.”
Quỹ này đóng vai trò như “tấm đệm” trong các tình huống bất ngờ như mất việc, bệnh tật hay chi phí khẩn cấp. Khoản tiền này nên được giữ trong tài khoản tiết kiệm có lãi suất cao, thay vì đầu tư rủi ro.
Chỉ sau khi đã có nền tảng an toàn, phần còn lại của 100.000 đô mới nên được đưa vào các kênh đầu tư như bất động sản, cổ phiếu, ETF hoặc thậm chí là gửi kỳ hạn.
Tuy nhiên, anh cũng lưu ý rằng không có một công thức chung cho tất cả.
Chiến lược đầu tư phải dựa trên mục tiêu, thời gian đầu tư, khả năng chấp nhận rủi ro và cả mức thuế cá nhân.
Mua nhà hay đầu tư ETF: Không có câu trả lời đơn giản
Một trong những tranh luận phổ biến nhất hiện nay là: nên dùng 100.000 đô để đặt cọc mua nhà hay đầu tư vào thị trường tài chính?
Theo cố vấn tài chính Văn Trịnh, mỗi lựa chọn đều có logic riêng.
Kịch bản 1: Mua nhà để ở
Ưu điểm lớn nhất là sự ổn định. Việc sở hữu nhà không chỉ mang lại cảm giác an toàn mà còn giúp gia đình tránh rủi ro tăng giá thuê.
Ngoài ra, bất động sản tại Úc đặc biệt là nhà riêng có xu hướng tăng giá dài hạn, trung bình khoảng 6–7% mỗi năm trong nhiều thập kỷ qua. Một lợi thế đáng kể khác là yếu tố đòn bẩy: người mua có thể vay để sở hữu tài sản lớn hơn nhiều lần số vốn ban đầu.
Đáng chú ý, nếu đó là nơi ở chính, lợi nhuận khi bán nhà thường được miễn thuế lãi vốn, một ưu đãi lớn về mặt tài chính.
Tuy nhiên, mặt trái không hề nhỏ. Người mua phải gánh khoản vay dài hạn, thường kéo dài 30 năm, cùng với chi phí ban đầu cao như stamp duty, phí pháp lý. Trong bối cảnh lãi suất cao, áp lực tài chính càng lớn.
Ngoài ra, bất động sản có tính thanh khoản thấp. Không thể bán “một phần căn nhà” khi cần tiền, và quá trình mua bán thường tốn thời gian và chi phí.
Kịch bản 2: Đầu tư ETF hoặc cổ phiếu trong 10 năm
Trái ngược với bất động sản, thị trường tài chính mang lại sự linh hoạt cao.
Nhà đầu tư có thể mua bán nhanh chóng, với chi phí thấp, và dễ dàng đa dạng hóa danh mục, từ tài chính, năng lượng đến y tế hay giáo dục.
Theo cố vấn tài chính Văn Trịnh: “Nếu đầu tư đủ dài, thường từ 5 năm trở lên, ETF có thể mang lại lợi nhuận trung bình khoảng 7–10% mỗi năm.”
Tuy nhiên, lợi nhuận cao đi kèm rủi ro lớn. Thị trường có thể biến động mạnh, khiến nhà đầu tư mất 20–30% giá trị trong thời gian ngắn.
Ngoài ra, lợi nhuận từ đầu tư cá nhân sẽ bị đánh thuế, bao gồm thuế lãi vốn khi bán tài sản, khác với ưu đãi của nhà ở chính.
Gia đình trẻ nên làm gì với 100.000 đô?
Đối với các cặp vợ chồng trẻ, chiến lược tài chính thường phức tạp hơn vì liên quan đến nhiều mục tiêu: mua nhà, nuôi con, đầu tư dài hạn.
Theo cố vấn tài chính Văn Trịnh, không có một con đường duy nhất.
“Công việc của tôi không phải là nói khách hàng nên làm gì, mà là giúp họ đạt được mục tiêu của mình.”
Tuy nhiên, anh nhận thấy phần lớn các gia đình trẻ vẫn ưu tiên mua căn nhà đầu tiên càng sớm càng tốt.
Nếu số tiền 100.000 đô chưa đủ để đặt cọc cho căn nhà mong muốn, giải pháp thường là kết hợp: vừa tiếp tục tiết kiệm, vừa đầu tư số tiền hiện có để tăng trưởng.
Ngược lại, nếu một gia đình không muốn mua nhà, họ hoàn toàn có thể xây dựng chiến lược tài chính khác, ví dụ đầu tư dài hạn, lập quỹ giáo dục cho con, hoặc tối ưu hóa thuế thông qua quỹ hưu trí.
Điểm chung là: “100.000 đô không nên để yên. Nó cần được đưa vào sử dụng để tạo ra giá trị.”
Ảnh hưởng của văn hóa “an cư lạc nghiệp”
Trong cộng đồng người Việt, bất động sản không chỉ là tài sản mà còn là biểu tượng của sự ổn định và thành công.
Quan niệm “an cư lạc nghiệp”, cùng với trải nghiệm mất mát tài sản trong quá khứ, khiến nhiều người ưu tiên nhà đất hơn bất kỳ hình thức đầu tư nào khác.
“Sở hữu một căn nhà là ước mơ chính đáng của rất nhiều người.” Tuy nhiên, cố vấn tài chính Văn Trịnh cũng cảnh báo về những rủi ro khi theo đuổi mục tiêu này quá sớm.
"Mua nhà là giao dịch lớn nhất trong đời đối với nhiều người. Nếu chưa sẵn sàng về tài chính mà vẫn cố gắng mua, hậu quả có thể rất nghiêm trọng."
Rủi ro tập trung: “Bỏ hết trứng vào một giỏ”
Một xu hướng phổ biến khác trong cộng đồng là dồn toàn bộ tài sản vào bất động sản. Điều này tạo ra rủi ro tập trung.
Nếu toàn bộ tài sản của bạn nằm trong một loại đầu tư, bạn sẽ chịu ảnh hưởng rất lớn khi thị trường đó biến động.
Dù vậy, anh không phủ nhận vai trò của bất động sản: “Đây chắc chắn là một phần quan trọng trong chiến lược làm giàu, nhưng không nên là chiến lược duy nhất.”
Sự xuất hiện của thế hệ người Việt trẻ có vốn tích lũy lớn là một dấu hiệu tích cực, không chỉ về mặt tài chính mà còn về sự thay đổi tư duy.
Tuy nhiên, tiền bạc tự nó không tạo ra tài sản. Điều quyết định vẫn là cách sử dụng.
Như cố vấn tài chính Văn Trịnh chia sẻ: “Không có lựa chọn đúng cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là bạn hiểu rõ mình đang làm gì và vì sao.”
Mời quý vị nhấn vào audio để nghe toàn bộ bài phỏng vấn.
'Cơm áo gạo tiền' phát thanh hàng tuần vào mỗi tối thứ Ba trên SBS Radio. Tại đây, các chuyên gia về tài chánh, tiền bạc, hưu bổng, thuế vụ, đầu tư, cho vay... sẽ chia sẻ với quý vị phương thức chi tiêu thông minh, cách đầu tư hiệu quả, tư duy đúng đắn về tiền bạc, cũng như những khái niệm căn bản về tiền bạc. Đón nghe và cho chúng tôi biết chủ đề bạn quan tâm bằng cách gửi email về cho SBS: olivia.nguyen@sbs.com.au
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do Trí tuệ Nhân tạo AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI:
https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
